Μητσοτάκης – Βενιζέλος στο παρασκήνιο, Σαμαράς στην αντεπίθεση: Το μεγάλο παζάρι της επόμενης κυβέρνησης

Στην ελληνική πολιτική σκηνή αρχίζει να διαμορφώνεται ένα παράδοξο: ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να έχει το προβάδισμα, αλλά η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο ποιος θα κερδίσει τις επόμενες εκλογές. Αφορά κυρίως ποιος θα μπορεί να κυβερνήσει την επόμενη ημέρα.

Και κάπου εδώ εμφανίζονται τρία πρόσωπα που μπορεί να καθορίσουν τις εξελίξεις: ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ο Αντώνης Σαμαράς και ο Νίκος Ανδρουλάκης.

Ο πρώτος διαθέτει πολιτική εμπειρία και θεσμικό βάρος, ο δεύτερος μπορεί να δημιουργήσει νέο πόλο στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας και ο τρίτος καλείται να αποφασίσει αν το ΠΑΣΟΚ θα επιμείνει στην αυτόνομη πορεία ή θα βρεθεί μπροστά σε μια δύσκολη μετεκλογική επιλογή.

Οι πληροφορίες για ενδεχόμενη συνάντηση Μητσοτάκη και Βενιζέλου σε κατοικία επιχειρηματία, χωρίς μέχρι στιγμής δημόσια επιβεβαίωση, λειτουργούν ως αφορμή για να αναζωπυρωθεί η συζήτηση περί πολιτικών συγκλίσεων.

Το ουσιαστικό ερώτημα, όμως, δεν είναι αν πραγματοποιήθηκε μια συνάντηση. Είναι γιατί το πολιτικό σύστημα αρχίζει να συζητά από τώρα κυβερνήσεις συνεργασίας.

Βενιζέλος: Ο άνθρωπος που μπορεί να ενώσει δύο διαφορετικά μετεκλογικά σενάρια

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος δεν διαθέτει σήμερα την κομματική εξουσία που είχε στο παρελθόν. Διαθέτει, όμως, κάτι που αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμο σε περιόδους πολιτικής αβεβαιότητας: εμπειρία στη διαχείριση κυβερνητικών συνεργασιών, γνώση των θεσμών και δυνατότητα παρέμβασης στον χώρο του Κέντρου.

Η συμμετοχή του στην κυβέρνηση συνεργασίας της περιόδου 2012–2015 αποτελεί ιστορικό προηγούμενο, όχι όμως απόδειξη ότι επιδιώκει την επανάληψή του.

Η πρόσφατη τοποθέτησή του ότι πρώτα αποφασίζουν οι πολίτες στις κάλπες και στη συνέχεια τα κόμματα εξετάζουν τις δυνατότητες συνεργασίας αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον.

Δεν συνιστά δήλωση υπέρ μιας συγκεκριμένης κυβερνητικής φόρμουλας. Αφήνει, ωστόσο, ανοιχτή τη θεσμική συζήτηση για την επόμενη ημέρα.

Στο παρασκήνιο εξετάζονται δύο διαφορετικές εκδοχές.

Η πρώτη είναι μια κυβέρνηση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ, εφόσον τα εκλογικά ποσοστά εξασφαλίζουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία και οι δύο ηγεσίες καταφέρουν να συμφωνήσουν σε πρωθυπουργό, πρόγραμμα και κατανομή ευθυνών.

Η δεύτερη είναι μια ευρύτερη συνεργασία, στην οποία θα μπορούσε να εμπλακεί και ένας νέος πολιτικός σχηματισμός του Αντώνη Σαμαρά, εφόσον τελικά ιδρυθεί και αποκτήσει κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.

Το δεύτερο σενάριο είναι πολιτικά πολύ δυσκολότερο. Ο Σαμαράς έχει συγκρουστεί με τον Μητσοτάκη σε ζητήματα στρατηγικής και εξωτερικής πολιτικής, ενώ η συμμετοχή του σε μια κυβέρνηση με το ΠΑΣΟΚ θα απαιτούσε σημαντικές αμοιβαίες υποχωρήσεις.

Επιπλέον, ο Βενιζέλος δεν μπορεί να δεσμεύσει το ΠΑΣΟΚ, του οποίου την ηγεσία ασκεί ο Νίκος Ανδρουλάκης.

Επομένως, ο Βενιζέλος μπορεί να λειτουργήσει ως πολιτικός καταλύτης, όχι όμως ως εγγυητής μιας συμφωνίας που δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί.

Ο Σαμαράς πατάει γκάζι: Από τη Λάρισα ξεκινά η πολιτική αντίστροφη μέτρηση

Την ίδια ώρα, ο Αντώνης Σαμαράς φαίνεται να περνά από την περίοδο των παρεμβάσεων στην περίοδο της πολιτικής κινητοποίησης.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που κυκλοφορούν, η 20ή Νοεμβρίου και η Λάρισα αποτελούν τον πρώτο σταθμό ενός κύκλου περιοδειών, ο οποίος θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προετοιμασία για τη δημιουργία νέου πολιτικού φορέα.

Εφόσον επιβεβαιωθεί το πρόγραμμα, η επιλογή της Θεσσαλίας δεν είναι αδιάφορη.

Πρόκειται για μια περιοχή όπου η αγροτική παραγωγή, το κόστος ζωής, οι υποδομές και η ανασφάλεια της περιφέρειας δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για πολιτικές παρεμβάσεις με κοινωνικό και εθνικό περιεχόμενο.

Η συζήτηση για ανακοίνωση κόμματος στις 29 Νοεμβρίου παραμένει ανοιχτή, αλλά νεότερες εκτιμήσεις μεταθέτουν το ενδεχόμενο προς τον Δεκέμβριο.

Η λογική μιας τέτοιας καθυστέρησης είναι πολιτικά κατανοητή: πριν ανακοινωθεί ένας νέος σχηματισμός, πρέπει να υπάρχουν πρόσωπα, οργανωτική υποδομή, πολιτική ταυτότητα και ένα στοιχειωδώς συγκροτημένο πρόγραμμα.

Ο Σαμαράς γνωρίζει ότι ένα νέο κόμμα δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά στην προσωπική του αντιπαράθεση με τον Μητσοτάκη.

Χρειάζεται να απαντήσει σε ένα ουσιαστικό ερώτημα: ποια διαφορετική πρόταση διακυβέρνησης φέρνει και σε ποιους ψηφοφόρους απευθύνεται;

Το ενδιαφέρον είναι ότι μια ενδεχόμενη κάθοδός του στις εκλογές θα μπορούσε να δημιουργήσει δύο αντίθετα αποτελέσματα.

Αφενός να αφαιρέσει ψήφους από τη Νέα Δημοκρατία, περιορίζοντας τις πιθανότητες αυτοδυναμίας της.

Αφετέρου, εφόσον εξασφαλίσει κοινοβουλευτική παρουσία, να καταστεί παράγοντας της μετεκλογικής αριθμητικής.

Ο Σαμαράς μπορεί δηλαδή να δυσκολέψει την εκλογική επικράτηση του Μητσοτάκη, αλλά ταυτόχρονα να αποκτήσει ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την επόμενη κυβέρνηση.

Αυτό είναι το μεγάλο παράδοξο που ήδη απασχολεί τα πολιτικά επιτελεία.

Το Μαξίμου βλέπει μπροστά του έναν νέο πολιτικό χάρτη

Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η βασική πρόκληση δεν είναι μόνο η φθορά από τη μακρά παραμονή στην εξουσία.

Είναι η πιθανότητα αναδιάταξης του πολιτικού ανταγωνισμού.

Μέχρι σήμερα, η Νέα Δημοκρατία επωφελείται από την απουσία ενός ενιαίου και ισχυρού αντιπολιτευτικού πόλου.

Η εικόνα αυτή μπορεί να αλλάξει εάν υπάρξουν ταυτόχρονα τρεις εξελίξεις: ανασύνταξη της Κεντροαριστεράς, δημιουργία κόμματος Σαμαρά και περαιτέρω ενίσχυση μικρότερων σχηματισμών.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, το κυβερνητικό επιτελείο θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει όχι μόνο την εκλογική διαρροή, αλλά και την πιθανότητα να μην υπάρχει εύκολη κοινοβουλευτική πλειοψηφία μετά τις κάλπες.

Η κυβερνητική στρατηγική εξακολουθεί να στηρίζεται στην πολιτική σταθερότητα, στη διαχειριστική εμπειρία και στην προβολή του έργου της οικονομίας.

Ωστόσο, η σταθερότητα μπορεί να αποδειχθεί ισχυρό εκλογικό επιχείρημα μόνο εφόσον συνοδεύεται από πειστικές απαντήσεις για την ακρίβεια, τη στέγαση, το διαθέσιμο εισόδημα και την καθημερινότητα.

Διότι άλλο πράγμα είναι να προηγείται ένα κόμμα στις δημοσκοπήσεις και άλλο να συγκεντρώνει την κοινοβουλευτική δύναμη που απαιτείται για να κυβερνήσει μόνο του.

ΠΑΣΟΚ: Ανάμεσα στην αυτόνομη πορεία και τον πειρασμό της εξουσίας

Το μεγαλύτερο πολιτικό δίλημμα ίσως βρίσκεται στη Χαριλάου Τρικούπη.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει επενδύσει στην πολιτική αυτονομία του ΠΑΣΟΚ και στην αντιπαράθεση με την κυβέρνηση.

Μια μετεκλογική συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία, ιδιαίτερα υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, θα δημιουργούσε σοβαρά ζητήματα πολιτικής αξιοπιστίας και εσωκομματικής συνοχής.

Από την άλλη πλευρά, εάν οι εκλογές δεν αναδείξουν αυτοδύναμη κυβέρνηση, το ΠΑΣΟΚ θα βρεθεί μπροστά στο ερώτημα αν θα συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις ή αν θα επιμείνει στην αντιπολιτευτική του θέση, ακόμη και με ενδεχόμενο νέων εκλογών.

Η στάση του Βενιζέλου αποκτά ενδιαφέρον ακριβώς επειδή υπενθυμίζει ότι η μετεκλογική αριθμητική μπορεί να δημιουργήσει δεδομένα διαφορετικά από τις σημερινές κομματικές διακηρύξεις.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μια συνεργασία είναι προδιαγεγραμμένη.

Το ΠΑΣΟΚ θα πρέπει πρώτα να αποφασίσει εάν θέλει να εμφανιστεί ως εναλλακτική κυβερνητική πρόταση ή ως πιθανός εταίρος σε μια ευρύτερη κυβερνητική λύση.

Οι δημοσκοπήσεις κρύβουν μια δεύτερη μάχη: Ποιος θα κυριαρχήσει στην αντιπολίτευση;

Η τελευταία συζήτηση γύρω από τα ευρήματα της Marc αναδεικνύει μια σημαντική αντίφαση.

Από τη μία πλευρά, καταγράφεται προτίμηση προς το ΠΑΣΟΚ ως δύναμη που θα μπορούσε να ηγηθεί της Κεντροαριστεράς.

Από την άλλη, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν, το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται στην τρίτη θέση, με απόσταση περίπου 3,3 ποσοστιαίων μονάδων από τον σχηματισμό που καταγράφεται ως ΕΛΑΣ.

Η φαινομενική αντίφαση έχει μεθοδολογική εξήγηση.

Η ερώτηση για το ποιος θα πρέπει να ηγηθεί ενός πολιτικού χώρου δεν ταυτίζεται με την πρόθεση ψήφου.

Ένας ψηφοφόρος μπορεί να θεωρεί ότι το ΠΑΣΟΚ είναι καταλληλότερο να ηγηθεί της Κεντροαριστεράς, χωρίς να προτίθεται να το ψηφίσει.

Επομένως, η πολιτική ανάγνωση ενός τέτοιου ευρήματος απαιτεί προσοχή, ιδιαίτερα εάν η ερώτηση απευθύνεται στο σύνολο των ψηφοφόρων και όχι αποκλειστικά σε όσους αυτοπροσδιορίζονται ως κεντροαριστεροί.

Το πραγματικό πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ δεν είναι ποιος το προτιμά ως ηγετική δύναμη της Κεντροαριστεράς. Είναι πόσοι είναι διατεθειμένοι να το στηρίξουν στην κάλπη.

Και εδώ η μάχη παραμένει ανοιχτή.

Η διαφορά των επτά μονάδων και ο κίνδυνος της δημοσκοπικής αυταπάτης

Στα πολιτικά επιτελεία έχει αρχίσει να συζητείται έντονα η απόσταση μεταξύ πρώτου και δεύτερου κόμματος.

Σύμφωνα με τη σχετική πολιτική ανάλυση που κυκλοφορεί, οι επτά ποσοστιαίες μονάδες αντιμετωπίζονται ως ένα ενδεικτικό όριο πέρα από το οποίο η ανατροπή γίνεται δυσκολότερη.

Δεν πρόκειται, ωστόσο, για επιστημονικά καθολικό κανόνα.

Οι εκλογικές ανατροπές εξαρτώνται από τη συμμετοχή, τη συσπείρωση, την κινητικότητα των αναποφάσιστων, τη συγκυρία και το ίδιο το εκλογικό σύστημα.

Η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται, σύμφωνα με τις αναφερόμενες μετρήσεις, να διατηρεί προβάδισμα τουλάχιστον εννέα μονάδων έναντι του δεύτερου κόμματος.

Αυτό προσφέρει πολιτικό πλεονέκτημα στο Μαξίμου, δεν λύνει όμως το πρόβλημα της αυτοδυναμίας.

Η πρωτιά μπορεί να είναι σχετικά ασφαλής και η κυβερνησιμότητα ταυτόχρονα αβέβαιη.

Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί τα σενάρια συνεργασιών συζητούνται τόσο νωρίς.

Από τις κυβερνητικές αστοχίες μέχρι την αξιοκρατία: Η φθορά που δεν αποτυπώνεται μόνο στα γκάλοπ

Η πρόσφατη υπόθεση Τσαβδαρίδη και η ταχεία διαχείρισή της από την κυβέρνηση επαναφέρουν ένα διαχρονικό ζήτημα: την ποιότητα των κυβερνητικών επιλογών.

Η αποφυγή μιας παρατεταμένης πολιτικής κρίσης μπορεί να περιορίζει το επικοινωνιακό κόστος.

Δεν αναιρεί, όμως, την ανάγκη για αυστηρότερα κριτήρια στην επιλογή στελεχών και μεγαλύτερη λογοδοσία.

Για μια κυβέρνηση που έχει αναγάγει την αποτελεσματικότητα και την αξιοκρατία σε βασικά στοιχεία της πολιτικής της ταυτότητας, τέτοιες υποθέσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Και όσο πλησιάζει η επόμενη εκλογική αναμέτρηση, τόσο περισσότερο η αξιολόγηση της κυβέρνησης θα γίνεται όχι μόνο με βάση τους οικονομικούς δείκτες, αλλά και με βάση την αξιοπιστία των προσώπων που την εκπροσωπούν.

Το πολιτικό αποτύπωμα του Βοτανικού: Ο Δούκας αποκτά ένα ισχυρό χαρτί

Στο ίδιο ευρύτερο πολιτικό περιβάλλον, ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας επιχειρεί να ενισχύσει το αυτοδιοικητικό του αποτύπωμα.

Η συμφωνία για την εμπορική ονοματοδοσία του νέου γηπέδου του Παναθηναϊκού στον Βοτανικό, σύμφωνα με τις δημοσιοποιημένες πληροφορίες, προβλέπει τίμημα 7 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως για επτά χρόνια, με ποσοστό 20% υπέρ του Δήμου Αθηναίων.

Εφόσον ισχύσουν αυτοί οι όροι, το ποσό που αναλογεί στον Δήμο ανέρχεται σε 1,4 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, δηλαδή 9,8 εκατομμύρια ευρώ στην επταετία.

Για τον Δούκα, μια τέτοια εξέλιξη έχει διπλή αξία.

Αφενός ενισχύει τα οικονομικά οφέλη που συνδέονται με ένα μεγάλο αστικό έργο.

Αφετέρου του επιτρέπει να παρουσιάσει ένα απτό αποτέλεσμα της δημοτικής διοίκησης, σε μια περίοδο κατά την οποία η πολιτική του παρουσία παρακολουθείται και πέρα από τα όρια της Αθήνας.

Η επιτυχία του εγχειρήματος, βέβαια, θα κριθεί τελικά από την ολοκλήρωση των έργων, την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων και το συνολικό όφελος για την πόλη.

Η επόμενη κυβέρνηση μπορεί να κριθεί πριν ακόμη ανοίξουν οι κάλπες

Οι κινήσεις Βενιζέλου, οι σχεδιασμοί Σαμαρά, τα διλήμματα του ΠΑΣΟΚ και η στρατηγική Μητσοτάκη δεν αποτελούν απομονωμένα πολιτικά επεισόδια.

Συνθέτουν μια ευρύτερη εικόνα αναζήτησης νέων ισορροπιών.

Η Νέα Δημοκρατία θέλει να διατηρήσει την πρωτοκαθεδρία της και να επαναφέρει την προοπτική αυτοδυναμίας.

Το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να εμφανιστεί ως εναλλακτική κυβερνητική δύναμη, χωρίς να παγιδευτεί σε πρόωρες συζητήσεις συνεργασίας.

Ο Σαμαράς, εφόσον προχωρήσει στην ίδρυση κόμματος, θα επιχειρήσει να εκφράσει ένα τμήμα της συντηρητικής παράταξης που θεωρεί ότι δεν εκπροσωπείται επαρκώς από τη σημερινή Νέα Δημοκρατία.

Και ο Βενιζέλος παραμένει μια προσωπικότητα με δυνατότητα παρέμβασης στον διάλογο για τη θεσμική σταθερότητα και τις κυβερνητικές συνθέσεις.

Το μεγάλο πολιτικό στοίχημα δεν είναι πλέον μόνο ποιος θα έρθει πρώτος. Είναι ποιος θα διαθέτει τους συμμάχους, την κοινοβουλευτική δύναμη και την πολιτική νομιμοποίηση για να κυβερνήσει.

Γιατί στις επόμενες εκλογές μπορεί να υπάρξει ξεκάθαρος νικητής, αλλά όχι αυτονόητη κυβέρνηση.

Και τότε οι σημερινές παρασκηνιακές συζητήσεις θα μετατραπούν σε πραγματικές πολιτικές αποφάσεις.

Πηγή: pagenews.gr