Υπάρχουν πολιτικές φωτογραφίες που κουβαλούν από μόνες τους μια ολόκληρη εποχή.
Αντώνης Σαμαράς και Ευάγγελος Βενιζέλος ανήκουν σε αυτή την κατηγορία.
Οι δύο βασικοί πρωταγωνιστές της κυβέρνησης ΝΔ–ΠΑΣΟΚ της περιόδου της οικονομικής κρίσης θα βρεθούν ξανά στο ίδιο δημόσιο βήμα, αυτή τη φορά στο μεγάλο συνέδριο που διοργανώνει «Το Βήμα» για την Αθήνα στις 6 και 7 Οκτωβρίου.
Και μολονότι πρόκειται για συνέδριο με αντικείμενο την ιστορία, το παρόν και το μέλλον της πρωτεύουσας και όχι για κομματική εκδήλωση, η σύνθεση των πολιτικών προσώπων που θα συμμετάσχουν του προσδίδει αναπόφευκτα ευρύτερο πολιτικό ενδιαφέρον.
Επιβεβαιωμένο: Και οι δύο στο πρόγραμμα
Το διήμερο συνέδριο έχει τίτλο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη» και πραγματοποιείται στην Αίθουσα Τελετών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, υπό την αιγίδα του ΕΚΠΑ και του Δήμου Αθηναίων και με την υποστήριξη του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών
Η παρουσία Σαμαρά και Βενιζέλου δεν αποτελεί πληροφορία πολιτικού παρασκηνίου.
Τα ονόματά τους περιλαμβάνονται επισήμως μεταξύ των ομιλητών.
Και μαζί τους βρίσκεται ένα εντυπωσιακό πολιτικό μωσαϊκό.
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας.
Την έναρξη των εργασιών θα κηρύξει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας.
Γιατί όμως όλοι θα κοιτούν τον Σαμαρά
Η παρουσία του Αντώνη Σαμαρά αποκτά διαφορετική πολιτική βαρύτητα εξαιτίας όσων έχουν προηγηθεί.
Η σχέση του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη δεν βρίσκεται πλέον απλώς σε περίοδο πολιτικής απόστασης.
Στη συνέντευξη Τύπου της ΔΕΘ στις 7 Σεπτεμβρίου, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι, με βάση όσα έχει πει ο Σαμαράς για την εξωτερική και αμυντική πολιτική, δεν βλέπει περιθώριο συνεννόησης μαζί του.
Η απάντηση Σαμαρά ήρθε άμεσα και σε υψηλούς τόνους, με τον πρώην πρωθυπουργό να αντιδρά στις αναφορές Μητσοτάκη και να συνεχίζει τη δημόσια αντιπαράθεση.
Δέκα ημέρες αργότερα, ο Μητσοτάκης επιχείρησε να κλείσει τη νέα συζήτηση, δηλώνοντας στην ΕΡΤ:
«Ό,τι είναι να πω για τον κ. Σαμαρά το είπα. Αν ο κ. Σαμαράς κάνει κόμμα, να με ξαναρωτήσετε». Αυτό ακριβώς το πολιτικό υπόβαθρο κάνει κάθε νέα δημόσια τοποθέτηση του πρώην πρωθυπουργού αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής.
Το ερώτημα για το «επόμενο βήμα»
Γύρω από τον Αντώνη Σαμαρά εξακολουθεί να υπάρχει δημόσια συζήτηση για το ενδεχόμενο νέου πολιτικού εγχειρήματος.
Αλλά εδώ χρειάζεται σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στα σενάρια και τα γεγονότα.
Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί από τον ίδιο νέο κόμμα. Ο ίδιος ο Μητσοτάκης, άλλωστε, το διατύπωσε ρητά στη ΔΕΘ όταν ρωτήθηκε για ένα τέτοιο ενδεχόμενο: «αν ο κ. Σαμαράς κάνει κόμμα, δεν το έχει κάνει»
Επομένως, η ομιλία της επόμενης εβδομάδας μπορεί να διαβαστεί πολιτικά υπό το πρίσμα αυτής της συζήτησης, αλλά δεν μπορεί εκ των προτέρων να παρουσιαστεί ως ανακοίνωση πολιτικής κίνησης.
Και δίπλα του ένας παλιός κυβερνητικός εταίρος
Εδώ αποκτά ενδιαφέρον η παρουσία του Ευάγγελου Βενιζέλου.
Όχι επειδή υπάρχουν στοιχεία ότι Σαμαράς και Βενιζέλος συντονίζουν σήμερα τις πολιτικές κινήσεις τους — δεν υπάρχουν τέτοια επιβεβαιωμένα δεδομένα.
Αλλά επειδή η κοινή παρουσία τους ξαναφέρνει αναπόφευκτα στη μνήμη μια από τις πιο ιδιαίτερες πολιτικές συνεργασίες της Μεταπολίτευσης.
Το 2012, μετά τις εκλογές του Ιουνίου, ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ συμφώνησαν στον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας υπό τον Αντώνη Σαμαρά. Μετά την αποχώρηση της ΔΗΜΑΡ το 2013, η κυβέρνηση στηρίχθηκε στη συνεργασία ΝΔ–ΠΑΣΟΚ, με τον Βενιζέλο να αναλαμβάνει αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών.
Ήταν μια συνεργασία ανάμεσα σε δύο πολιτικούς που προέρχονταν από παρατάξεις οι οποίες επί δεκαετίες βρίσκονταν απέναντι.
Ο ίδιος ο Σαμαράς είχε περιγράψει το 2013 πόσο βαθιά ήταν αυτή η παραδοσιακή αντιπαλότητα, λέγοντας ότι είχε μεγαλώσει σε ένα κλίμα πολιτικού «Ολυμπιακού–Παναθηναϊκού» μεταξύ ΝΔ και ΠΑΣΟΚ.
Από την οικονομική κρίση του 2012 στην πολιτική ρευστότητα του 2026
Εδώ βρίσκεται και ο ισχυρότερος συμβολισμός της συνύπαρξης.
Το 2012–2015, το βασικό ερώτημα ήταν αν δύο παραδοσιακά αντίπαλα κόμματα μπορούσαν να συνεργαστούν προκειμένου να διαχειριστούν την οικονομική κρίση και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας.
Το 2026, το πολιτικό τοπίο είναι εντελώς διαφορετικό.
Ο Σαμαράς βρίσκεται σε ανοικτή πολιτική αντιπαράθεση με τον σημερινό πρωθυπουργό σε ζητήματα που περιλαμβάνουν την εξωτερική πολιτική, ενώ ο Βενιζέλος δρα εκτός της ενεργού κομματικής ηγεσίας, παρεμβαίνοντας κυρίως σε ζητήματα θεσμών, Συντάγματος, εξωτερικής πολιτικής και ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Άρα, δεν έχουμε επανένωση ενός πολιτικού «διδύμου».
Έχουμε δύο πρόσωπα με κοινό κυβερνητικό παρελθόν, διαφορετικές σημερινές διαδρομές και ένα κοινό βήμα που προσφέρεται για πολιτικές συγκρίσεις.
Το ενδιαφέρον δεν είναι μόνο τι θα πει ο Σαμαράς
Εξίσου ενδιαφέρον θα είναι εάν προκύψουν θεματικές συγκλίσεις ή αποκλίσεις μεταξύ των δύο ομιλιών.
Ο Βενιζέλος έχει άλλωστε αναφερθεί εκ των υστέρων στη συνεργασία τους και ειδικά στην εξωτερική πολιτική. Σε δημόσια παρέμβασή του το 2025 είχε υποστηρίξει ότι ο Σαμαράς, ως πρωθυπουργός, τήρησε συμφωνημένες κυβερνητικές επιλογές σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής ακόμη και όταν είχε προσωπικές επιφυλάξεις
Αυτό αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον σήμερα, ακριβώς επειδή η εξωτερική πολιτική αποτελεί ένα από τα βασικά πεδία της σύγκρουσης Σαμαρά–Μητσοτάκη.
Δεν γνωρίζουμε, βεβαίως, ότι Βενιζέλος ή Σαμαράς θα επιλέξουν αυτό το θέμα στις ομιλίες τους.
Αλλά εάν συμβεί, οι διαφορετικές τοποθετήσεις τους θα αποκτήσουν αναπόφευκτα πολιτική σημασία.
Και υπάρχει ακόμη ένα πρόσωπο: Τσίπρας
Η πολιτική εικόνα του συνεδρίου γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα επειδή στο ίδιο πρόγραμμα βρίσκεται και ο Αλέξης Τσίπρας.
Έτσι, μέσα σε δύο ημέρες, το ίδιο συνέδριο συγκεντρώνει πρόσωπα που εκπροσωπούν διαφορετικές φάσεις της τελευταίας δεκαπενταετίας:
Σαμαράς και Βενιζέλος, οι δύο βασικοί κυβερνητικοί εταίροι της περιόδου πριν από το 2015.
Τσίπρας, ο πρωθυπουργός που τους διαδέχθηκε.
Ανδρουλάκης, ο σημερινός πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.
Και κορυφαία στελέχη της σημερινής κυβέρνησης και του θεσμικού συστήματος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει κοινή πολιτική πρωτοβουλία μεταξύ τους. Το συνέδριο αφορά την Αθήνα και περιλαμβάνει επίσης ακαδημαϊκούς, αρχιτέκτονες, ιστορικούς και διεθνείς προσωπικότητες.
Η πολιτική συγκυρία, όμως, μετατρέπει αναπόφευκτα ορισμένες από τις ομιλίες σε γεγονότα που θα παρακολουθηθούν πολύ πέρα από το αντικείμενο του συνεδρίου.
Δύο «πρώην», πολλές αναγνώσεις
Στις 6 και 7 Οκτωβρίου, λοιπόν, δεν επιστρέφει η κυβέρνηση Σαμαρά–Βενιζέλου ούτε υπάρχει τεκμηριωμένη νέα πολιτική σύμπραξη των δύο.
Επιστρέφει όμως η εικόνα τους στο ίδιο δημόσιο βήμα.
Και αυτή από μόνη της αρκεί για να ανακαλέσει μια περίοδο κατά την οποία ΝΔ και ΠΑΣΟΚ αναγκάστηκαν να υπερβούν μια ιστορική αντιπαλότητα για να κυβερνήσουν μαζί.
Δεκατρία χρόνια αργότερα, ο Σαμαράς βρίσκεται απέναντι στον σημερινό πρωθυπουργό σε κρίσιμες πολιτικές επιλογές, ο Βενιζέλος διατηρεί έναν ανεξάρτητο θεσμικό λόγο και το πολιτικό σύστημα βρίσκεται σε διαφορετική φάση.
Γι’ αυτό το πραγματικό ερώτημα του διημέρου δεν είναι εάν «ξανασμίγουν» πολιτικά.
Είναι πολύ πιο συγκεκριμένο:
τι θα επιλέξει να πει ο καθένας, ποιες γραμμές θα τραβήξει για το σήμερα — και εάν, από το ίδιο βήμα, θα εμφανιστούν απρόσμενες συγκλίσεις ή καθαρές αποκλίσεις.
Πηγή: pagenews.gr