Τέμπη και Predator ξανά στο τραπέζι: Τι ζητά το Συμβούλιο της Ευρώπης από την Ελλάδα

 Στρασβούργο προς Αθήνα: Ανοίξτε τις έρευνες για Predator – Τι λέει για Τέμπη και Δικαιοσύνη  

Η πρώτη περιοδική συνολική αξιολόγηση της Ελλάδας εδώ και χρόνια αναγνωρίζει την πρόοδο της χώρας και χαρακτηρίζει τη δημοκρατία «εδραιωμένη και ανθεκτική», αλλά καταγράφει επίμονες προκλήσεις για το κράτος δικαίου. Στο επίκεντρο μπαίνουν οι έρευνες για τα Τέμπη και τις αγροτικές επιδοτήσεις, το Predator, η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, οι καταγγελίες για τη συμπεριφορά των δυνάμεων ασφαλείας και οι επαναπροωθήσεις.

Έναν εκτενή «ακτινογραφικό» έλεγχο της λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών στην Ελλάδα πραγματοποιεί η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης, βάζοντας στο ίδιο κάδρο τόσο τη σημαντική πρόοδο της χώρας όσο και μια σειρά από ανοιχτές υποθέσεις που, κατά την αξιολόγησή της, εξακολουθούν να δημιουργούν προβληματισμό για το κράτος δικαίου.

Η έκθεση των συνεισηγητριών Laura Castel και Miapetra Kumpula-Natri δεν περιγράφει μια χώρα σε θεσμική αποσταθεροποίηση. Το αντίθετο: καταλήγει ότι η δημοκρατία στην Ελλάδα παραμένει «firmly rooted and resilient» — βαθιά εδραιωμένη και ανθεκτική.

Η ίδια όμως διαπίστωση συνοδεύεται από σαφή προειδοποίηση: χρειάζονται συνεχείς προσπάθειες και πολιτικός διάλογος για την περαιτέρω θωράκιση του κράτους δικαίου.

Από την οικονομική ανάκαμψη στις θεσμικές εκκρεμότητες

Η έκθεση ξεκινά αναγνωρίζοντας τη μεγάλη μεταβολή που έχει συντελεστεί στην Ελλάδα μετά τη βαθιά οικονομική κρίση.

Η PACE κάνει λόγο για «significant progress» που επιτεύχθηκε με σημαντικές θυσίες των πολιτών και σημειώνει ότι, περισσότερα από 50 χρόνια μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, η Ελλάδα διαθέτει σταθερούς κρατικούς θεσμούς, συνταγματικές εγγυήσεις θεμελιωδών ελευθεριών και ομαλή εναλλαγή κυβερνήσεων.

Από εκεί και πέρα, όμως, ο τόνος αλλάζει.

Η έκθεση εντοπίζει «significant persisting challenges» στη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών και αναφέρεται, μεταξύ άλλων, σε ζητήματα διαφθοράς υψηλόβαθμων δημόσιων αξιωματούχων, καταγγελίες για κυβερνητική παρέμβαση σε ευαίσθητες δικαστικές έρευνες, περιορισμούς στη δράση οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στο μεταναστευτικό, περιστατικά βίας κατά μεταναστών από δυνάμεις ασφαλείας και τη χρήση του Predator εναντίον πολιτικών και δημοσιογράφων.

Τέμπη: Η PACE ζητά να ολοκληρωθούν οι έρευνες

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην τραγωδία των Τεμπών και στις έρευνες γύρω από τα σιδηροδρομικά έργα.

Η έκθεση υπενθυμίζει ότι το δυστύχημα της 26ης Φεβρουαρίου 2023 κόστισε τη ζωή σε 57 ανθρώπους και αναφέρεται στις ποινικές διώξεις που είχε ασκήσει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία τον Δεκέμβριο του 2023 εναντίον 23 υπόπτων —μεταξύ των οποίων 18 δημόσιοι υπάλληλοι— σχετικά με καθυστερήσεις και ελλείψεις σε κρίσιμα, χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ σιδηροδρομικά έργα.

Εδώ χρειάζεται μία σημαντική διάκριση: η έκθεση συσχετίζει το θεσμικό ζήτημα των καθυστερημένων έργων και της διερεύνησης ευθυνών με το δυστύχημα, δεν αποτελεί η ίδια δικαστική κρίση περί ποινικής ευθύνης συγκεκριμένων πολιτικών προσώπων.

Η PACE εκφράζει πάντως προβληματισμό για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν σε κοινοβουλευτικό επίπεδο κατηγορίες εναντίον υπουργών και παραπέμπει και στην προηγούμενη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για ταχεία και συνολική διερεύνηση όλων των εμπλεκομένων.

Predator: Τρία ξεκάθαρα αιτήματα προς την Αθήνα

Ακόμη πιο αναλυτικό είναι το κεφάλαιο για το Predator.

Η Συνέλευση επαναφέρει ουσιαστικά τις απαιτήσεις που είχε διατυπώσει ήδη από το 2023 και ζητά από τις ελληνικές αρχές:

• να ενημερώσουν την PACE και την Επιτροπή της Βενετίας για τη χρήση του Predator στην Ελλάδα,
• να πραγματοποιήσουν αποτελεσματικές, ανεξάρτητες και ταχείες έρευνες για όλες τις επιβεβαιωμένες και καταγγελλόμενες περιπτώσεις κατάχρησης, παρέχοντας αποκατάσταση στα θύματα παράνομης παρακολούθησης,
• να μην χρησιμοποιούνται γενικοί κανόνες απορρήτου ώστε να εμποδίζεται η πρόσβαση των εποπτικών μηχανισμών και των προσώπων που αποτέλεσαν στόχο στις σχετικές πληροφορίες.

Η έκθεση καταγράφει παράλληλα τις εξελίξεις στη Δικαιοσύνη.

Αναφέρει ότι το 2024 η εισαγγελική έρευνα δεν βρήκε στοιχεία ότι η χρήση του Predator είχε διαταχθεί από την ελληνική κυβέρνηση, ενώ καταγράφει και τις ενστάσεις που διατύπωσαν δικηγόροι θυμάτων και μέσα ενημέρωσης για τον τρόπο διεξαγωγής εκείνης της έρευνας.

Παράλληλα, σημειώνει ότι τον Φεβρουάριο του 2026 τέσσερα πρόσωπα που συνδέονταν με τις εταιρείες Intellexa και Kriel καταδικάστηκαν πρωτοδίκως για αδικήματα σχετικά με το απόρρητο των επικοινωνιών και την παράνομη πρόσβαση σε δεδομένα, με τις ποινές να έχουν ανασταλεί ενόψει έφεσης.

Δικαιοσύνη: Λιγότερη πολιτική επιρροή στην κορυφή

Ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον έχει και το κεφάλαιο για τη συνταγματική αναθεώρηση.

Η PACE βλέπει θετικά την κατεύθυνση μεταρρυθμίσεων που θα ενίσχυαν την ανεξαρτησία των διαδικασιών επιλογής και απομάκρυνσης ανώτατων δικαστικών λειτουργών από την πολιτική εξουσία.

Η Συνέλευση αντιμετωπίζει συνεπώς τη συζήτηση για την αναθεώρηση όχι απλώς ως ελληνική πολιτική αντιπαράθεση αλλά ως ευκαιρία ενίσχυσης των θεσμικών εγγυήσεων της Δικαιοσύνης.

Ανεξάρτητες Αρχές και Συνήγορος του Πολίτη

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι συστάσεις για τις ανεξάρτητες αρχές.

Η έκθεση ζητά ισχυρότερες εγγυήσεις για τον Συνήγορο του Πολίτη, συμπεριλαμβανομένων επαρκούς χρηματοδότησης, στελέχωσης και μεγαλύτερης λειτουργικής ανεξαρτησίας.

Παράλληλα, η PACE ασχολείται εκτενώς με την καταπολέμηση της διαφθοράς και τη λειτουργία της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.

Το κεντρικό μήνυμα είναι ότι η θεσμική ανεξαρτησία των ελεγκτικών μηχανισμών δεν αρκεί να προβλέπεται τυπικά· πρέπει να εξασφαλίζεται και στην πράξη.

Μετανάστευση: Αναγνώριση προόδου αλλά «όχι» στις επαναπροωθήσεις

Η εικόνα είναι επίσης διπλή στο μεταναστευτικό.

Η Συνέλευση αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα, ως μία από τις κύριες πύλες εισόδου μεταναστών στην Ευρώπη, έχει αναπτύξει ένα περισσότερο οργανωμένο σύστημα ελέγχου των συνόρων ενόψει της εφαρμογής του νέου ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.

Ταυτόχρονα όμως είναι κατηγορηματική ότι η διαχείριση των συνόρων πρέπει να γίνεται με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.

Ζητά από την Ελλάδα να απέχει από pushbacks και να εφαρμόζει πλήρως τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ενώ επισημαίνει ότι απαιτούνται μεγαλύτερες προσπάθειες για τις συνθήκες υποδοχής και την προστασία ευάλωτων ανθρώπων.

Αστυνομική βία: Οι καταγγελίες που καταγράφει η έκθεση

Στις συστάσεις της περιλαμβάνεται και η λειτουργία των δυνάμεων ασφαλείας.

Η έκθεση καταγράφει ανησυχίες για περιστατικά κακομεταχείρισης και βίας, μεταξύ άλλων απέναντι σε μετανάστες, και εξετάζει τις υπάρχουσες διαδικασίες ελέγχου της αστυνομικής συμπεριφοράς.

Εδώ επίσης η διατύπωση έχει σημασία: η PACE καταγράφει προβλήματα και καταγγελίες και ζητά θεσμικές βελτιώσεις· δεν αποφαίνεται ότι κάθε καταγγελλόμενο περιστατικό έχει αποδειχθεί δικαστικά.

ΜΜΕ: Ιδιοκτησία, πολυφωνία και δημόσια ενημέρωση

Ξεχωριστό κεφάλαιο αφορά την ενημέρωση.

Η PACE ζητά περαιτέρω πρόοδο ώστε το ελληνικό πλαίσιο να συμμορφώνεται με τον European Media Freedom Act, ειδικά σε ζητήματα ρύθμισης, διαφάνειας ιδιοκτησίας, πολυφωνίας, δημόσιων μέσων και χρηματοδότησης.

Το θέμα συνδέεται και με το Predator, δεδομένου ότι ανάμεσα στα πρόσωπα που είχαν γίνει στόχος του λογισμικού βρίσκονταν δημοσιογράφοι.

Το σημαντικότερο συμπέρασμα δεν είναι «καταδίκη της Ελλάδας»

Η έκθεση έχει πολιτικά δύσκολα κεφάλαια για την κυβέρνηση, όμως η συνολική εικόνα της PACE είναι πιο σύνθετη από έναν τίτλο περί «καταδίκης».

Αναγνωρίζει την οικονομική και θεσμική πρόοδο της χώρας και χαρακτηρίζει την ελληνική δημοκρατία εδραιωμένη και ανθεκτική. Ταυτόχρονα, θεωρεί ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές εκκρεμότητες που απαιτούν θεσμικές απαντήσεις — από το Predator και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης μέχρι τη διαφθορά, τη λειτουργία των σωμάτων ασφαλείας και τη μεταναστευτική πολιτική.

Αυτό είναι τελικά και το πολιτικό βάρος της αξιολόγησης: το Στρασβούργο δεν αμφισβητεί τη δημοκρατική σταθερότητα της Ελλάδας, αλλά λέει ότι η σταθερότητα από μόνη της δεν αρκεί — χρειάζεται διαρκής θωράκιση του κράτους δικαίου και αποτελεσματική διερεύνηση των μεγάλων θεσμικών υποθέσεων.

Πηγή: pagenews.gr