Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανοίγει νέο μέτωπο με τέσσερα κράτη-μέλη για την ενεργειακή απόδοση και ανάμεσά τους βρίσκεται η Ελλάδα.
Στο πακέτο παραβάσεων του Οκτωβρίου, η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι αποστέλλει αιτιολογημένη γνώμη προς Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία και Μάλτα επειδή θεωρεί ότι δεν έχουν ακόμη μεταφέρει πλήρως στο εθνικό τους δίκαιο όλες τις προβλέψεις της αναθεωρημένης Οδηγίας (ΕΕ) 2023/1791 για την ενεργειακή απόδοση.
Για την Ελλάδα, η υπόθεση φέρει τον αριθμό INFR(2025)0315.
Τι σημαίνει η «αιτιολογημένη γνώμη»
Η αιτιολογημένη γνώμη είναι σημαντικό βήμα στη διαδικασία επί παραβάσει της ΕΕ.
Δεν αποτελεί ακόμη παραπομπή στο Δικαστήριο.
Αλλά σημαίνει ότι η Κομισιόν έχει εξετάσει τις απαντήσεις και τα εθνικά μέτρα που της γνωστοποιήθηκαν και εξακολουθεί να θεωρεί ότι η μεταφορά της ευρωπαϊκής νομοθεσίας δεν έχει ολοκληρωθεί.
Η Ελλάδα έχει πλέον δύο μήνες για:
να απαντήσει στην Επιτροπή,
να καλύψει τα κενά,
και να κοινοποιήσει τα πρόσθετα εθνικά μέτρα που απαιτούνται.
Αν η Κομισιόν δεν θεωρήσει ικανοποιητική την απάντηση, μπορεί να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο και να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η προθεσμία είχε λήξει από τις 11 Οκτωβρίου 2025
Η αναθεωρημένη Οδηγία Ενεργειακής Απόδοσης υιοθετήθηκε το 2023 και αντικατέστησε την προηγούμενη Οδηγία 2012/27/ΕΕ.
Τα κράτη-μέλη όφειλαν να γνωστοποιήσουν τα μέτρα μεταφοράς της στο εθνικό δίκαιο έως τις 11 Οκτωβρίου 2025, με εξαίρεση ορισμένες ειδικές διατάξεις που είχαν διαφορετικές προθεσμίες.
Τον Νοέμβριο του 2025, η Επιτροπή είχε ήδη στείλει προειδοποιητικές επιστολές σε 26 κράτη-μέλη, επειδή δεν είχαν μεταφέρει πλήρως την Οδηγία.
Μετά την εξέταση των μέτρων και των εξηγήσεων που υπέβαλαν οι χώρες, η Κομισιόν έκρινε ότι για Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία και Μάλτα εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις.
Τι αλλάζει με τη νέα Οδηγία
Η Οδηγία 2023/1791 δεν είναι μια απλή τεχνική αναθεώρηση.
Θέτει πολύ πιο φιλόδοξο πλαίσιο για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας στην ΕΕ και συνδέει άμεσα την ενεργειακή απόδοση με:
την ενεργειακή ασφάλεια,
την προστασία των καταναλωτών,
την ενεργειακή φτώχεια,
και την ευρωπαϊκή κλιματική πολιτική.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η αναθεωρημένη νομοθεσία περιλαμβάνει:
νέους στόχους για την ενεργειακή κατανάλωση,
υποχρεώσεις εξοικονόμησης ενέργειας,
ειδική μέριμνα για την ενεργειακή φτώχεια,
στόχους για τους δημόσιους φορείς,
και υποχρεώσεις ανακαίνισης κτιρίων που ανήκουν σε δημόσιες αρχές.
Το «energy efficiency first» γίνεται βασική αρχή
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της νέας Οδηγίας είναι η θεσμοθέτηση της αρχής «energy efficiency first».
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η αρχή αυτή πρέπει πλέον να λαμβάνεται υπόψη από τα κράτη-μέλη σε όλες τις σημαντικές αποφάσεις πολιτικής και επενδύσεων που σχετίζονται με την ενέργεια — και όχι μόνο στον ίδιο τον ενεργειακό τομέα.
Με απλά λόγια:
πριν ένα κράτος αποφασίσει να επενδύσει σε νέα παραγωγική ισχύ ή νέες υποδομές, πρέπει να εξετάζει αν μέρος της ίδιας ανάγκης μπορεί να καλυφθεί μέσω εξοικονόμησης και βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης.
Γιατί αυτό αφορά άμεσα τα δημόσια κτίρια
Η Οδηγία δίνει ιδιαίτερο βάρος στον δημόσιο τομέα.
Οι δημόσιες αρχές καλούνται να μειώσουν την ενεργειακή κατανάλωση και να επιταχύνουν την ανακαίνιση των κτιρίων που βρίσκονται στην ιδιοκτησία τους.
Αυτό σημαίνει ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο επηρεάζει άμεσα:
σχολεία,
νοσοκομεία,
δημόσιες υπηρεσίες,
δημοτικά κτίρια,
και συνολικά το ενεργειακό αποτύπωμα του Δημοσίου.
Το θέμα επομένως δεν αφορά μόνο μια νομική εκκρεμότητα στις Βρυξέλλες.
Αφορά και συγκεκριμένες επενδύσεις που μπορούν να επηρεάσουν το ενεργειακό κόστος του Δημοσίου.
Η ενεργειακή φτώχεια μπαίνει στο κέντρο
Η αναθεωρημένη Οδηγία δίνει ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στην προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών.
Η Επιτροπή αναφέρει ρητά ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να εφαρμόζουν μέτρα που συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές ενέργειας παραμένουν βασικός παράγοντας πίεσης για τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά.
Η λογική των Βρυξελλών είναι ότι η εξοικονόμηση ενέργειας δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως περιβαλλοντικός στόχος.
Πρέπει να λειτουργεί και ως κοινωνικό εργαλείο.
Η Ελλάδα είχε και άλλο ενεργειακό μέτωπο με την Κομισιόν
Η νέα αιτιολογημένη γνώμη δεν είναι το μοναδικό ενεργειακό ζήτημα στο οποίο η Ελλάδα έχει βρεθεί φέτος αντιμέτωπη με διαδικασία παράβασης.
Τον Απρίλιο του 2026, η Κομισιόν είχε παραπέμψει Ελλάδα, Μάλτα και Πορτογαλία στο Δικαστήριο της ΕΕ επειδή δεν είχαν μεταφέρει πλήρως στο εθνικό δίκαιο διατάξεις της αναθεωρημένης Οδηγίας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Για την Ελλάδα, η Επιτροπή είχε αναφέρει ότι δεν είχαν γνωστοποιηθεί ακόμη μέτρα μεταφοράς των συγκεκριμένων διατάξεων.
Αυτό δείχνει ότι η πίεση της Κομισιόν δεν περιορίζεται σε ένα μόνο νομοθετικό κείμενο.
Αφορά ευρύτερα την ταχύτητα με την οποία η Ελλάδα ενσωματώνει τη νέα ευρωπαϊκή ενεργειακή νομοθεσία.
Το θέμα των κτιρίων είχε ανοίξει επίσης τον Μάρτιο
Υπάρχει και τρίτο σχετικό μέτωπο.
Τον Μάρτιο του 2026 η Κομισιόν είχε αποστείλει επιστολή όχλησης στην Ελλάδα επειδή δεν είχε υποβάλει εγκαίρως το προσχέδιο του Εθνικού Σχεδίου Ανακαίνισης Κτιρίων, το οποίο έπρεπε να έχει υποβληθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
Η διαδικασία εκείνη αφορά την Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων και είναι διαφορετική από τη σημερινή υπόθεση.
Ωστόσο, τα δύο θέματα συνδέονται πολιτικά και ενεργειακά:
η ΕΕ θέλει τα κράτη-μέλη να μειώσουν δραστικά την κατανάλωση ενέργειας στα κτίρια και να επιταχύνουν τις ανακαινίσεις.
Γιατί οι Βρυξέλλες πιέζουν τόσο
Η ενεργειακή απόδοση έχει αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη σημασία μετά την ενεργειακή κρίση της Ευρώπης.
Για την Κομισιόν, κάθε μονάδα ενέργειας που δεν χρειάζεται να καταναλωθεί μειώνει ταυτόχρονα:
την ανάγκη για εισαγωγές,
την έκθεση στις διεθνείς τιμές,
τις εκπομπές,
και το ενεργειακό κόστος.
Γι’ αυτό η ενεργειακή απόδοση θεωρείται πλέον βασικός πυλώνας όχι μόνο της πράσινης μετάβασης αλλά και της ενεργειακής ασφάλειας.
Ελλάδα μαζί με Ισπανία, Ιταλία και Μάλτα
Έχει σημασία ότι η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα που βρίσκεται σήμερα σε αυτό το στάδιο.
Η Κομισιόν στέλνει αιτιολογημένη γνώμη ταυτόχρονα σε:
Ελλάδα,
Ισπανία,
Ιταλία,
και Μάλτα.
Άρα πρόκειται για ευρύτερο πρόβλημα εφαρμογής του νέου πλαισίου στη νότια Ευρώπη.
Αυτό, όμως, δεν μειώνει την υποχρέωση της Αθήνας να καλύψει τα κενά.
Τι πρέπει να κάνει τώρα η Αθήνα
Το χρονοδιάγραμμα είναι σαφές.
Η Ελλάδα έχει δύο μήνες για να:
απαντήσει στην αιτιολογημένη γνώμη,
ολοκληρώσει τη μεταφορά των διατάξεων που η Κομισιόν θεωρεί ότι λείπουν,
και γνωστοποιήσει τα σχετικά μέτρα στις Βρυξέλλες.
Η Επιτροπή δεν έχει δημοσιοποιήσει στο σύντομο δελτίο της όλες τις λεπτομέρειες των επιμέρους άρθρων που θεωρεί ότι δεν έχουν μεταφερθεί πλήρως.
Άρα δεν είναι ασφαλές αυτή τη στιγμή να αποδώσουμε το πρόβλημα σε μία συγκεκριμένη ελληνική διάταξη χωρίς πρόσθετη επίσημη τεκμηρίωση.
Τι γίνεται αν δεν υπάρξει συμμόρφωση
Αν η ελληνική απάντηση δεν θεωρηθεί επαρκής, η Κομισιόν μπορεί να περάσει στο επόμενο στάδιο:
παραπομπή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η παραπομπή είναι αυτόματη.
Η διαδικασία αφήνει περιθώριο στην κυβέρνηση να διορθώσει τις εκκρεμότητες μέσα στο δίμηνο.
Όμως η αιτιολογημένη γνώμη δείχνει ότι η υπόθεση έχει ήδη περάσει από το αρχικό στάδιο της απλής προειδοποίησης.
Το πραγματικό πολιτικό μήνυμα
Η εξέλιξη έχει μεγαλύτερη σημασία από μια τεχνική παρατήρηση των Βρυξελλών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε φάση όπου ζητά από τα κράτη-μέλη να εφαρμόσουν πολύ ταχύτερα:
ενεργειακή εξοικονόμηση,
ανακαινίσεις κτιρίων,
μείωση της κατανάλωσης,
και προστασία των ευάλωτων καταναλωτών.
Η Ελλάδα έχει τώρα μπροστά της ένα σαφές χρονικό όριο.
Δύο μήνες για να κλείσει τα κενά που εντόπισε η Κομισιόν.
Και το επόμενο τεστ δεν θα είναι μόνο αν αλλάξει η ελληνική νομοθεσία.
Θα είναι αν η χώρα μπορεί να μετατρέψει την ευρωπαϊκή υποχρέωση σε πραγματική:
μείωση λογαριασμών, ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και μικρότερη εξάρτηση από ακριβή εισαγόμενη ενέργεια.
Πηγή: pagenews.gr