Από τα αεροπλάνα στην AI: Πρόταση για παγκόσμια εποπτεία
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη χρειάζεται κανόνες οι οποίοι δεν μπορούν πλέον να περιορίζονται αποκλειστικά στα εθνικά σύνορα.
Χρησιμοποίησε μάλιστα το παράδειγμα της διεθνούς αεροπορίας: όπως υπάρχουν διεθνείς μηχανισμοί και πρότυπα για την ασφάλεια των αερομεταφορών, έτσι εκτίμησε ότι θα μπορούσε να αναπτυχθεί αντίστοιχη παγκόσμια εποπτεία για κρίσιμους κινδύνους της AI.
Το ζήτημα δεν είναι να σταματήσει η τεχνολογική εξέλιξη.
Είναι, όπως το έθεσε, να δημιουργηθούν διαδικασίες ώστε να ελέγχονται περιπτώσεις στις οποίες προηγμένα μοντέλα μπορεί να λειτουργήσουν εκτός των ορίων για τα οποία σχεδιάστηκαν.
Η Ελλάδα έχει ήδη θεσπίσει εθνικό πλαίσιο εφαρμογής του ευρωπαϊκού AI Act, ενώ η ευρωπαϊκή εφαρμογή των νέων κανόνων προχωρά σταδιακά
Το επόμενο «φρένο»: Όχι μόνο TikTok και Instagram – Στο κάδρο και ChatGPT, Gemini, Claude
Εδώ ο Παπαστεργίου άνοιξε μια ακόμη μεγαλύτερη συζήτηση.
Η προστασία των ανηλίκων, είπε ουσιαστικά, δεν μπορεί να σταματά στα κλασικά social media.
Η Ελλάδα έχει ήδη θεσπίσει περιορισμό πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών, με την κυβέρνηση να έχει παρουσιάσει από τον Απρίλιο σχετικό πλαίσιο.
Ο υπουργός εξήγησε ότι η συζήτηση πλέον επεκτείνεται και στα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το πρόβλημα είναι διαφορετικό.
Ένα παιδί δεν κάνει απλώς ατελείωτο scrolling. Μπορεί να μπει σε ένα chatbot και να ζητήσει συμβουλή για φάρμακα, για μια σοβαρή ψυχολογική κρίση ή ακόμη και για αυτοκαταστροφική συμπεριφορά.
Γι’ αυτό, σύμφωνα με τον Παπαστεργίου, οι πλατφόρμες AI πρέπει επίσης να ενταχθούν στη συζήτηση για ένα κοινό ευρωπαϊκό προστατευτικό πλαίσιο.
«Δεν μπορεί το κάθε μικρό παιδί να ρωτάει οτιδήποτε και ένα μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης να απαντά», ήταν το μήνυμά του.
Πρόκειται για πεδίο στο οποίο οι λεπτομέρειες της νέας ρύθμισης θα είναι καθοριστικές: άλλο η επαλήθευση ηλικίας και οι γονικοί έλεγχοι και άλλο μια οριζόντια απαγόρευση πρόσβασης σε εργαλεία AI. Ο υπουργός στη συνέντευξη περιέγραψε την κατεύθυνση του επερχόμενου πλαισίου· οι ακριβείς κανόνες θα πρέπει να κριθούν από το τελικό νομοθετικό κείμενο.
Η μεγάλη μάχη όμως είναι αλλού: Ποιος έχει τους υπολογιστές
Πίσω από τη συζήτηση για τα chatbots βρίσκεται μια πολύ μεγαλύτερη γεωοικονομική πραγματικότητα.
Η προηγμένη Τεχνητή Νοημοσύνη απαιτεί τεράστια υπολογιστική ισχύ, chips, data centers, ενέργεια, δεδομένα και δίκτυα.
Όποιος δεν διαθέτει αυτά τα εργαλεία εξαρτάται από εκείνον που τα διαθέτει.
Γι’ αυτό ο Παπαστεργίου έφερε στο προσκήνιο την έννοια της ψηφιακής κυριαρχίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κινείται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση: το νέο ευρωπαϊκό σχέδιο για AI Gigafactories προβλέπει έως επτά μεγάλες εγκαταστάσεις, με έως €10 δισ. ευρωπαϊκής και εθνικής δημόσιας χρηματοδότησης και στόχο την κινητοποίηση τουλάχιστον €20 δισ. ιδιωτικών επενδύσεων.
Και εδώ αρχίζει το ελληνικό κομμάτι.
«ΔΑΙΔΑΛΟΣ»: Ο ελληνικός υπερυπολογιστής
Η Ελλάδα αναπτύσσει τον υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ, πάνω στον οποίο βασίζεται και το ελληνικό AI Factory PHAROS.
Το PHAROS έχει ήδη ενταχθεί επίσημα στο ευρωπαϊκό δίκτυο AI Factories. Τα AI Factories συνδέουν υπερυπολογιστική ισχύ, δεδομένα, ερευνητικά ιδρύματα, επιχειρήσεις και startups ώστε να μπορούν να αναπτύσσονται και να εκπαιδεύονται προηγμένα μοντέλα AI χωρίς κάθε φορέας να χρειάζεται τη δική του πανάκριβη υποδομή.
Στην πρόσφατη παρουσίαση της κυβερνητικής στρατηγικής στη ΔΕΘ, το υπουργείο περιέγραψε το PHAROS και τον ΔΑΙΔΑΛΟ ως βασικά στοιχεία της επιδίωξης για μεγαλύτερη ψηφιακή κυριαρχία της χώρας.
Αυτό έχει και οικονομική διάσταση.
Εάν η υπολογιστική ισχύς υπάρχει στην Ελλάδα, ελληνικές επιχειρήσεις, ερευνητές και δημόσιοι φορείς αποκτούν πρόσβαση σε υποδομές που διαφορετικά θα έπρεπε να αγοράζουν από μεγάλους διεθνείς παρόχους.
Και μετά η Κοζάνη: AI που συναντά την Ενέργεια
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι για την ενεργειακή πολιτική.
Η δεύτερη μεγάλη υποδομή υπερυπολογιστικής ισχύος σχεδιάζεται στην Κοζάνη, σε μια περιοχή που βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της ενεργειακής μετάβασης της χώρας.
Το υπουργείο έχει ανακοινώσει ότι πρόκειται για επένδυση περίπου €38 εκατ., με έμφαση στην Τεχνητή Νοημοσύνη, την ενέργεια και την αγροδιατροφή. Οι διαδικασίες δημοπράτησης είχαν τοποθετηθεί για τον Οκτώβριο του 2026.
Ο ίδιος ο Παπαστεργίου είπε τώρα ότι ο διαγωνισμός για το δεύτερο μηχάνημα στην Κοζάνη βγαίνει άμεσα.
Η επιλογή της Δυτικής Μακεδονίας έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η περιοχή που επί δεκαετίες συνδέθηκε με τον λιγνίτη επιχειρεί να αποκτήσει ένα δεύτερο παραγωγικό αφήγημα: ενέργεια, data infrastructure, έρευνα και AI.
Δεν σημαίνει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί από μόνη της να αντικαταστήσει το παλιό παραγωγικό μοντέλο της περιοχής. Δείχνει όμως προς ποια κατεύθυνση επιχειρείται να κατευθυνθεί μέρος των νέων επενδύσεων.
AI και ενέργεια: Η σχέση γίνεται όλο και στενότερη
Υπάρχει και μια δεύτερη όψη.
Οι υπερυπολογιστές και τα μεγάλα data centers δεν είναι «άυλες» υποδομές. Χρειάζονται πραγματικό ηλεκτρικό ρεύμα, δίκτυα, ψύξη και υψηλή αξιοπιστία τροφοδοσίας.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στον σχεδιασμό των AI Gigafactories, βάζει την ενεργειακή αποδοτικότητα και την επάρκεια ισχύος ανάμεσα στα βασικά χαρακτηριστικά αυτών των εγκαταστάσεων.
Έτσι η AI πολιτική αρχίζει να συναντά ευθέως την ενεργειακή πολιτική.
Το ερώτημα για την επόμενη δεκαετία δεν θα είναι μόνο «ποιος έχει τα καλύτερα μοντέλα;»
Θα είναι επίσης:
ποιος έχει τα chips, ποιος έχει τα data centers και ποιος έχει αρκετή φθηνή και σταθερή ενέργεια για να τα λειτουργήσει.
Gov.gr: «Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα χρηματοδότησης»
Ο Παπαστεργίου απάντησε και στην κριτική ότι ψηφιακά έργα που χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης μπορεί να αντιμετωπίσουν πρόβλημα συντήρησης όταν τελειώσει η αρχική χρηματοδότηση.
Το απέρριψε.
Όπως εξήγησε, έχει ήδη θεσπιστεί μηχανισμός ώστε κάθε υπουργείο να επιβαρύνεται στον προϋπολογισμό του για τις cloud υπηρεσίες που χρησιμοποιεί, όπως ακριβώς πληρώνει άλλες λειτουργικές δαπάνες.
«Δεν έχει δημιουργηθεί κανένα τέτοιο πρόβλημα», είπε, προσθέτοντας ότι μέρος των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης επενδύθηκε σε υποδομές που μειώνουν τη μελλοντική εξάρτηση και το συνολικό κόστος της Δημόσιας Διοίκησης.
Thessaly–Evros Pass: Οι αιτήσεις έως 28 Σεπτεμβρίου
Στη συνέντευξη επιβεβαιώθηκε και η έναρξη του Thessaly–Evros Pass 2026.
Η πλατφόρμα άνοιξε στις 24 Σεπτεμβρίου μέσω του vouchers.gov.gr και οι αιτήσεις μπορούν να υποβάλλονται έως τις 28 Σεπτεμβρίου. Το επίσημο πρόγραμμα αφορά ψηφιακές κάρτες ύψους €200 ή €250, ανάλογα με τον προορισμό και την περίοδο.
Ο Παπαστεργίου προέβλεψε μεγάλο ενδιαφέρον, θυμίζοντας ότι ανάλογες δράσεις συγκεντρώνουν εκατοντάδες χιλιάδες αιτήσεις.
Από το ελληνικό σχολείο στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στον Αδριανό Γολέμη, τον Έλληνα γιατρό που παρουσίασε ως τον πρώτο Έλληνα που πρόκειται να βρεθεί στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
Στάθηκε ιδιαίτερα στη διαδρομή του: σχολείο στην Ελλάδα και σπουδές Ιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Για τον Παπαστεργίου, η περίπτωση Γολέμη λειτουργεί και ως μήνυμα για το πώς η ελληνική συμμετοχή σε διεθνείς τεχνολογικές και διαστημικές υποδομές μπορεί να δημιουργήσει νέες διαδρομές για επιστήμονες που ξεκινούν από το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.
Το στοίχημα δεν είναι να αγοράσουμε AI – Είναι να έχουμε δική μας ισχύ
Η εικόνα που προκύπτει είναι μεγαλύτερη από το gov.gr και τις ψηφιακές υπηρεσίες που χρησιμοποιεί καθημερινά ο πολίτης.
Η Ελλάδα επιχειρεί να περάσει από την ψηφιοποίηση του Δημοσίου στη δημιουργία υποδομών υπολογιστικής ισχύος.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει αυτή την πρόοδο, αλλά ταυτόχρονα καταγράφει το βασικό αδύναμο σημείο: η χρήση προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών από τις ελληνικές επιχειρήσεις εξακολουθεί να υστερεί. Ψηφιακή Στρατηγική Ευρώπης
Επομένως ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ, το PHAROS και η Κοζάνη δεν αρκεί απλώς να κατασκευαστούν.
Πρέπει να μετατραπούν σε πραγματική παραγωγική υποδομή για επιχειρήσεις, startups, πανεπιστήμια και έρευνα.
Γιατί η επόμενη ενεργειακή και τεχνολογική μάχη έχει ήδη αρχίσει.
Και αυτή τη φορά το κρίσιμο ερώτημα για την Ελλάδα είναι αν θα χρησιμοποιεί απλώς την Τεχνητή Νοημοσύνη — ή αν θα διαθέτει και την υπολογιστική ισχύ πάνω στην οποία αυτή χτίζεται.
Πηγή: pagenews.gr