Η πορεία του δημόσιου χρέους των ΗΠΑ προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία, καθώς τα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα διατηρούν υψηλές τις ανάγκες δανεισμού και περιορίζουν τα περιθώρια αντίδρασης σε δυσμενείς οικονομικές εξελίξεις. Η Scope Ratings διατήρησε την πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας στο AA-, με σταθερές προοπτικές, συνοδεύοντας όμως την απόφαση με σαφή προειδοποίηση για τη δημοσιονομική της κατεύθυνση.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η εκτίμηση ότι, χωρίς ισχυρότερη ανάπτυξη ή ουσιαστική προσαρμογή εσόδων και δαπανών, η συσσώρευση χρέους θα συνεχιστεί. Η πρόβλεψη για επίπεδο που προσεγγίζει το 160% του ΑΕΠ μέσα στην επόμενη δεκαετία αποτυπώνει το μέγεθος της πρόκλησης. Πρόκειται για προβολή της μελλοντικής πορείας και όχι για σημερινό επίπεδο χρέους.
Σταθερή αξιολόγηση με σοβαρές δημοσιονομικές επιφυλάξεις
Η διατήρηση του AA- σημαίνει ότι η συγκεκριμένη αξιολόγηση δεν συνοδεύεται από νέα υποβάθμιση. Δεν αναιρεί, ωστόσο, τις επιφυλάξεις για τη δυνατότητα της χώρας να σταθεροποιήσει τη δημοσιονομική της θέση.
Το πρόβλημα που αναδεικνύεται αφορά κυρίως τη διάρκεια και την ένταση των ελλειμμάτων. Όταν οι δαπάνες υπερβαίνουν συστηματικά τα έσοδα, το κράτος χρειάζεται πρόσθετο δανεισμό για να καλύψει τη διαφορά. Το ετήσιο έλλειμμα προσθέτει βάρος σε ένα ήδη μεγάλο απόθεμα υποχρεώσεων.
Η σταθερότητα της αξιολόγησης και η επιδείνωση της δημοσιονομικής πορείας μπορούν να συνυπάρχουν. Η πρώτη αποτυπώνει τη σημερινή κρίση για την πιστοληπτική ικανότητα, ενώ η δεύτερη προειδοποιεί για τις πιέσεις που συσσωρεύονται.
Γιατί οι τόκοι αποκτούν μεγαλύτερη σημασία
Η εξυπηρέτηση του χρέους αποτελεί κρίσιμο μέρος της εξίσωσης. Όσο αυξάνονται οι υποχρεώσεις, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά το επιτόκιο με το οποίο χρηματοδοτούνται.
Στην ανάλυση της Scope, οι καθαρές δαπάνες τόκων προβλέπεται να απορροφούν περίπου 15% των κρατικών εσόδων έως το 2031, από περίπου 12% το 2025. Η αναλογία αυτή δείχνει πόσο σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων μπορεί να κατευθύνεται στην εξυπηρέτηση προηγούμενου δανεισμού.
Η οικονομική συνέπεια είναι ότι ο προϋπολογισμός γίνεται περισσότερο ευαίσθητος στο κόστος χρηματοδότησης. Εάν οι νέες εκδόσεις ή η αναχρηματοδότηση υποχρεώσεων πραγματοποιούνται με υψηλότερα επιτόκια, η πίεση μπορεί να ενισχυθεί σταδιακά.
Οι τόκοι περιορίζουν την ευελιξία της δημοσιονομικής πολιτικής: όσο μεγαλύτερο μέρος των εσόδων απαιτείται για την πληρωμή τους, τόσο δυσκολότερη γίνεται η χρηματοδότηση άλλων προτεραιοτήτων χωρίς πρόσθετες παρεμβάσεις.
Η εμπιστοσύνη των επενδυτών γίνεται καθοριστικός παράγοντας
Η προειδοποίηση αφορά και την αυξανόμενη έκθεση των ΗΠΑ στις μεταβολές του επενδυτικού κλίματος. Μια χώρα με μεγάλες χρηματοδοτικές ανάγκες χρειάζεται σταθερή ζήτηση για τους τίτλους που εκδίδει.
Εάν οι επενδυτές απαιτήσουν μεγαλύτερη απόδοση για να αναλάβουν τον κίνδυνο, το κόστος δανεισμού μπορεί να αυξηθεί. Αυτό δεν συνιστά πρόβλεψη ότι επίκειται μια τέτοια μεταβολή, αλλά εξηγεί τον μηχανισμό μέσω του οποίου η δημοσιονομική επιδείνωση μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη βαρύτητα στις αγορές.
Η Scope επισημαίνει ότι η συνέχιση της υφιστάμενης πορείας αφήνει το αμερικανικό κράτος περισσότερο εκτεθειμένο σε τέτοιες αλλαγές. Παράλληλα, αναδεικνύει τον κίνδυνο νέων πολιτικών αντιπαραθέσεων γύρω από το ανώτατο όριο χρέους.
Το δολάριο και τα αμερικανικά ομόλογα προσφέρουν σημαντικές αντοχές
Η εικόνα περιλαμβάνει και ισχυρά πλεονεκτήματα. Ο διεθνής ρόλος του δολαρίου ως αποθεματικού νομίσματος, η θέση των αμερικανικών κρατικών τίτλων στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και το βάθος των κεφαλαιαγορών στηρίζουν τη χρηματοδοτική δυνατότητα των ΗΠΑ.
Η μεγάλη και διαφοροποιημένη οικονομία, μαζί με τη λειτουργία των θεσμών και της κεντρικής τράπεζας, αποτελούν επίσης παράγοντες ανθεκτικότητας στην αξιολόγηση της χώρας.
Αυτά τα πλεονεκτήματα εξηγούν γιατί οι ΗΠΑ διαθέτουν σημαντικά περιθώρια χρηματοδότησης. Η διατήρησή τους, όμως, δεν υποκαθιστά την ανάγκη να περιοριστεί η διαρκής διεύρυνση των δημοσιονομικών υποχρεώσεων.
Το όριο χρέους προσθέτει πολιτική αβεβαιότητα
Το ανώτατο όριο χρέους καθορίζει το συνολικό ποσό που επιτρέπεται να δανειστεί η ομοσπονδιακή κυβέρνηση για να καλύψει υφιστάμενες νόμιμες υποχρεώσεις. Η αύξησή του δεν εγκρίνει από μόνη της νέες δαπάνες: επιτρέπει τη χρηματοδότηση δεσμεύσεων που έχουν ήδη αναληφθεί.
Η διάκριση είναι ουσιαστική. Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους εξαρτάται από την πορεία της οικονομίας, των εσόδων, των δαπανών και των επιτοκίων. Μια πολιτική εμπλοκή στο όριο δανεισμού αφορά επιπλέον τη δυνατότητα έγκαιρης κάλυψης ήδη υφιστάμενων πληρωμών.
Έτσι, οι δημοσιονομικές πιέσεις και οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μπορούν να ενισχύουν η μία την άλλη, προσθέτοντας αβεβαιότητα στη διαχείριση των κρατικών οικονομικών.
Οι επιλογές για την αλλαγή πορείας
Η προειδοποίηση καταλήγει σε μια απαιτητική εξίσωση: ισχυρότερη οικονομική ανάπτυξη, υψηλότερα έσοδα ή περιορισμός δαπανών, με πιθανό συνδυασμό παρεμβάσεων.
Η ανάπτυξη μπορεί να ενισχύσει τα έσοδα και να βοηθήσει τη σχέση χρέους προς ΑΕΠ. Οι αλλαγές στη φορολογία και στις δαπάνες μπορούν να περιορίσουν τις ανάγκες νέου δανεισμού, αλλά απαιτούν πολιτικές αποφάσεις με οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες.
Το ουσιαστικό μήνυμα είναι ότι η ισχυρή θέση της αμερικανικής οικονομίας προσφέρει χρόνο και αντοχές. Η αξιοποίησή τους για τη σταθεροποίηση του χρέους θα κρίνει πόσο ευάλωτος θα γίνει ο προϋπολογισμός στις επόμενες οικονομικές αναταράξεις.
Πηγή: Pagenews.gr