Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει μπει σε μια νέα φάση, όπου το κόστος δεν μετριέται μόνο σε εδάφη, όπλα και ανθρώπινες απώλειες.
Μετριέται και σε ώρες χαμένης παραγωγής.
Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομίας και Περιβάλλοντος Oleksandr Kravchenko, κάθε ώρα κατά την οποία οι επιχειρήσεις διακόπτουν τη λειτουργία τους λόγω συναγερμών κοστίζει περίπου $45 εκατ. στην ουκρανική οικονομία.
Η αριθμητική είναι σκληρή.
Όταν οι σειρήνες διαρκούν έως και 10 ώρες μέσα στην ίδια ημέρα, ο οικονομικός λογαριασμός μπορεί να φτάνει σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, πριν καν υπολογιστούν οι υλικές ζημιές από τις ίδιες τις επιθέσεις.
Η Ρωσία δεν χτυπά μόνο στρατιωτικούς στόχους
Ο Kravchenko περιέγραψε μια εκστρατεία που στοχεύει ευθέως τις υποδομές της οικονομίας.
Βιομηχανικά συγκροτήματα.
Αποθήκες.
Κέντρα logistics.
Data centers.
Χαλυβουργίες.
Κατά την εκτίμησή του, ο στόχος είναι να καταστραφεί «σχεδόν ολόκληρη η οικονομία» της χώρας μέσα από επαναλαμβανόμενα χτυπήματα που επιβάλλουν διακοπές εργασίας και αυξάνουν το κόστος λειτουργίας.
Η ρωσική πλευρά έχει κατά καιρούς δηλώσει ότι στοχεύει στρατιωτικές και υποστηρικτικές υποδομές. Το Guardian, ωστόσο, καταγράφει ότι οι φετινές επιθέσεις έχουν προκαλέσει περίπου $10 δισ. ζημιές σε πάγια περιουσιακά στοιχεία, με οικονομικές εγκαταστάσεις να βρίσκονται όλο και πιο συχνά στο επίκεντρο.
Jet-powered drones: το νέο πρόβλημα
Η ουκρανική κυβέρνηση λέει ότι δεν είχε υπολογίσει πλήρως πόσο γρήγορα η Ρωσία θα εξελίξει τα νέα jet-powered drones.
Τα συστήματα αυτά είναι ταχύτερα από τις παλαιότερες εκδόσεις και αφήνουν μικρότερο περιθώριο αντίδρασης τόσο στην αεράμυνα όσο και στον άμαχο πληθυσμό.
Για το Κίεβο, αυτό έχει διπλό αποτέλεσμα.
Στρατιωτικά, χρειάζονται περισσότερα και ταχύτερα μέσα αναχαίτισης.
Οικονομικά, οι συναγερμοί γίνονται συχνότεροι και οι επιχειρήσεις χάνουν περισσότερες ώρες λειτουργίας.
Το δίλημμα: ασφάλεια ή οικονομία
Η κυβέρνηση προσπαθεί πλέον να αποφύγει το μοντέλο όπου κάθε συναγερμός ακινητοποιεί ολόκληρες περιοχές.
Γι’ αυτό εισήγαγε νέο σύστημα δύο επιπέδων:
- «Κόκκινος» συναγερμός όταν υπάρχει κίνδυνος πυραυλικής επίθεσης και οι πολίτες πρέπει να μετακινηθούν σε καταφύγια.
- «Κίτρινος» συναγερμός για απειλή drones, κατά τον οποίο πολλές επιχειρήσεις μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν
Περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις συνέχισαν να δουλεύουν κατά τη διάρκεια κίτρινων συναγερμών, σύμφωνα με τον Kravchenko.
Αυτό όμως δημιουργεί ένα από τα πιο δύσκολα trade-offs ολόκληρου του πολέμου.
Η Ακαδημία Επιστημών έδειξε τον κίνδυνο
Ο «κίτρινος» συναγερμός δεν σημαίνει ασφάλεια.
Τη Δευτέρα, ένα ρωσικό jet-powered drone έπληξε την Εθνική Ακαδημία Επιστημών στο κέντρο του Κιέβου ενώ βρισκόταν σε ισχύ κίτρινος συναγερμός.
Δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν ενώ εργαζόμενοι παρέμεναν μέσα στο κτίριο.
Το περιστατικό δείχνει ακριβώς το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση:
αν σταματά όλη η οικονομία σε κάθε συναγερμό, το οικονομικό κόστος γίνεται τεράστιο.
Αν δεν σταματά, αυξάνεται ο κίνδυνος για εργαζομένους και πολίτες.
Ο πόλεμος φθοράς περνά στην παραγωγικότητα
Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο του νέου ρωσικού pressure model.
Δεν χρειάζεται κάθε επίθεση να καταστρέψει μια εγκατάσταση για να έχει οικονομικό αποτέλεσμα.
Αρκεί να προκαλέσει συναγερμό.
Αρκεί να στείλει εργαζομένους σε καταφύγια.
Αρκεί να σταματήσει:
γραμμές παραγωγής,
μεταφορές,
γραφεία,
λιανεμπόριο,
logistics.
Έτσι, ο πόλεμος μετατρέπεται σε πόλεμο παραγωγικότητας.
$20 δισ. παραμένει το φετινό χρηματοδοτικό κενό
Το Κίεβο έχει παράλληλα να αντιμετωπίσει ένα μεγάλο δημοσιονομικό πρόβλημα.
Ο Zelenskyy είχε τοποθετήσει το υπολειπόμενο χρηματοδοτικό κενό για φέτος περίπου στα $27 δισ.
Η κυβέρνηση λέει ότι το έχει περιορίσει στα $20 δισ., μέσω περικοπών δαπανών και πρόσθετων εγχώριων πόρων.
Παράλληλα, αναζητά νέα χρηματοδότηση από:
Ευρωπαϊκή Ένωση,
Ιαπωνία,
Καναδά,
Ηνωμένο Βασίλειο.
Ένα από τα σενάρια είναι να μεταφερθούν νωρίτερα δάνεια που είχαν προγραμματιστεί για την επόμενη χρονιά.
Το 2027 είναι ακόμη πιο δύσκολο
Το πρόβλημα δεν τελειώνει στο 2026.
Οι εξωτερικές χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για το 2027 υπολογίζονται στα $52,6 δισ.
Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τον Kravchenko, έχουν εξασφαλιστεί περίπου $20 δισ.
Άρα παραμένει ένα τεράστιο κενό σε μια στιγμή που:
ο πόλεμος συνεχίζεται,
η αεράμυνα κοστίζει περισσότερο,
οι υποδομές υφίστανται ζημιές,
και η οικονομία χάνει παραγωγικές ώρες.
«Το κόστος του πολέμου απλώς αυξάνεται»
Αυτή είναι η ουσία της προειδοποίησης του Κιέβου.
Η Ουκρανία δεν ζητά μόνο νέα χρήματα επειδή ο πόλεμος διαρκεί.
Τα ζητά επειδή ο ίδιος ο πόλεμος γίνεται ακριβότερος.
Χρειάζονται περισσότερα συστήματα αεράμυνας.
Χρειάζονται drones που μπορούν να αναχαιτίζουν τα νέα ρωσικά jet-powered συστήματα.
Χρειάζονται επισκευές υποδομών.
Και χρειάζονται κεφάλαια για να διατηρηθεί λειτουργικό το κράτος
Τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας και το δεύτερο χτύπημα
Το Guardian αναφέρει επίσης ότι η Ρωσία έχει ουσιαστικά μπλοκάρει τα ουκρανικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας, τα οποία πριν από τον αποκλεισμό διακινούσαν μεγάλο μέρος των εξαγωγών της χώρας.
Αυτό σημαίνει ότι η οικονομική πίεση λειτουργεί σε δύο επίπεδα:
η παραγωγή διακόπτεται στο εσωτερικό
και οι εξαγωγές περιορίζονται προς τα έξω.
Ακριβώς γι’ αυτό το Κίεβο περιγράφει την οικονομία ως δεύτερο μέτωπο του πολέμου.
Έρχεται «ο σκληρότερος χειμώνας»
Ο Kravchenko εκτιμά ότι η Ουκρανία είναι καλύτερα προετοιμασμένη από προηγούμενες χρονιές.
Παράλληλα, όμως, προειδοποιεί ότι ο φετινός μπορεί να αποδειχθεί ο «σκληρότερος και δυσκολότερος χειμώνας» από την έναρξη του πολέμου
Η ενεργειακή υποδομή παραμένει ευάλωτη.
Οι επιχειρήσεις έχουν ήδη αποδυναμωθεί από μήνες επιθέσεων.
Και κάθε νέα διακοπή λειτουργίας προστίθεται στον ίδιο οικονομικό λογαριασμό.
Οι επιχειρήσεις μπορεί να αγοράζουν αεράμυνα
Μπροστά στην έκταση του προβλήματος, η κυβέρνηση συζητά ακόμη και το ενδεχόμενο να επιτρέψει σε περισσότερες ιδιωτικές επιχειρήσεις να αγοράζουν δικά τους συστήματα αεράμυνας.
Η ιδέα δείχνει πόσο πολύ έχει αλλάξει η έννοια του business risk στην Ουκρανία.
Σε μια κανονική οικονομία, μια επιχείρηση ασφαλίζεται απέναντι σε:
πυρκαγιά,
κλοπή,
cyber attack.
Στην Ουκρανία του 2026 ίσως χρειάζεται να σκέφτεται και:
αντι-drone και anti-missile προστασία.
Και στο βάθος, η κόπωση της Ευρώπης
Υπάρχει όμως ένας ακόμη κίνδυνος για το Κίεβο.
Η πολιτική κόπωση.
Ο Kravchenko παραδέχθηκε ότι ανησυχεί για την άνοδο κομμάτων σε χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία που εμφανίζονται πιο επιφυλακτικά απέναντι στη συνεχή στήριξη προς την Ουκρανία.
«Η συνολική κόπωση αυξάνεται στην Ευρώπη», είπε.
Αυτό ίσως αποδειχθεί εξίσου κρίσιμο με τα οικονομικά μεγέθη.
Γιατί η Ουκρανία μπορεί να βρει τρόπους να κρατά τα εργοστάσιά της ανοιχτά στη διάρκεια ενός κίτρινου συναγερμού.
Πολύ δυσκολότερα όμως μπορεί να ελέγξει πόσο καιρό οι δυτικοί εταίροι θα συνεχίσουν να καλύπτουν έναν λογαριασμό που γίνεται κάθε χρόνο μεγαλύτερος.
Και αυτό είναι το βαθύτερο νόημα του $45 εκατ. ανά ώρα:
ο πόλεμος δεν καταστρέφει μόνο ό,τι χτυπά.
Καταστρέφει και ό,τι αναγκάζεται να σταματήσει.
Πηγή: pagenews.gr