Καλαφάτης: Η Θεσσαλονίκη στην καρδιά της ενεργειακής Ευρώπης – Το υδρογόνο αλλάζει τον χάρτη

Η πρωτοποριακή μονάδα παραγωγής και αποθήκευσης πράσινου υδρογόνου στο ΕΚΕΤΑ, η επένδυση των 18 εκατ. ευρώ στη Δυτική Μακεδονία και το στοίχημα της σύνδεσης έρευνας και βιομηχανίας. Το μήνυμα του υφυπουργού Ανάπτυξης για έναν «Νέο Πατριωτισμό της Πράξης και του Αποτελέσματος».

Η Θεσσαλονίκη διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης, αξιοποιώντας την επιστημονική έρευνα, τις τεχνολογίες πράσινου υδρογόνου και τη συνεργασία με τη βιομηχανία. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα του υφυπουργού Ανάπτυξης, αρμόδιου για την Έρευνα και Καινοτομία, Σταύρου Καλαφάτη, κατά την τελική εκδήλωση «Hydrogen Pathways» στις εγκαταστάσεις του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ).

Στο επίκεντρο βρέθηκε μια πρωτοποριακή πιλοτική εγκατάσταση που μπορεί να παράγει υδρογόνο αξιοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και, όταν χρειάζεται, να χρησιμοποιεί το υδρογόνο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Πρόκειται για μια τεχνολογία με ιδιαίτερη σημασία για την ενεργειακή μετάβαση, καθώς επιχειρεί να δώσει απάντηση σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των ΑΠΕ: πώς μπορεί να διατηρείται η παροχή καθαρής ενέργειας όταν δεν υπάρχει επαρκής ηλιοφάνεια ή άνεμος.

«Η Θεσσαλονίκη δεν παρακολουθεί τις εξελίξεις – Τις διαμορφώνει»

Ο Σταύρος Καλαφάτης χαρακτήρισε την εγκατάσταση rSOC του ΕΚΕΤΑ μοναδική στην Ευρώπη ως προς τα συγκεκριμένα τεχνολογικά χαρακτηριστικά της, επισημαίνοντας τη σημασία της για τη διεθνή θέση της ελληνικής ερευνητικής κοινότητας.

«Ως Υφυπουργός Ανάπτυξης αρμόδιος για την Έρευνα και Καινοτομία αλλά και ως Βουλευτής της Θεσσαλονίκης, νιώθω ιδιαίτερη υπερηφάνεια που αυτή η πρωτοποριακή τεχνολογική εγκατάσταση rSOC –η μοναδική στην Ευρώπη με αυτά τα χαρακτηριστικά– λειτουργεί εδώ, στη Θεσσαλονίκη, στην καρδιά του ΕΚΕΤΑ», τόνισε.

Και πρόσθεσε:

«Η Θεσσαλονίκη δεν παρακολουθεί απλώς τις εξελίξεις στην ενέργεια και την καινοτομία. Τις διαμορφώνει».

Ο υφυπουργός παρουσίασε το ΕΚΕΤΑ ως έναν από τους σημαντικότερους ερευνητικούς πυλώνες της χώρας, συνδέοντας την τεχνολογική του ανάπτυξη με τη δημιουργία νέων επαγγελματικών ευκαιριών.

«Το ΕΚΕΤΑ αποτελεί το τεχνολογικό διαμάντι της πόλης μας, κατατασσόμενο σταθερά στα 15 κορυφαία ερευνητικά ιδρύματα της Ευρώπης», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Θεσσαλονίκη μετατρέπεται σταδιακά σε μητρόπολη καινοτομίας και πράσινης ενέργειας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με δυνατότητα προσέλκυσης επενδύσεων και δημιουργίας ποιοτικών, υψηλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας.

Η τεχνολογία rSOC: Πώς το υδρογόνο μπορεί να προσφέρει καθαρή ενέργεια 24 ώρες το 24ωρο

Στην εκδήλωση παρουσιάστηκε η πιλοτική εγκατάσταση αντιστρέψιμης κυψέλης στερεού οξειδίου, γνωστή ως rSOC (reversible Solid Oxide Cell).

Η βασική καινοτομία της βρίσκεται στη δυνατότητα λειτουργίας της με δύο διαφορετικούς τρόπους.

<text>Τα τεχνικά χαρακτηριστικά της μονάδας:</text>

• 100 kW – λειτουργία ηλεκτρόλυσης (SOEC): Χρησιμοποιεί ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές για την παραγωγή υδρογόνου.
• 33 kW – λειτουργία κυψέλης καυσίμου (SOFC): Αξιοποιεί το υδρογόνο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
• Αποθήκευση ενέργειας: Το υδρογόνο λειτουργεί ως μέσο αποθήκευσης της πλεονάζουσας ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Στόχος λειτουργίας 24/7: Η τεχνολογία εξετάζεται ως λύση για συνεχή παροχή καθαρής ενέργειας και εξισορρόπηση του ηλεκτρικού συστήματος.

Η εγκατάσταση παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου 24/7 ZEN, που συνδέεται με το Clean Hydrogen Partnership.

Η σημασία της τεχνολογίας είναι ότι μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της μεταβλητότητας της παραγωγής από φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα.

Όταν υπάρχει πλεόνασμα ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας, αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί για την παραγωγή υδρογόνου. Όταν η παραγωγή από ΑΠΕ περιορίζεται, το αποθηκευμένο υδρογόνο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επαναπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Η πιλοτική εφαρμογή αποτελεί βήμα προς την αξιολόγηση τέτοιων συστημάτων σε μεγαλύτερη κλίμακα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη επιτευχθεί εμπορική λειτουργία αδιάλειπτης παροχής ενέργειας.

«Νέος Πατριωτισμός της Πράξης»: Από τα εργαστήρια στη βιομηχανία

Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα είχε η αναφορά του Σταύρου Καλαφάτη στην ανάγκη η επιστημονική γνώση να μετατρέπεται σε πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα.

Ο υφυπουργός περιέγραψε αυτή τη στρατηγική ως «Νέο Πατριωτισμό της Πράξης και του Αποτελέσματος», συνδέοντας την εφαρμοσμένη έρευνα με την παραγωγική ανασυγκρότηση της ελληνικής οικονομίας.

«Συνδέουμε το τεχνολογικό “hardware” της πιλοτικής μονάδας rSOC του έργου 24/7 ZEN με το στρατηγικό “software” των οδικών χαρτών του έργου HyPath που στηρίξαμε μέσω της ΓΓΕΚ και του ΕΣΠΑ», ανέφερε.

Στη συνέχεια υπογράμμισε:

«Η έρευνα που διεξάγεται στα εργαστήριά μας συνομιλεί άμεσα με τη βιομηχανία και τις μεγάλες επενδύσεις της οικονομίας».

Ο Σταύρος Καλαφάτης επέμεινε ότι η επιτυχία της ερευνητικής πολιτικής δεν μπορεί να αξιολογείται αποκλειστικά με βάση τις επιστημονικές δημοσιεύσεις ή τα τεχνολογικά επιτεύγματα.

Το κρίσιμο ζητούμενο είναι η αξιοποίηση της γνώσης για τη δημιουργία νέων προϊόντων, επενδύσεων, θέσεων εργασίας και προστιθέμενης αξίας.

«Αυτή η εφαρμοσμένη έρευνα και καινοτομία, που πρέπει να μετατρέψουμε σύντομα σε νέα προϊόντα, αποτελεί την καρδιά της προσφοράς των επιστημόνων μας στην κοινωνία και την εθνική προσπάθεια δημιουργίας πλούτου για όλους», σημείωσε.

«Είναι αυτό που συχνά αποκαλώ Νέο Πατριωτισμό της Πράξης και του Αποτελέσματος», πρόσθεσε.

HyPath: Η ελληνογερμανική συνεργασία και ο ρόλος του ΕΣΠΑ

Στην εκδήλωση παρουσιάστηκαν επίσης τα αποτελέσματα του έργου HyPath, το οποίο υλοποιείται στο πλαίσιο της διμερούς επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας Ελλάδας – Γερμανίας.

Το έργο χρηματοδοτείται με την υποστήριξη της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας του Υπουργείου Ανάπτυξης, μέσω του προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα» του ΕΣΠΑ 2021–2027.

Η σύνδεση του HyPath με το 24/7 ZEN αποτυπώνει δύο συμπληρωματικές διαστάσεις της ενεργειακής μετάβασης.

Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ανάπτυξη και δοκιμή τεχνολογικών εφαρμογών. Από την άλλη, η διαμόρφωση στρατηγικών κατευθύνσεων για την αξιοποίηση του υδρογόνου από την οικονομία.

Στις δράσεις συμμετέχουν σημαντικοί φορείς της ενεργειακής αγοράς και της περιφερειακής ανάπτυξης, μεταξύ των οποίων:

• ΔΕΣΦΑ
• Motor Oil
• Hellenic Hydrogen
• CluBE

Η συμμετοχή επιχειρήσεων και ενεργειακών φορέων αναδεικνύει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ ερευνητικών οργανισμών και παραγωγικού τομέα.

Δυτική Μακεδονία: Το H2 Innovation Hub των 18 εκατ. ευρώ

Ξεχωριστή θέση στην παρέμβαση του υφυπουργού είχε η Δυτική Μακεδονία και η προσπάθεια μετάβασης της περιοχής από τη λιγνιτική παραγωγή σε νέες ενεργειακές δραστηριότητες.

Ο Σταύρος Καλαφάτης αναφέρθηκε στο H2 Innovation Hub του ΕΚΕΤΑ, προϋπολογισμού 18 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό ανάπτυξης τεχνολογιών υδρογόνου.

«Συνδέουμε την ερευνητική κοινότητα της Θεσσαλονίκης με το H2 Innovation Hub του ΕΚΕΤΑ στη Δυτική Μακεδονία, προϋπολογισμού 18 εκατομμυρίων ευρώ», δήλωσε.

Ο υφυπουργός συνέδεσε το εγχείρημα με την κυβερνητική στρατηγική για τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση.

«Η Δυτική Μακεδονία “αλλάζει πίστα”, από λιγνιτική περιοχή σε ευρωπαϊκό πρότυπο καθαρής τεχνολογίας, προσελκύοντας εμβληματικές επενδύσεις όπως η μονάδα της Hellenic Hydrogen στο Αμύνταιο», υποστήριξε.

Η αναφορά στη Hellenic Hydrogen υπογραμμίζει την επιδίωξη να συνδεθούν οι ερευνητικές υποδομές με συγκεκριμένα επενδυτικά σχέδια στην παραγωγή καθαρών καυσίμων.

Η πρόκληση για τη Δυτική Μακεδονία παραμένει η μετατροπή αυτών των πρωτοβουλιών σε διατηρήσιμη οικονομική δραστηριότητα και νέες θέσεις εργασίας.

Η Θεσσαλονίκη ως ενεργειακός κόμβος της Νοτιοανατολικής Ευρώπης

Η ανάπτυξη τεχνολογιών υδρογόνου εντάσσεται σε μια ευρύτερη γεωοικονομική στρατηγική για τη Βόρεια Ελλάδα.

Η περιοχή διαθέτει σημαντική γεωγραφική θέση, καθώς βρίσκεται στη διασταύρωση ενεργειακών και μεταφορικών διαδρόμων που συνδέουν την Ελλάδα με τα Βαλκάνια και την υπόλοιπη Ευρώπη.

Σύμφωνα με τον Σταύρο Καλαφάτη, η συγκέντρωση ερευνητικών υποδομών, πανεπιστημίων, ενεργειακών επιχειρήσεων και επενδύσεων μπορεί να ενισχύσει τη θέση της Θεσσαλονίκης στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.

«Η Βόρεια Ελλάδα συνολικά και η πρωτεύουσά της, η Θεσσαλονίκη, τοποθετούνται στο κέντρο των νέων ενεργειακών και μεταφορικών διαδρόμων της Ευρώπης», τόνισε.

Η στρατηγική αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά τρόπους να ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια, να περιορίσει την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και να αναπτύξει ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας στις καθαρές τεχνολογίες.

Το στοίχημα: Να μείνουν τα επιστημονικά ταλέντα στην Ελλάδα

Πέρα από τις ενεργειακές εφαρμογές, ο υφυπουργός ανέδειξε και τη δημογραφική και αναπτυξιακή διάσταση της καινοτομίας.

Η δημιουργία υψηλής τεχνολογικής εξειδίκευσης και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο παραμονής νέων επιστημόνων στην Ελλάδα.

Το ζητούμενο είναι η ερευνητική δραστηριότητα να συνδεθεί με επιχειρηματικές ευκαιρίες, ώστε η επιστημονική γνώση που παράγεται στα ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα να αξιοποιείται στην εγχώρια οικονομία.

Για τον Σταύρο Καλαφάτη, αυτή ακριβώς είναι η ουσία του «Νέου Πατριωτισμού της Πράξης»: η μετατροπή της καινοτομίας σε παραγωγική δύναμη που δημιουργεί ανάπτυξη και προοπτικές για την κοινωνία.

Η παρουσίαση των έργων 24/7 ZEN και HyPath στο ΕΚΕΤΑ αναδεικνύει τις δυνατότητες της ελληνικής έρευνας να συμμετέχει στην ανάπτυξη τεχνολογιών με ευρωπαϊκή σημασία.

Το επόμενο μεγάλο βήμα είναι η μετάβαση από τις πιλοτικές εγκαταστάσεις στη βιομηχανική εφαρμογή — εκεί όπου θα κριθεί εάν η Θεσσαλονίκη και η Δυτική Μακεδονία μπορούν να αποκτήσουν μόνιμο ρόλο στη νέα οικονομία του υδρογόνου.

Πηγή: pagenews.gr