Η Τουρκία βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο κλιματικό παράδοξο.
Σε λίγες εβδομάδες θα φιλοξενήσει την επόμενη παγκόσμια σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα, την COP31, με τη μείωση των εκπομπών μεθανίου να αποτελεί μία από τις βασικές προτεραιότητες που θέλει να προωθήσει διεθνώς.
Την ίδια στιγμή, όμως, δορυφορική επιτήρηση αποκαλύπτει ότι ορισμένες από τις τουρκικές χωματερές εκπέμπουν τεράστιες ποσότητες μεθανίου — σε ορισμένες περιπτώσεις από τις μεγαλύτερες που έχουν εντοπιστεί οπουδήποτε στον κόσμο.
Σιλιβρί: 7,4 τόνοι μεθανίου την ώρα
Το πιο χαρακτηριστικό σημείο βρίσκεται στο Σιλιβρί, στα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης.
Η τεράστια χωματερή επεξεργάζεται περίπου 10.000 τόνους απορριμμάτων ημερησίως και, σύμφωνα με ανάλυση ερευνητών του UCLA, εκπέμπει κατά μέσο όρο 7,4 τόνους μεθανίου την ώρα.
Πρόκειται για επίπεδο εκπομπών που την καθιστά έναν από τους μεγαλύτερους «υπερ-ρυπαντές» μεθανίου που έχουν εντοπιστεί διεθνώς στον τομέα των αποβλήτων.
Κλιματικό αποτύπωμα ίσο με 1,5 εκατ. μεγάλα SUV
Η κλιματική επίδραση αυτής της μίας διαρροής είναι τεράστια.
Σύμφωνα με την ανάλυση που επικαλείται ο Guardian, η επίδραση της διαρροής στο Σιλιβρί ισοδυναμεί περίπου με 1,5 εκατ. μεγάλα SUV που λειτουργούν ταυτόχρονα.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε μία εγκατάσταση.
Διαρροές από Σμύρνη έως Αττάλεια
Οι ερευνητές εντόπισαν συνολικά τις 10 μεγαλύτερες χωματερές-πηγές μεθανίου στην Τουρκία μέσω δορυφορικών δεδομένων του Carbon Mapper.
Μεγάλες διαρροές εμφανίζονται σε:
Κωνσταντινούπολη,
Σμύρνη,
Άγκυρα,
Αττάλεια,
και άλλες περιοχές.
Οι ερευνητές περιγράφουν ορισμένους από τους ρυθμούς εκπομπής ως «εντυπωσιακά μεγάλους» ακόμη και σε παγκόσμια κλίμακα
Και δεύτερη μεγάλη εστία στην Κωνσταντινούπολη
Στην άλλη πλευρά της Κωνσταντινούπολης, στη χωματερή της Σιλέ, οι εκπομπές φτάνουν περίπου τους 4 τόνους μεθανίου την ώρα.
Η κλιματική επίδραση αυτής της διαρροής αντιστοιχεί, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, περίπου σε 800.000 SUV
Το μεθάνιο είναι κρίσιμο για το κλίμα
Το μεθάνιο είναι πολύ ισχυρότερο αέριο του θερμοκηπίου από το διοξείδιο του άνθρακα σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα.
Υπολογίζεται ότι ευθύνεται περίπου για το ένα τέταρτο της συνολικής υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Το πλεονέκτημα είναι ότι παραμένει στην ατμόσφαιρα πολύ λιγότερο χρόνο από το CO₂.
Γι’ αυτό πολλοί επιστήμονες θεωρούν τη μείωσή του έναν από τους ταχύτερους τρόπους για να επιβραδυνθεί βραχυπρόθεσμα η άνοδος της θερμοκρασίας.
Η COP31 κάνει το θέμα πολιτικά εκρηκτικό
Η αποκάλυψη έρχεται σε ιδιαίτερα ευαίσθητη στιγμή για την Άγκυρα.
Η Τουρκία θα φιλοξενήσει την COP31 στην Αττάλεια τον Νοέμβριο και έχει θέσει τη διαχείριση αποβλήτων και τη μείωση του μεθανίου πολύ ψηλά στην επίσημη ατζέντα της.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και μελλοντικός πρόεδρος της COP31, Murat Kurum, έχει καλέσει τις 196 χώρες που θα συμμετάσχουν να δώσουν προτεραιότητα στη μείωση του μεθανίου, χαρακτηρίζοντάς την μία από τις ταχύτερες και αποτελεσματικότερες στρατηγικές για τον περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας.
Η Τουρκία δεν έχει υπογράψει το Global Methane Pledge
Παρά τη δημόσια έμφαση στο ζήτημα, η Τουρκία δεν βρίσκεται μεταξύ των 159 χωρών που έχουν υπογράψει την Παγκόσμια Δέσμευση για το Μεθάνιο, η οποία προβλέπει μείωση των σχετικών εκπομπών κατά 30% έως το 2030.
Αυτό ενισχύει την κριτική γύρω από το κατά πόσο η τουρκική κλιματική πολιτική συμβαδίζει με τις διεθνείς φιλοδοξίες που προβάλλει.
Τοπικοί κάτοικοι μιλούν για ασφυκτική δυσοσμία
Στα χωριά γύρω από το Σιλιβρί, οι κάτοικοι καταγγέλλουν εδώ και χρόνια έντονη δυσοσμία.
Όπως περιγράφουν στον Guardian, υπάρχουν βράδια που η μυρωδιά είναι τόσο έντονη ώστε αναγκάζονται να κοιμούνται με κλειστά παράθυρα ακόμη και το καλοκαίρι.
Οι κάτοικοι λένε ότι το πρόβλημα επανέρχεται δύο ή τρεις φορές την εβδομάδα.
Η εγκατάσταση λέει ότι «γίνονται βελτιώσεις»
Στελέχη της δημοτικής εταιρείας αποβλήτων İstaç αναγνώρισαν ότι υπάρχουν εκπομπές μεθανίου και ανέφεραν ότι επιδιώκουν να καλύπτουν γρηγορότερα τις εκτεθειμένες περιοχές της χωματερής και να δεσμεύουν περισσότερο αέριο για παραγωγή ενέργειας.
Στο Σιλιβρί λειτουργεί ήδη μονάδα που αντλεί περίπου 6.000 κυβικά μέτρα μεθανίου την ώρα για χρήση ως καύσιμο.
Ωστόσο, οι δορυφορικές μετρήσεις δείχνουν ότι σημαντικές ποσότητες εξακολουθούν να διαφεύγουν στην ατμόσφαιρα.
Το μεθάνιο μπορεί να αξιοποιηθεί αντί να χάνεται
Το παράδοξο είναι ότι το μεθάνιο από τις χωματερές μπορεί να δεσμευτεί και να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο.
Άρα κάθε διαρροή δεν είναι μόνο περιβαλλοντική ζημιά.
Είναι και χαμένη ενεργειακή αξία.
Η τεχνολογία υπάρχει ήδη.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι η ποιότητα:
της κατασκευής,
της συντήρησης,
της καθημερινής λειτουργίας,
και της παρακολούθησης των εγκαταστάσεων.
Τι προκαλεί τις μεγάλες διαρροές
Οι ειδικοί εξηγούν ότι οι μεγάλες διαρροές μπορεί να οφείλονται σε:
ελλιπή κάλυψη αποβλήτων,
ανεπαρκή συντήρηση,
προβλήματα στους πυρσούς καύσης,
ή συλλογή μόνο του υψηλότερης ποιότητας αερίου, με το υπόλοιπο να διαφεύγει.
Η καλύτερη λύση είναι να μη φτάνει οργανικό υλικό στη χωματερή
Ακόμη αποτελεσματικότερη λύση είναι η μείωση της ποσότητας οργανικών αποβλήτων που καταλήγουν σε χώρους ταφής.
Όταν τρόφιμα και άλλα οργανικά υλικά αποσυντίθενται χωρίς οξυγόνο, παράγουν μεθάνιο.
Η Νότια Κορέα, για παράδειγμα, ανακυκλώνει σχεδόν το σύνολο των απορριμμάτων τροφίμων της.
Η τουρκική νομοθεσία έχει κενό
Το επίσημο μητρώο εκπομπών που υποβάλλει η Τουρκία στον ΟΗΕ αναγνωρίζει ότι η ανεξέλεγκτη απελευθέρωση μεθανίου από χωματερές αποτελεί σημαντική πηγή εκπομπών στον τομέα των αποβλήτων.
Ωστόσο, η πρόσφατη τουρκική νομοθεσία για την παρακολούθηση εκπομπών καλύπτει κυρίως διοξείδιο του άνθρακα και δεν περιλαμβάνει με τον ίδιο τρόπο εγκαταστάσεις βιομάζας όπως οι χωματερές
Το θέμα μπλέκεται και με την τουρκική πολιτική
Το ζήτημα αποκτά και πολιτική διάσταση επειδή πολλές από τις μεγάλες πόλεις όπου εντοπίζονται χωματερές υψηλών εκπομπών — μεταξύ αυτών Κωνσταντινούπολη, Άγκυρα και Σμύρνη — ελέγχονται από την αντιπολίτευση.
Το κεντρικό κράτος και οι δημοτικές αρχές βρίσκονται ήδη σε έντονη πολιτική αντιπαράθεση.
Αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο ένα καθαρά περιβαλλοντικό πρόβλημα να ενταχθεί στην εσωτερική πολιτική σύγκρουση.
Από την Κωνσταντινούπολη στην Αττάλεια
Η γεωπολιτική διάσταση βρίσκεται ακριβώς εδώ.
Η Τουρκία φιλοδοξεί να παρουσιαστεί στην COP31 ως χώρα που μπορεί να ηγηθεί μιας νέας διεθνούς προσπάθειας για περιορισμό του μεθανίου.
Όμως οι δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν ότι η ίδια έχει σοβαρό πρόβλημα στο εσωτερικό της.
Και μάλιστα σε έναν τομέα — τα αστικά απόβλητα — όπου οι λύσεις θεωρούνται σχετικά άμεσες και τεχνολογικά εφικτές.
Η μεγάλη εικόνα
Η Τουρκία θέλει να κάνει το μεθάνιο κεντρικό θέμα της COP31.
Ταυτόχρονα, διαθέτει χωματερές που συγκαταλέγονται στις μεγαλύτερες μεμονωμένες ανθρωπογενείς πηγές μεθανίου που έχουν εντοπιστεί παγκοσμίως.
Το Σιλιβρί εκπέμπει 7,4 τόνους την ώρα.
Η Σιλέ περίπου 4 τόνους την ώρα.
Και ανάλογες υπερ-εκπομπές καταγράφονται σε πολλές ακόμη πόλεις.
Για την Άγκυρα, επομένως, η COP31 δεν θα είναι μόνο μια διεθνής κλιματική διάσκεψη.
Θα είναι και ένα τεστ αξιοπιστίας:
αν η Τουρκία μπορεί να εφαρμόσει στο εσωτερικό της όσα ζητά από τον υπόλοιπο κόσμο να εφαρμόσει διεθνώς.
Πηγή: pagenews.gr