Νέο επεισόδιο στη δύσκολη ισορροπία Αθήνας–Άγκυρας δημιουργούν οι δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετά την παρουσία του στην 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.
Ο Τούρκος πρόεδρος επέλεξε αυτή τη φορά να συνδέσει ευθέως τα ελληνοτουρκικά με το ελληνικό προεκλογικό κλίμα, στέλνοντας αιχμηρό μήνυμα προς την κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Η βασική του θέση ήταν διπλή: η Τουρκία, είπε, δεν αντιμετωπίζει την Ελλάδα ως εχθρό, αλλά ταυτόχρονα δεν θέλει οι διμερείς διαφορές να χρησιμοποιούνται για εσωτερική πολιτική κατανάλωση.
«Η Τουρκία δεν είναι εχθρός της Ελλάδας, αλλά γείτονας και σύμμαχος στο ΝΑΤΟ», ανέφερε, σύμφωνα με τη δήλωση που μετέδωσε το Anadolu.
Και ακολούθησε η φράση που δίνει το πολιτικό βάρος της παρέμβασης:
«Οι διμερείς σχέσεις είναι πολύ ευαίσθητες και πολύ σημαντικές για να χρησιμοποιούνται ως προεκλογικό υλικό».
Η τοποθέτηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία έχουν επανέλθει εντάσεις γύρω από το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Μόλις πριν από δύο ημέρες, η Καθημερινή κατέγραφε νέες τουρκικές ενστάσεις για τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
«Γίνονται εκλογές στην Ελλάδα – Αυτά δεν μας αφορούν»
Ο Ερντογάν προχώρησε ακόμη περισσότερο, επιχειρώντας να παρουσιάσει την Άγκυρα ως αποστασιοποιημένη από την εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση στην Ελλάδα.
«Διεξάγονται εκλογές στην Ελλάδα, αλλάζουν κυβερνήσεις, αλλάζει η αντιπολίτευση. Αυτά δεν μας αφορούν», είπε.
Κατά τον Τούρκο πρόεδρο, προτεραιότητα της Άγκυρας είναι η δική της ασφάλεια και η προώθηση της τουρκικής ατζέντας.
Η διατύπωση, ωστόσο, δύσκολα περνά απαρατήρητη στην Αθήνα: ο Ερντογάν ουσιαστικά υποστηρίζει ότι τα ελληνοτουρκικά δεν πρέπει να μετατραπούν σε πεδίο της ελληνικής προεκλογικής αντιπαράθεσης.
Λίγες ώρες μετά το μήνυμα Μητσοτάκη: «Δεν δεχόμαστε απειλές»
Η χρονική στιγμή έχει ιδιαίτερη σημασία.
Το βράδυ της Τετάρτης, επίσης από τη Νέα Υόρκη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε αναφερθεί ευθέως στην Τουρκία κατά την ομιλία του σε εκδήλωση της ελληνικής ομογένειας.
Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι η Ελλάδα επιδιώκει καλές σχέσεις με τους γείτονές της και «ιδίως με την Τουρκία», αλλά ταυτόχρονα επανέλαβε:
«Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν, αλλά ούτε θα δεχτούμε απειλές από κανέναν»
Παράλληλα αναφέρθηκε στο πρόγραμμα ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων και στην ανάγκη διατήρησης αξιόπιστης αποτρεπτικής ικανότητας.
Έτσι, μέσα σε λίγες ώρες, Αθήνα και Άγκυρα εξέπεμψαν δύο διαφορετικά αλλά προσεκτικά διατυπωμένα μηνύματα.
Η Αθήνα λέει: διάλογος, αλλά χωρίς αποδοχή απειλών.
Η Άγκυρα απαντά: δεν είμαστε εχθροί, αλλά μην κάνετε τα ελληνοτουρκικά προεκλογικό εργαλείο.
Το «προεκλογικό» μπαίνει πλέον ανοιχτά στην τουρκική ρητορική
Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η γραμμή δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά.
Πρόσφατα ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, μιλώντας για τις ελληνοτουρκικές διαφορές, είχε επίσης αναφερθεί σε ελληνική πολιτική στάση που, κατά την εκτίμησή του, συνδέεται με την πορεία προς τις εκλογές.
Επομένως, η σημερινή παρέμβαση Ερντογάν ενισχύει μια γραμμή που έχει αρχίσει να διαμορφώνεται στην Άγκυρα: να παρουσιάζει μέρος της αυστηρότερης ελληνικής ρητορικής ως προϊόν εσωτερικών πολιτικών πιέσεων.
Αυτό αποτελεί τουρκική πολιτική ερμηνεία, όχι διαπιστωμένο γεγονός για τα κίνητρα της ελληνικής κυβέρνησης.
Το παράδοξο: «Σύμμαχος στο ΝΑΤΟ» ενώ τα δύσκολα παραμένουν
Η αναφορά του Ερντογάν στο ΝΑΤΟ έχει επίσης βάρος.
Με το «δεν είμαστε εχθροί» επιχειρεί να τοποθετήσει τη σχέση Αθήνας–Άγκυρας μέσα στο πλαίσιο δύο χωρών που, παρά τις διαφορές τους, παραμένουν σύμμαχοι.
Και πράγματι, Ελλάδα και Τουρκία εξακολουθούν να έχουν ανοιχτές διαφορές στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η Άγκυρα έχει επαναφέρει το τελευταίο διάστημα ενστάσεις για ζητήματα που αφορούν τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και ενεργειακά σχέδια στην περιοχή.
Αυτό εξηγεί και γιατί η λέξη «ευαίσθητες» που χρησιμοποίησε ο Ερντογάν για τις διμερείς σχέσεις έχει μεγαλύτερη σημασία από τη φαινομενικά συμφιλιωτική αναφορά στη συμμαχία του ΝΑΤΟ.
Νέα Υόρκη: Παράλληλοι μονόλογοι Αθήνας και Άγκυρας
Οι δύο ηγέτες βρίσκονται αυτές τις ημέρες στη Νέα Υόρκη για την 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
Ο Ερντογάν πραγματοποίησε σειρά διπλωματικών επαφών στο περιθώριο της Συνέλευσης, με την τουρκική πλευρά να προβάλλει ως κεντρικό μήνυμα την περιφερειακή σταθερότητα και τον διάλογο.
Ο Μητσοτάκης, από την πλευρά του, έχει επίσης πυκνό πρόγραμμα επαφών, ενώ σήμερα είναι προγραμματισμένη η ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
Και όμως, πριν ακόμη ολοκληρωθεί το διπλωματικό πρόγραμμα της Νέας Υόρκης, η αντιπαράθεση για το πώς Αθήνα και Άγκυρα μιλούν η μία για την άλλη έχει ήδη επιστρέψει.
Το μήνυμα Ερντογάν έχει δύο αναγνώσεις
Σε πρώτο επίπεδο, η δήλωση του Τούρκου προέδρου είναι αποκλιμακωτική:
«Η Τουρκία δεν είναι εχθρός της Ελλάδας».
Σε δεύτερο επίπεδο, όμως, συνοδεύεται από μια σαφή πολιτική αιχμή: ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν πρέπει να γίνουν μέρος της ελληνικής προεκλογικής μάχης.
Και κάπου εδώ βρίσκεται το νέο στοιχείο.
Η Άγκυρα δεν απαντά μόνο στις ελληνικές θέσεις για Αιγαίο, άμυνα και κυριαρχικά δικαιώματα. Αρχίζει να σχολιάζει και το πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εκφέρονται αυτές οι θέσεις στην Αθήνα.
Από την άλλη πλευρά, ο Μητσοτάκης επιμένει στη δική του διπλή γραμμή: καλές σχέσεις και διάλογος με την Τουρκία, αλλά παράλληλα αποτροπή και μη αποδοχή απειλών.
Έτσι, πίσω από το «δεν είμαστε εχθροί» του Ερντογάν και το «δεν δεχόμαστε απειλές» του Μητσοτάκη, η ουσιαστική διαφωνία παραμένει.
Και η νέα παράμετρος είναι ότι οι επόμενες ελληνικές εκλογές μπαίνουν πλέον ανοιχτά στη ρητορική της Άγκυρας για τα ελληνοτουρκικά.
Πηγή: pagenews.gr