Drones στα νερά της Ευρώπης: Η φον ντερ Λάιεν στη Μαύρη Θάλασσα και το κενό προστασίας των πλοίων

Η πρόεδρος της Κομισιόν μεταβαίνει σε Ρουμανία και Βουλγαρία μετά τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία. Η περιοδεία δοκιμάζει την ευρωπαϊκή στρατηγική για μια περιοχή όπου οι εμπορικοί δρόμοι, οι ενεργειακές υποδομές και ο πόλεμος στην Ουκρανία συναντιούνται επικίνδυνα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει νέους εμπορικούς, ενεργειακούς και ψηφιακούς διαδρόμους στη Μαύρη Θάλασσα. Οι επιθέσεις με drones θέτουν ένα προηγούμενο, πιο επείγον ερώτημα: ποιος προστατεύει τα πλοία που ήδη τη διασχίζουν;

Σε αυτό το περιβάλλον, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προγραμματίζει επισκέψεις στη Ρουμανία και στη Βουλγαρία στις 9 και 10 Νοεμβρίου, πριν μεταβεί στην Τουρκία για την κλιματική διάσκεψη του ΟΗΕ.

Η περιοδεία πραγματοποιείται ενώ εμπορικά πληρώματα έχουν βρεθεί στο στόχαστρο επιθέσεων κοντά στις ακτές δύο κρατών-μελών της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Το πολιτικό διακύβευμα υπερβαίνει μια επίσκεψη αλληλεγγύης. Οι Βρυξέλλες καλούνται να συνδέσουν τη στρατηγική τους για την περιοχή με πρακτικές δυνατότητες επιτήρησης, έγκαιρης προειδοποίησης και προστασίας κρίσιμων υποδομών.

Βουκουρέστι και Βάρνα στον ίδιο χάρτη ασφάλειας

Τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, η πρόεδρος της Κομισιόν αναμένεται στο Βουκουρέστι για συναντήσεις με τον Ρουμάνο πρόεδρο Νικουσόρ Νταν και τον πρωθυπουργό Λούκα Νικουλέσκου.

Την Τρίτη 10 Νοεμβρίου προβλέπεται να μεταβεί στη Βάρνα, όπου θα συναντήσει τον Βούλγαρο πρωθυπουργό Ρούμεν Ράντεφ και θα επισκεφθεί τη Ναυτική Ακαδημία «Νικόλα Βαπτσάροφ».

Στη ρουμανική ατζέντα περιλαμβάνονται η ευρωπαϊκή άμυνα, η ασφάλεια της Μαύρης Θάλασσας, η ενέργεια, η διεύρυνση της ΕΕ και ο επόμενος πολυετής ευρωπαϊκός προϋπολογισμός.

Η σύνδεση αυτών των θεμάτων έχει σημασία: η ασφάλεια των θαλάσσιων δρόμων επηρεάζει ταυτόχρονα την οικονομία, την υποστήριξη της Ουκρανίας και την αξιοπιστία των ευρωπαϊκών επενδύσεων.

Οι ναυτικοί βρίσκονται στην πρώτη γραμμή

Το αρχικό ρεπορτάζ του POLITICO αναφέρεται σε τουλάχιστον επτά εμπορικά πλοία που επλήγησαν τον προηγούμενο μήνα, με δύο νεκρούς ναυτικούς και τουλάχιστον 25 αγνοουμένους.

Νεότερη καταγραφή του Associated Press ανεβάζει τον αριθμό των πλοίων που χτυπήθηκαν μέσα σε 24 ημέρες του Οκτωβρίου σε εννέα και κάνει λόγο για τουλάχιστον 30 νεκρούς ή αγνοουμένους.

Οι διαφορετικοί απολογισμοί αποτυπώνουν διαφορετική χρονική κάλυψη και δεν πρέπει να αθροίζονται.

Πίσω από τους αριθμούς βρίσκεται η ίδια επιχειρησιακή πραγματικότητα: εμπορικά πλοία χρειάζονται διάσωση, πληρώματα εγκαταλείπουν σκάφη και οι παράκτιες υπηρεσίες καλούνται να διαχειριστούν περιστατικά που συνδέονται με πολεμική δραστηριότητα.

Η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας έχει πάψει να αποτελεί αφηρημένο κεφάλαιο ευρωπαϊκής πολιτικής.

Η ευθύνη των επιθέσεων απαιτεί συγκεκριμένα στοιχεία

Η Ρουμανία έχει συνδέσει τις επιθέσεις με τη ρωσική επιθετικότητα, ενώ η Βουλγαρία έχει χρησιμοποιήσει πιο προσεκτικές διατυπώσεις για την προέλευση των drones.

Σε ρεπορτάζ του Reuters για τα χτυπήματα σε δεξαμενόπλοια κοντά στη Ρουμανία τον Οκτώβριο, πηγή του ΝΑΤΟ απέδωσε τα drones στη Ρωσία. Ο Ρουμάνος πρόεδρος, στην ίδια καταγραφή, δεν προσδιόρισε υπεύθυνο για τα συγκεκριμένα περιστατικά.

Αυτές οι διαφοροποιήσεις χρειάζονται σαφή απόδοση. Μια συνολική πολιτική εκτίμηση για την κλιμάκωση δεν αντικαθιστά την τεκμηρίωση κάθε επίθεσης.

Το ίδιο ισχύει για το drone που εντοπίστηκε στις 6 Νοεμβρίου κοντά στη βουλγαρική Σάμπλα: η προέλευση και η πιθανή σύνδεσή του με τα χτυπήματα σε πλοία δεν έχουν εξακριβωθεί.

Η ευρωπαϊκή στρατηγική υπάρχει — η εφαρμογή της δοκιμάζεται

Η ΕΕ έχει ήδη παρουσιάσει στρατηγική για τη Μαύρη Θάλασσα, με έμφαση στην ασφάλεια, στη συνδεσιμότητα και στην ανθεκτικότητα των παράκτιων περιοχών.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται κόμβος θαλάσσιας ασφάλειας, με στόχο καλύτερη παρακολούθηση, ανταλλαγή πληροφοριών και προστασία κρίσιμων υποδομών.

Οι προβλεπόμενες κατευθύνσεις καλύπτουν:

• Έγκαιρη προειδοποίηση για απειλές.
• Συνεργασία ακτοφυλακών και αρμόδιων υπηρεσιών.
• Προστασία υποθαλάσσιων καλωδίων και υπεράκτιων εγκαταστάσεων.
• Αξιοποίηση αισθητήρων και μη επανδρωμένων συστημάτων.

Ο σχεδιασμός αυτός δεν ισοδυναμεί με ήδη λειτουργούσα ναυτική αποστολή συνοδείας εμπορικών πλοίων.

Εδώ βρίσκεται το πραγματικό τεστ της περιοδείας: αν θα προκύψει συγκεκριμένη επιτάχυνση δυνατοτήτων, συνεργασιών και χρηματοδότησης, ώστε η στρατηγική να αποκτήσει μεγαλύτερη επιχειρησιακή αξία.

Το κόστος φτάνει πέρα από τις ακτές

Οι επιθέσεις δημιουργούν κινδύνους για τη μεταφορά σιτηρών, ενεργειακών προϊόντων και άλλων φορτίων.

Ακόμη και όταν ένα δρομολόγιο παραμένει ανοιχτό, η αυξημένη αβεβαιότητα μπορεί να επιβαρύνει ασφάλιστρα, προγραμματισμό και κόστος μεταφοράς. Η έκταση αυτών των επιπτώσεων εξαρτάται από την εξέλιξη των περιστατικών και τις αποφάσεις πλοιοκτητών και ασφαλιστών.

Για την ΕΕ, το πρόβλημα αφορά και την αξιοπιστία των σχεδίων σύνδεσης με τον Νότιο Καύκασο και την Κεντρική Ασία. Οι υποδομές χρειάζονται ασφαλές περιβάλλον λειτουργίας για να αποδώσουν.

Για την Ελλάδα, η ναυτιλιακή διάσταση καθιστά την προστασία των εμπορικών διαδρομών ζήτημα άμεσου ενδιαφέροντος, πέρα από τη γεωγραφική απόσταση από τις επιθέσεις.

Η περιοδεία και η απαίτηση για αποτέλεσμα

Η Κομισιόν μπορεί να κινητοποιήσει πολιτική υποστήριξη, χρηματοδοτικά εργαλεία και ευρωπαϊκό συντονισμό. Η επιχειρησιακή προστασία απαιτεί παράλληλα μέσα, αποφάσεις και συνεργασία των αρμόδιων κρατικών και συμμαχικών αρχών.

Η επίσκεψη της φον ντερ Λάιεν θα αξιολογηθεί επομένως και από όσα θα ακολουθήσουν: ποια κενά θα αναγνωριστούν, ποια μέτρα θα προωθηθούν και πόσο γρήγορα θα ενισχυθεί η ασφάλεια.

Ο Ρουμάνος πρόεδρος Νικουσόρ Νταν είχε περιγράψει το διακύβευμα μετά τις επιθέσεις του Οκτωβρίου:

«Διακυβεύονται ανθρώπινες ζωές, το παγκόσμιο εμπόριο και κρίσιμες υποδομές».

Πηγή: pagenews.gr