Η εμπορική ναυτιλία μπαίνει σε μια νέα εποχή ασφάλειας.
Δεν αρκούν πλέον:
οι ένοπλοι φρουροί,
τα συστήματα παρακολούθησης,
και τα αυξημένα μέτρα ασφαλείας στα στενά και στα λιμάνια.
Οι πλοιοκτήτες αρχίζουν να αντιμετωπίζουν τα drones ως μόνιμη απειλή.
Και αυτό δημιουργεί μια ολόκληρη νέα αγορά αντι-drone τεχνολογίας για εμπορικά πλοία
Εκρηκτική άνοδος στη ζήτηση
Εταιρείες όπως οι Marss, Drone Defence και D-fend Solutions αναφέρουν μεγάλη αύξηση στα αιτήματα από ναυτιλιακές εταιρείες.
Το ενδιαφέρον είναι ιδιαίτερα έντονο από:
πετρελαιοφόρα,
πλοία μεταφοράς LNG,
και εταιρείες που δραστηριοποιούνται κοντά σε υπεράκτιες ενεργειακές εγκαταστάσεις
Ο λόγος είναι απλός:
οι εμπορικές γραμμές περνούν πλέον μέσα από περιοχές ενεργού πολέμου.
Η απειλή δεν περιορίζεται πλέον στις εμπόλεμες ζώνες
Στελέχη της D-fend Solutions λένε ότι η απειλή των drones δεν περιορίζεται πλέον μόνο σε περιοχές υψηλής έντασης.
Πλοία, λιμάνια και ενεργειακές εγκαταστάσεις μπορεί να βρεθούν στο στόχαστρο ακόμη και μακριά από τις παραδοσιακές εμπόλεμες περιοχές.
Αυτό αλλάζει ριζικά τον τρόπο που οι εταιρείες υπολογίζουν τον κίνδυνο.
Περισσότεροι από 50 ναυτικοί έχουν σκοτωθεί
Η ανθρώπινη διάσταση είναι ήδη βαριά.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, περισσότεροι από 20 ναυτικοί έχουν σκοτωθεί στον Κόλπο από επιθέσεις με drones και πυραύλους από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.
Στη Μαύρη Θάλασσα, περίπου 30 ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους μέσα στο 2026.
Η εμπορική ναυτιλία έχει επομένως μετατραπεί σε άμεσο μέρος των σύγχρονων πολεμικών συγκρούσεων.
Ραντάρ, κάμερες και παρεμβολές
Τα πιο προηγμένα συστήματα χρησιμοποιούν συνδυασμό από:
ραντάρ,
κάμερες,
ηλεκτρονικούς αισθητήρες,
και συστήματα παρεμβολών.
Ο στόχος είναι να εντοπιστεί το drone όσο το δυνατόν νωρίτερα και στη συνέχεια να παρεμποδιστεί η επικοινωνία του ή το σύστημα πλοήγησής του.
Ακόμη και «κατάληψη» του drone
Ορισμένες τεχνολογίες προχωρούν περισσότερο.
Η ισραηλινή D-fend Solutions έχει αναπτύξει συστήματα που μπορούν να παρεμβαίνουν στον έλεγχο ενός εχθρικού drone και να αναλαμβάνουν το ίδιο το σύστημά του, ώστε να το οδηγήσουν σε ασφαλή προσγείωση.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για εμπορικά πλοία, επειδή η χρήση συμβατικών όπλων πάνω σε ένα τάνκερ ή ένα πλοίο LNG μπορεί να δημιουργήσει επιπλέον κινδύνους.
Περίπου $500.000 για ένα τάνκερ
Το κόστος όμως δεν είναι μικρό.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Drone Defence, ένα πλήρες σύστημα που περιλαμβάνει:
ραντάρ,
κάμερες,
και ηλεκτρονικές παρεμβολές
μπορεί να κοστίσει περίπου $500.000 για ένα πετρελαιοφόρο
Για μεγάλους ομίλους, το ποσό μπορεί να θεωρείται διαχειρίσιμο.
Για μικρότερους πλοιοκτήτες όμως αποτελεί σημαντική πρόσθετη επένδυση.
Αυτοσχέδιες λύσεις για όσους δεν μπορούν να πληρώσουν
Δεν μπορούν όλοι να αγοράσουν εξελιγμένη τεχνολογία.
Έτσι ορισμένα πλοία χρησιμοποιούν πολύ πιο απλές λύσεις.
Μεταξύ αυτών:
δίχτυα,
αναρτημένες δεξαμενές νερού,
και φυσικά εμπόδια γύρω από κρίσιμα σημεία του πλοίου.
Στόχος είναι το drone να μπλεχτεί ή να εκραγεί πριν φτάσει σε ευαίσθητο τμήμα του πλοίου.
Τα πετρελαιοφόρα είναι στην πρώτη γραμμή
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον έρχεται από την αγορά πετρελαίου και LNG.
Ο λόγος είναι ότι αυτά τα πλοία περνούν συχνά από:
τον Περσικό Κόλπο,
τα Στενά του Ορμούζ,
την Ερυθρά Θάλασσα,
και τη Μαύρη Θάλασσα.
Δηλαδή ακριβώς από τις περιοχές όπου ο κίνδυνος επιθέσεων έχει αυξηθεί περισσότερο.
Όποιος παίρνει το ρίσκο πληρώνεται πολύ ακριβά
Η γεωπολιτική κρίση έχει ήδη μεταμορφώσει και τα ναύλα.
Οι πλοιοκτήτες που είναι διατεθειμένοι να στείλουν πλοία σε επικίνδυνες διαδρομές μπορούν να ζητούν πολύ υψηλότερες τιμές.
Η αγορά έχει ήδη δει ακραία επίπεδα στα μεγάλα πετρελαιοφόρα.
Πρόσφατα, το κόστος ναύλωσης πολύ μεγάλων δεξαμενόπλοιων σε διαδρομές Μέσης Ανατολής–Ασίας ξεπέρασε ακόμη και τα $1,2 εκατ. ημερησίως.
Παλαιότερα τάνκερ αξίζουν περισσότερο από καινούργια
Η ανατροπή είναι τέτοια ώστε παλαιότερα υπερδεξαμενόπλοια έχουν αρχίσει να αποτιμώνται ακριβότερα από νεότευκτα.
Πλοία ηλικίας πέντε έως δέκα ετών πωλούνται πλέον ακόμη και πάνω από $150 εκατ., όταν ένα νέο πλοίο μπορεί να κοστίζει περίπου $135 εκατ.
Η αιτία είναι η άμεση διαθεσιμότητα.
Σε μια αγορά όπου τα ναύλα είναι τόσο υψηλά, οι πλοιοκτήτες δεν θέλουν να περιμένουν χρόνια για την κατασκευή νέων πλοίων.
Η ναυτιλία γίνεται αγορά άμυνας
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον νέο στοιχείο.
Τεχνολογίες που μέχρι πρόσφατα προορίζονταν κυρίως για:
στρατιωτικές εγκαταστάσεις,
αεροδρόμια,
κυβερνητικά κτίρια,
και πολυτελή γιοτ
μπαίνουν τώρα στα εμπορικά πλοία. ν λίγα χρόνια θεωρούνταν σχεδόν αποκλειστικά στρατιωτικός.
Το μεγαλύτερο τεχνικό πρόβλημα είναι η θάλασσα
Η τεχνολογία αντι-drone λειτουργεί διαφορετικά στη στεριά.
Στη θάλασσα τα συστήματα πρέπει να αντιμετωπίσουν:
έντονη κίνηση του πλοίου,
κύματα,
υγρασία,
και διαβρωτικό αλάτι.
Αυτό κάνει δυσκολότερο τον ακριβή εντοπισμό και την παρακολούθηση μικρών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Οι κατασκευαστές αναπτύσσουν πλέον ειδικά ενισχυμένες εκδόσεις για θαλάσσια χρήση.
Η τεχνολογία αλλάζει διαρκώς
Υπάρχει και ένα δεύτερο πρόβλημα.
Τα drones εξελίσσονται πολύ γρήγορα.
Όταν οι εταιρείες αναπτύσσουν νέο σύστημα εντοπισμού ή παρεμβολής, οι κατασκευαστές drones μπορεί να αλλάξουν:
συχνότητες,
συστήματα πλοήγησης,
τρόπους επίθεσης,
και αυτονομία.
Γι’ αυτό στελέχη του κλάδου περιγράφουν την κατάσταση ως έναν διαρκή τεχνολογικό αγώνα.
Το πρόβλημα εξαπλώνεται σε τρία μεγάλα θαλάσσια μέτωπα
Η απειλή σήμερα συγκεντρώνεται κυρίως σε τρεις περιοχές:
Μαύρη Θάλασσα
Ερυθρά Θάλασσα
Περσικός Κόλπος
Και οι τρεις είναι ζωτικής σημασίας για:
πετρέλαιο,
φυσικό αέριο,
σιτηρά,
και εμπορευματοκιβώτια.
Από τη Μαύρη Θάλασσα έως το Bab el-Mandeb
Στη Μαύρη Θάλασσα, οι επιθέσεις έχουν συνδεθεί με τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας.
Στην Ερυθρά Θάλασσα και το Bab el-Mandeb, οι Χούθι έχουν χρησιμοποιήσει drones και πυραύλους κατά εμπορικών πλοίων.
Στον Κόλπο, η σύγκρουση με το Ιράν έχει αυξήσει σημαντικά το επίπεδο κινδύνου.
Το αποτέλεσμα είναι ότι βασικοί θαλάσσιοι διάδρομοι του πλανήτη βρίσκονται ταυτόχρονα υπό πίεση.
Οι ασφαλιστικές θα αλλάξουν επίσης στάση
Η επόμενη μεγάλη αλλαγή είναι πιθανό να έρθει από τις ασφαλιστικές εταιρείες.
Όσο τα drones γίνονται μόνιμος κίνδυνος, οι ασφαλιστές θα εξετάζουν όλο και περισσότερο αν ένα πλοίο διαθέτει:
σύγχρονα συστήματα εντοπισμού,
πρωτόκολλα ασφαλείας,
και προστασία κρίσιμων υποδομών.
Μελλοντικά, ο αντι-drone εξοπλισμός μπορεί να επηρεάζει ακόμη και τα ασφάλιστρα πολέμου.
Μεγάλο ενδιαφέρον για την ελληνική ναυτιλία
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα.
Ο ελληνόκτητος στόλος έχει πολύ ισχυρή παρουσία:
στα δεξαμενόπλοια,
στα πλοία LNG,
και στα φορτηγά πλοία.
Δηλαδή ακριβώς στις κατηγορίες που περνούν συχνότερα από τις περιοχές υψηλού κινδύνου.
Άρα η αγορά συστημάτων αντι-drone μπορεί σύντομα να γίνει πραγματική επιχειρηματική απόφαση και για ελληνικούς ναυτιλιακούς ομίλους.
Η μεγάλη εικόνα
Ο πόλεμος αλλάζει τη ναυτιλία πολύ πέρα από τις τιμές πετρελαίου και τα ναύλα.
Αλλάζει ακόμη και τον εξοπλισμό ενός εμπορικού πλοίου.
Ραντάρ.
Κάμερες.
Παρεμβολές.
Ηλεκτρονική εξουδετέρωση drones.
Μέχρι και αυτοσχέδια δίχτυα.
Η πραγματικότητα είναι πλέον διαφορετική:
ένα εμπορικό πλοίο που μεταφέρει πετρέλαιο, LNG ή άλλα κρίσιμα φορτία μπορεί να χρειάζεται αμυντικό σύστημα αξίας μισού εκατομμυρίου δολαρίων μόνο και μόνο για να περάσει με μεγαλύτερη ασφάλεια από ορισμένες από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς του κόσμου.
Και όσο οι συγκρούσεις επεκτείνονται, η αντι-drone προστασία μπορεί να πάψει να θεωρείται πολυτέλεια.
Μπορεί να γίνει μέρος του βασικού εξοπλισμού της παγκόσμιας εμπορικής ναυτιλίας.
Πηγή: pagenews.gr