Με κεντρικό μήνυμα ότι η καινοτομία δεν αποτελεί μια ακαδημαϊκή υπόθεση, αλλά εργαλείο κοινωνικής πολιτικής και παραγωγής νέου πλούτου, ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης παρουσίασε τους βασικούς άξονες της κυβερνητικής στρατηγικής για την Έρευνα και την Καινοτομία.
Κηρύσσοντας την έναρξη των εργασιών του ευρωπαϊκού συνεδρίου «Clusters Meet Regions» στο Ωδείο Αθηνών, παρουσία του περιφερειάρχη Αττικής Νίκου Χαρδαλιά και της διευθύντριας της DG GROW της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Anna Athanasopoulou, ο κ. Καλαφάτης έθεσε την Έρευνα, την Καινοτομία και τον τεχνολογικό μετασχηματισμό στον πυρήνα της νέας αναπτυξιακής στρατηγικής.
«Η βιώσιμη ανάπτυξη με οδηγό την καινοτομία δεν είναι μια ακαδημαϊκή άσκηση – είναι η πλέον αποτελεσματική κοινωνική πολιτική της εποχής μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Καλαφάτης: Η καινοτομία παράγει νέο πλούτο για ολόκληρη την κοινωνία
Ο υφυπουργός Ανάπτυξης συνέδεσε ευθέως την τεχνολογική πρόοδο με την κοινωνική κινητικότητα, την απασχόληση και την αναστροφή του brain drain.
«Δημιουργεί ποιοτικές, ανθεκτικές θέσεις εργασίας, προσφέρει ουσιαστικές προοπτικές στο επιστημονικό μας δυναμικό και μετατρέπει το brain drain σε μόνιμο brain gain. Προσφέρει λύσεις σε υπαρκτά προβλήματα, χτίζει ανταγωνιστικότητα και φέρνει νέο πλούτο προς όφελος ολόκληρης της κοινωνίας», σημείωσε.
Η πολιτική γραμμή που παρουσίασε ο κ. Καλαφάτης είναι ότι η Έρευνα δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί αποκομμένη από την πραγματική οικονομία.
Αντίθετα, πρέπει να συνδέεται με τη βιομηχανία, τις επιχειρήσεις, τις επενδύσεις και την περιφερειακή ανάπτυξη.
Ρεκόρ 3,66 δισ. ευρώ στις δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη
Ο υφυπουργός παρέθεσε τα στοιχεία που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, αποτυπώνουν τον μετασχηματισμό της χώρας τα τελευταία χρόνια.
Οι συνολικές εθνικές δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη έφτασαν τα 3,66 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 1,54% του ΑΕΠ.
Σε σύγκριση με το 2018, η αύξηση φθάνει το 67,7%.
Το ίδιο ποσό και η αύξηση 67,7% έχουν παρουσιαστεί και σε προηγούμενες επίσημες παρεμβάσεις του υφυπουργού Ανάπτυξης, με το υπουργείο να τα χαρακτηρίζει ιστορικό υψηλό για τη χώρα.
Για την κυβέρνηση, το στοιχείο αυτό αποτελεί βασική ένδειξη ότι η Ελλάδα επιχειρεί πλέον να περάσει από ένα μοντέλο χαμηλής έντασης γνώσης σε μια οικονομία μεγαλύτερης τεχνολογικής και ερευνητικής βάσης.
Πάνω από 300 εκατ. ευρώ για τα ερευνητικά κέντρα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Καλαφάτης στις επενδύσεις μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
Περισσότερα από 300 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην αναβάθμιση των δημόσιων ερευνητικών κέντρων της χώρας, με παρεμβάσεις σε:
κτιριακές εγκαταστάσεις, ψηφιακές υποδομές, επιστημονικό εξοπλισμό και τεχνολογικές δυνατότητες.
Η συγκεκριμένη χρηματοδότηση αποτελεί σταθερό πυλώνα της κυβερνητικής στρατηγικής, με το υπουργείο Ανάπτυξης να έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι οι πόροι προορίζονται για τον μακροπρόθεσμο εκσυγχρονισμό των ερευνητικών υποδομών της χώρας.
300 εκατ. ευρώ στο «Ερευνώ – Καινοτομώ»
Παράλληλα, 300 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στο πρόγραμμα «Ερευνώ – Καινοτομώ», με στόχο τη μεγαλύτερη σύνδεση πανεπιστημίων, ερευνητικών φορέων και επιχειρήσεων.
Η κυβέρνηση επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να περιορίσει ένα διαχρονικό ελληνικό πρόβλημα: τη μεγάλη απόσταση ανάμεσα στην παραγωγή επιστημονικής γνώσης και στην εμπορική αξιοποίησή της.
Το πρόγραμμα συνοδεύεται από φορολογικά κίνητρα για επιχειρηματικές δαπάνες Έρευνας και Ανάπτυξης, αλλά και από πολιτικές που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Σε προηγούμενη παρέμβασή του ο κ. Καλαφάτης είχε αναφέρει ότι έχει θεσπιστεί υπερέκπτωση δαπανών Έρευνας και Ανάπτυξης έως και 315%, με στόχο να αυξηθούν τα κίνητρα για ιδιωτικές επενδύσεις στη νέα γνώση.
Από το brain drain στο brain gain
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η προσπάθεια επιστροφής και παραμονής νέων επιστημόνων στην Ελλάδα.
«Η Ελλάδα δεν εξάγει πλέον μόνο επιστημονικό ταλέντο, όπως κάποτε. Αντίθετα, προσελκύουμε νέους επιστήμονες, επενδυτές και ερευνητές», ανέφερε ο υφυπουργός.
Και πρόσθεσε:
«Κρατάμε στη χώρα μας τα πιο λαμπρά μυαλά, εξάγουμε τεχνολογικές λύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας και προσελκύουμε επενδύσεις κλίμακας».
Το υπουργείο Ανάπτυξης έχει ήδη παρουσιάσει στοιχεία σύμφωνα με τα οποία έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από 20.000 νέες εξειδικευμένες θέσεις εργασίας, ενώ το 86% των νέων διδακτόρων παραμένει πλέον στη χώρα.
Η Αττική δεν μπορεί να είναι το μόνο κέντρο
Ένα από τα βασικά πολιτικά μηνύματα της ομιλίας Καλαφάτη ήταν ότι η ανάπτυξη της καινοτομίας δεν μπορεί να περιοριστεί στην Αττική.
Η Περιφέρεια Αττικής παράγει περίπου το 47% του ΑΕΠ και φιλοξενεί 12 από τα 22 εγγεγραμμένα clusters της χώρας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον υφυπουργό, η εθνική στρατηγική πρέπει να είναι πολυκεντρική.
«Η πραγματική καινοτομία δεν μπορεί να είναι συγκεντρωτική», τόνισε.
Η Αττική, όπως είπε, μπορεί να λειτουργεί ως η κύρια διεθνής πύλη, όμως ο στόχος είναι να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως πολλαπλασιαστής ανάπτυξης για όλες τις περιφέρειες.
Θεσσαλονίκη, Κρήτη, Δυτική Μακεδονία, Ήπειρος
Ο κ. Καλαφάτης αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα οικοσυστήματα καινοτομίας που αναπτύσσονται πέρα από την Αθήνα.
Στάθηκε ιδιαίτερα στη Θεσσαλονίκη, με τους τεχνολογικούς κόμβους της και το Thess INTEC.
Αναφέρθηκε επίσης:
στα οικοσυστήματα βιοτεχνολογίας της Κρήτης, στα clusters πράσινης μετάβασης της Δυτικής Μακεδονίας, στους αναδυόμενους τεχνολογικούς πυρήνες της Δυτικής Ελλάδας και στην Ήπειρο.
Η κυβέρνηση επιχειρεί με αυτό το μοντέλο να συνδέσει την καινοτομία και με τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων.
Στην ίδια κατεύθυνση, το υπουργείο Ανάπτυξης έχει παρουσιάσει ως στρατηγική προτεραιότητα τη διασύνδεση της έρευνας με τη βιομηχανία και τη διάχυση της ανάπτυξης πέρα από τα μεγάλα αστικά κέντρα.
ΕΣΕΤΕΚ και νέα θεσμική αρχιτεκτονική
Η στρατηγική δεν περιορίζεται στις χρηματοδοτήσεις.
Ο κ. Καλαφάτης στάθηκε και στην ενεργοποίηση του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας, Τεχνολογίας και Καινοτομίας – ΕΣΕΤΕΚ, καθώς και των εξειδικευμένων Τομεακών Επιστημονικών Συμβουλίων.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας σταθερότερος θεσμικός μηχανισμός που θα συνδέει:
την επιστημονική κοινότητα, την αγορά, τις επιχειρήσεις και τις ανάγκες της εθνικής οικονομίας.
Η κυβέρνηση θέλει με αυτό τον τρόπο να περιορίσει το φαινόμενο της «έρευνας στο συρτάρι» και να αυξήσει τη μεταφορά τεχνογνωσίας προς την πραγματική παραγωγή.
Η καινοτομία ως εθνική ισχύς
Η τοποθέτηση Καλαφάτη δεν περιορίστηκε στην οικονομική διάσταση.
Ο υφυπουργός έθεσε την Έρευνα και την Καινοτομία ως στοιχεία εθνικής και ευρωπαϊκής ισχύος.
Το ίδιο μήνυμα είχε μεταφέρει και λίγες ημέρες νωρίτερα στο BiG Forum 2026, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα πρέπει να περάσει «από το όραμα στην υλοποίηση και τα αποτελέσματα» και παρουσιάζοντας ξανά το ρεκόρ των 3,66 δισ. ευρώ στις δαπάνες R&D.
Η λογική είναι ότι σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου η τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη, οι ημιαγωγοί και οι νέες ενεργειακές λύσεις μετατρέπονται σε πεδία γεωπολιτικού ανταγωνισμού, η παραγωγή γνώσης αποτελεί πλέον παράγοντα εθνικής ανθεκτικότητας.
Πρόσκληση Χαρδαλιά – Κομισιόν για άμεση εφαρμογή
Ο Σταύρος Καλαφάτης έκλεισε την παρέμβασή του με πρόσκληση για άμεση πολιτική αξιοποίηση των συμπερασμάτων του συνεδρίου.
Απευθυνόμενος στον περιφερειάρχη Αττικής Νίκο Χαρδαλιά, στην Anna Athanasopoulou και στους ευρωπαϊκούς φορείς, ανέφερε:
«Σας καλώ να δικτυωθείτε και να συμφωνήσετε αυτές τις δύο ημέρες, αλλά κυρίως να καταγράψετε συμπεράσματα για την επόμενη περίοδο. Και σας προσκαλώ να συναντηθούμε αμέσως μετά το συνέδριο, για να συζητήσουμε πώς θα κάνουμε αυτά τα συμπεράσματα εφαρμόσιμη πολιτική».
Το μήνυμα της κυβέρνησης είναι ότι η επόμενη φάση δεν αφορά απλώς περισσότερη χρηματοδότηση για την Έρευνα.
Αφορά την προσπάθεια να μετατραπεί η γνώση σε παραγωγή, επενδύσεις, θέσεις εργασίας και πραγματικό εισόδημα.
Και πάνω σε αυτό στηρίζεται η πολιτική θέση που συμπύκνωσε ο κ. Καλαφάτης:
η καινοτομία δεν είναι προνόμιο λίγων ούτε μια αποκομμένη ακαδημαϊκή δραστηριότητα – είναι, όπως υποστήριξε, μία από τις πιο αποτελεσματικές κοινωνικές πολιτικές της εποχής.
Πηγή: pagenews.gr