Η επίδραση της αυξημένης έκθεσης σε οθόνες στα παιδιά είναι εξίσου σημαντική με εκείνη της συμπεριφοράς των γονέων και του πρόωρου τοκετού, αν όχι μεγαλύτερη, σύμφωνα με διεθνή μελέτη.
Ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα για περισσότερα από 2,8 εκατομμύρια παιδιά σε 64 χώρες και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο υπερβολικός χρόνος επί οθόνης μπορεί να επηρεάζει τους ανηλίκους σε τομείς όπως η σχολική επίδοση και η συναισθηματική τους κατάσταση. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι επιπτώσεις είναι «παρόμοιου ή μεγαλύτερου μεγέθους» σε σύγκριση με άλλους παράγοντες που έχουν συνδεθεί με την ανάπτυξη και την ψυχική υγεία των παιδιών, όπως η οικονομική κατάσταση της οικογένειας, η συμπεριφορά των γονέων και το αν ένα παιδί έχει γεννηθεί πρόωρα.
Η αυξημένη έκθεση σε οθόνες για παιχνίδια, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και streaming μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερες σχολικές επιδόσεις και προβλήματα στη γλωσσική ανάπτυξη, σύμφωνα με τη μελέτη.
Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί επεσήμαναν περιορισμούς της έρευνας, υποστηρίζοντας ότι τα ευρήματα σε καμία περίπτωση δεν επιβεβαιώνουν την άποψη πως οι οθόνες αποτελούν τη βασική αιτία της συναισθηματικής δυσφορίας των εφήβων.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν, στην ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό JAMA Pediatrics, ότι τα παιδιά που περνούν περισσότερο χρόνο μπροστά σε οθόνες εμφανίζουν συχνότερα «κοινωνικοσυναισθηματικά» και προβλήματα ψυχικής υγείας.
Οι ακαδημαϊκοί πραγματοποίησαν μια λεγόμενη «ανασκόπηση ομπρέλα» (umbrella review), δηλαδή μια μελέτη που συγκεντρώνει και συνοψίζει τα αποτελέσματα προηγούμενων μεγάλων ανασκοπήσεων για το συγκεκριμένο θέμα.
Η έρευνα έδειξε ότι η μεγαλύτερη διάρκεια χρήσης ψηφιακών μέσων και μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνδεόταν με «λιγότερο ευνοϊκά αποτελέσματα σε πολλαπλούς – αν και όχι σε όλους – τους εξεταζόμενους τομείς της αναπτυξιακής υγείας των παιδιών».
Η ανάλυση αφορούσε μια σειρά από συσκευές, από smartphones έως τηλεοράσεις, καθώς και διαφορετικές δραστηριότητες, όπως η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και οι βιντεοκλήσεις μέσω FaceTime.
«Συνολικά, τα ευρήματα δείχνουν ότι η χρήση οθονών μπορεί να αποτελεί έναν δυνητικά τροποποιήσιμο παράγοντα που συνδέεται με την ευημερία των παιδιών σε πολλαπλούς τομείς», αναφέρει η έκθεση.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι η αυξημένη έκθεση στις οθόνες συνδεόταν συνολικά με χαμηλότερες σχολικές βαθμολογίες. Όταν οι ερευνητές εξέτασαν επιμέρους μαθήματα, δεν εντόπισαν σύνδεση μεταξύ του χρόνου μπροστά σε οθόνες και των επιδόσεων στα μαθηματικά, την ανάγνωση ή τις φυσικές επιστήμες. Ωστόσο, σημείωσαν ότι οι συγκεκριμένοι τομείς ήταν μεταξύ εκείνων που είχαν μελετηθεί λιγότερο, επομένως το εύρημα μπορεί να οφείλεται στην έλλειψη επαρκών δεδομένων.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής ακαδημαϊκούς του Πανεπιστημίου του Κάλγκαρι στον Καναδά, διαπίστωσαν επίσης ότι ο χρόνος μπροστά σε οθόνες συνδεόταν με χαμηλότερες επιδόσεις στη γλωσσική ανάπτυξη.
Τι γίνεται με τη ψυχική υγεία
Σε ό,τι αφορά τη ψυχική υγεία, ο υπερβολικός χρόνος επί οθόνης συνδεόταν με περισσότερα συναισθηματικά προβλήματα και προβλήματα στις σχέσεις με συνομηλίκους, καθώς και με «εσωτερικευμένες συμπεριφορές», στις οποίες περιλαμβάνονται συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους. Παράλληλα, συνδεόταν με «εξωτερικευμένες συμπεριφορές», όπως η επιθετικότητα και συμπτώματα διαταραχής ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ADHD).
«Η ανασκόπησή μας έδειξε ότι οι υψηλότερες λεγόμενες ‘δόσεις’ έκθεσης στις οθόνες συνδέονται με χαμηλότερες συνολικές σχολικές επιδόσεις και ασθενέστερη γλωσσική ανάπτυξη, καθώς και με περισσότερες εσωτερικευμένες και εξωτερικευμένες συμπεριφορές, συναισθηματικά προβλήματα και προβλήματα στις σχέσεις με συνομηλίκους», έγραψαν οι συγγραφείς.
«Αξίζει να σημειωθεί ότι τα μεγέθη των επιδράσεων είναι παρόμοια ή μεγαλύτερα από εκείνα που έχουν καταγραφεί για άλλους καθιερωμένους παράγοντες που επηρεάζουν την πορεία των παιδιών, όπως το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, η συμπεριφορά των γονέων και ο πρόωρος τοκετός».
Η Tatiana Íñiguez Berrozpe, αναπληρώτρια καθηγήτρια Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Σαραγόσα στην Ισπανία, δήλωσε ότι η έκθεση καταδεικνύει μια συσχέτιση μεταξύ του χρόνου χρήσης οθονών και της κακής ψυχικής υγείας και των χαμηλότερων σχολικών επιδόσεων, αλλά ότι η συσχέτιση αυτή είναι μικρή.
«Δεν πρόκειται για ένα ασήμαντο εύρημα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν στηρίζει την αντίληψη ότι οι οθόνες αποτελούν την κύρια αιτία της συναισθηματικής δυσφορίας των εφήβων», είπε. «Η έκθεση στις οθόνες από μόνη της δεν εξηγεί γιατί ένας έφηβος βιώνει συναισθηματική δυσφορία ή έχει χαμηλότερες σχολικές επιδόσεις».
Η Esther van Sluijs, καθηγήτρια Επιδημιολογίας της Συμπεριφοράς στο Πανεπιστήμιο του Loughborough, χαρακτήρισε τη μελέτη «υψηλής ποιότητας», σημειώνοντας ωστόσο ότι δεν μπορεί να διαχωρίσει τις διαφορετικές μορφές χρήσης οθονών.
«Δεν μπορεί να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για συγκεκριμένες μορφές χρήσης, όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, καθώς δεν υπήρχαν επαρκή δεδομένα για να μελετηθούν ξεχωριστά. Επομένως, θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στην ερμηνεία αυτών των αποτελεσμάτων στο πλαίσιο των σημερινών συνηθειών από τους νέους», δήλωσε.
Πηγή: Pagenews.gr