Στην κατεχόμενη νότια Ουκρανία, η αναζήτηση λίγων τροφίμων έχει μετατραπεί σε μια καθημερινή δοκιμασία επιβίωσης.
Στην πόλη Ολέσκι, στην περιφέρεια της Χερσώνας, κάτοικοι αναγκάζονται να διασχίζουν επικίνδυνους δρόμους, εκτεθειμένοι σε νάρκες και επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών, προκειμένου να εξασφαλίσουν ψωμί, πατάτες και άλλα βασικά είδη διατροφής.
Η διαδρομή προς το γειτονικό χωριό Ραντένσκ έχει αποκτήσει μια ανατριχιαστική ονομασία: «ο δρόμος του θανάτου».
Το σημερινό ρεπορτάζ του Reuters, στις 8 Οκτωβρίου 2026, αναδεικνύει την ανθρωπιστική κρίση που βιώνουν οι κάτοικοι μιας πόλης η οποία βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο από τις πρώτες ημέρες της εισβολής του Φεβρουαρίου 2022.
Οι άνθρωποι που παραμένουν εκεί δεν αντιμετωπίζουν μόνο τους κινδύνους των πολεμικών επιχειρήσεων.
Αντιμετωπίζουν την πείνα, την έλλειψη φαρμάκων, την καταστροφή των υποδομών και την αδυναμία ασφαλούς απομάκρυνσης.
Μια πόλη εγκλωβισμένη ανάμεσα στον πόλεμο και την πείνα
Η Ολέσκι βρίσκεται στην ανατολική όχθη του ποταμού Δνείπερου, απέναντι από περιοχές που ελέγχονται από την Ουκρανία.
Πριν από τη ρωσική εισβολή, στην πόλη ζούσαν περίπου 25.000 άνθρωποι.
Σήμερα, σύμφωνα με εκτιμήσεις των ουκρανικών τοπικών αρχών, έχουν απομείνει περίπου 2.000 κάτοικοι, ανάμεσά τους δεκάδες παιδιά.
Η μεγάλη πλειονότητα του πληθυσμού έχει εγκαταλείψει την περιοχή κατά τη διάρκεια των τεσσάρων και πλέον ετών του πολέμου.
Όσοι παραμένουν αντιμετωπίζουν ολοένα δυσκολότερες συνθήκες.
Η πόλη έχει υποστεί εκτεταμένες καταστροφές, ενώ η πρόσβαση σε τρόφιμα, καθαρό νερό, ηλεκτρικό ρεύμα και ιατρική περίθαλψη είναι εξαιρετικά περιορισμένη.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά το 2023, όταν η καταστροφή του φράγματος της Νόβα Καχόβκα προκάλεσε εκτεταμένες πλημμύρες στην περιοχή.
Σπίτια, δρόμοι και βασικές υποδομές υπέστησαν σοβαρές ζημιές.
Σήμερα, η πόλη αντιμετωπίζει μια νέα ανθρωπιστική δοκιμασία, με τον χειμώνα να πλησιάζει και τις δυνατότητες ανεφοδιασμού να παραμένουν περιορισμένες.
Ο «δρόμος του θανάτου»: 23 χιλιόμετρα για λίγο φαγητό
Για πολλούς κατοίκους, η μόνη δυνατότητα προμήθειας τροφίμων είναι η μετακίνηση προς το Ραντένσκ, έναν οικισμό περίπου 23 χιλιόμετρα ανατολικά της Ολέσκι.
Η απόσταση μπορεί να φαίνεται μικρή σε κανονικές συνθήκες.
Στη σημερινή πραγματικότητα του πολέμου, όμως, αποτελεί μια διαδρομή υψηλού κινδύνου.
Οι δρόμοι είναι ναρκοθετημένοι, ενώ μη επανδρωμένα αεροσκάφη επιχειρούν συνεχώς πάνω από την περιοχή.
Κάτοικοι που επιχειρούν να μετακινηθούν με τα πόδια ή με ποδήλατο εκτίθενται σε σοβαρό κίνδυνο.
Σύμφωνα με μαρτυρίες που έχουν καταγράψει διεθνή μέσα ενημέρωσης, η διαδρομή μπορεί να διαρκέσει πολλές ώρες.
Όσοι καταφέρνουν να φτάσουν στον προορισμό τους αγοράζουν όσα τρόφιμα μπορούν να μεταφέρουν, γνωρίζοντας ότι ίσως δεν έχουν τη δυνατότητα να επαναλάβουν σύντομα το ταξίδι.
Η επιστροφή είναι εξίσου επικίνδυνη.
Ένα σακί με πατάτες, λίγα λαχανικά ή μια ποσότητα δημητριακών μπορεί να αποτελεί την τροφή περισσότερων από μίας οικογενειών για αρκετές ημέρες.
Δύο άμαχοι σκοτώθηκαν επιστρέφοντας με τρόφιμα
Η επικινδυνότητα της διαδρομής αποτυπώνεται σε περιστατικό που καταγράφηκε τον Σεπτέμβριο.
Σύμφωνα με το BBC, δύο άμαχοι σκοτώθηκαν στις 20 Σεπτεμβρίου ενώ επέστρεφαν από το Ραντένσκ μεταφέροντας τρόφιμα.
Οι πληροφορίες για τον θάνατό τους διασταυρώθηκαν από τέσσερις διαφορετικές πηγές, σύμφωνα με το βρετανικό μέσο.
Οι δύο άνθρωποι δεν κατάφεραν να επιστρέψουν πριν από την απαγόρευση κυκλοφορίας που είχαν επιβάλει οι κατοχικές αρχές.
Στη συνέχεια σκοτώθηκαν από επίθεση μη επανδρωμένου αεροσκάφους.
Το περιστατικό αναδεικνύει την πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι της πόλης.
Η προσπάθεια εξασφάλισης βασικών αγαθών μπορεί να αποδειχθεί θανατηφόρα.
Η ταυτότητα του χειριστή του συγκεκριμένου drone δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Μαρτυρίες από την Ολέσκι: Άνθρωποι τρώνε χόρτα για να επιβιώσουν
Οι περιγραφές των κατοίκων αποκαλύπτουν την έκταση των ελλείψεων.
Σύμφωνα με μαρτυρίες που δημοσίευσαν το BBC και η Ukrainska Pravda, ορισμένοι άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να καταναλώνουν άγρια χόρτα και αυτοσχέδια γεύματα για να αντιμετωπίσουν την πείνα.
Οι τιμές βασικών αγαθών έχουν αυξηθεί, ενώ η δυνατότητα αγοράς τροφίμων είναι περιορισμένη.
Κάτοικοι προσπαθούν να επιβιώσουν με όσα μπορούν να καλλιεργήσουν σε μικρούς κήπους ή να αποθηκεύσουν.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη για ηλικιωμένους, ανθρώπους με κινητικά προβλήματα και οικογένειες με παιδιά.
Η έλλειψη φαρμάκων επιβαρύνει ακόμη περισσότερο όσους αντιμετωπίζουν χρόνιες ασθένειες.
Οι συνθήκες αυτές δεν αποτελούν μόνο πρόβλημα επισιτιστικής επάρκειας.
Συνιστούν συνολική κατάρρευση της καθημερινής ασφάλειας και της δυνατότητας πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες.
Drones μεταφέρουν τρόφιμα και φάρμακα
Μπροστά στις δυσκολίες πρόσβασης στην πόλη, ουκρανικές στρατιωτικές μονάδες έχουν αναπτύξει επιχειρήσεις μεταφοράς ανθρωπιστικής βοήθειας με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της El País στις 7 Οκτωβρίου, πραγματοποιήθηκαν δύο σημαντικές αποστολές, στις 27 Σεπτεμβρίου και στις 4 Οκτωβρίου.
Οι αποστολές περιλάμβαναν περίπου τέσσερις τόνους εφοδίων η καθεμία.
Η δεύτερη περιλάμβανε περίπου 400 δέματα με τρόφιμα, φάρμακα και είδη για βρέφη.
Οι μεταφορές πραγματοποιούνται κυρίως τη νύχτα, προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος εντοπισμού και κατάρριψης των drones.
Ορισμένες αποστολές χρησιμοποιούν πληροφορίες για τις ακριβείς τοποθεσίες των κατοίκων που χρειάζονται βοήθεια.
Τα δέματα κατεβαίνουν με σχοινιά σε προκαθορισμένα σημεία.
Η μέθοδος επιτρέπει την παράδοση περιορισμένων ποσοτήτων αγαθών σε ανθρώπους που διαφορετικά θα είχαν ελάχιστες δυνατότητες ανεφοδιασμού.
Ωστόσο, οι αερομεταφορές δεν μπορούν εύκολα να υποκαταστήσουν έναν ασφαλή, οργανωμένο και σταθερό μηχανισμό ανθρωπιστικής πρόσβασης.
Η ανθρωπιστική βοήθεια γίνεται μέρος της σύγκρουσης
Η διανομή τροφίμων στην Ολέσκι έχει μετατραπεί σε αντικείμενο αλληλοκατηγοριών μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.
Οι ουκρανικές αρχές καταγγέλλουν ότι οι ρωσικές δυνάμεις παρεμποδίζουν τον ανεφοδιασμό, καταρρίπτουν drones που μεταφέρουν βοήθεια και περιορίζουν τη δυνατότητα απομάκρυνσης των αμάχων.
Από την πλευρά της, η Μόσχα κατηγορεί τις ουκρανικές δυνάμεις ότι εμποδίζουν τις παραδόσεις τροφίμων και ότι οι επιθέσεις με drones καθιστούν επικίνδυνες τις μετακινήσεις.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ έχει αποδώσει τις δυσκολίες διανομής τροφίμων και φαρμάκων στις ουκρανικές επιχειρήσεις.
Ανεξάρτητα από τις αντικρουόμενες καταγγελίες, η ανθρωπιστική κρίση τεκμηριώνεται από μαρτυρίες κατοίκων, δημοσιογραφικές έρευνες και αναφορές οργανώσεων.
Η δυνατότητα ανεξάρτητης επιτόπιας επιβεβαίωσης όλων των περιστατικών παραμένει περιορισμένη λόγω της κατοχής και των κινδύνων πρόσβασης.
Ούτε ασφαλής εκκένωση ούτε σταθερός ανθρωπιστικός διάδρομος
Η δυνατότητα εγκατάλειψης της πόλης αποτελεί ένα ακόμη μεγάλο πρόβλημα.
Σύμφωνα με τις ουκρανικές τοπικές αρχές που επικαλείται η El País, ούτε η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού ούτε ο ΟΗΕ έχουν καταφέρει να εξασφαλίσουν σταθερή πρόσβαση στην Ολέσκι μέσω ασφαλούς ανθρωπιστικού διαδρόμου.
Οι κάτοικοι που επιθυμούν να φύγουν πρέπει συχνά να κινηθούν μέσα από περιοχές υπό ρωσικό έλεγχο.
Η διαδρομή μπορεί να απαιτεί πολλές μετακινήσεις και σημαντικό οικονομικό κόστος.
Ορισμένοι επιχειρούν να φτάσουν τελικά σε ουκρανοκρατούμενα εδάφη μέσω τρίτων χωρών.
Για ηλικιωμένους, ασθενείς και οικογένειες χωρίς οικονομικούς πόρους, μια τέτοια διαδικασία είναι ιδιαίτερα δύσκολη.
Η έλλειψη ασφαλών διαδρομών εγκλωβίζει ανθρώπους που δεν έχουν ουσιαστική δυνατότητα επιλογής.
Τα παιδιά της Ολέσκι και ο φόβος του χειμώνα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η παρουσία παιδιών στην πόλη.
Οι εκτιμήσεις των ουκρανικών αρχών κάνουν λόγο για περίπου 35 έως 50 παιδιά που παραμένουν στην περιοχή, με διαφοροποιήσεις ανάμεσα στις διαθέσιμες καταγραφές.
Οι συνθήκες διαβίωσης δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά τους.
Η περιορισμένη πρόσβαση σε καθαρό νερό, τρόφιμα και ιατρική περίθαλψη επιβαρύνει ιδιαίτερα τις ευάλωτες ηλικιακές ομάδες.
Ο επερχόμενος χειμώνας δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες.
Χωρίς σταθερή ηλεκτροδότηση, θέρμανση και επαρκείς προμήθειες, η καθημερινή επιβίωση γίνεται ακόμη δυσκολότερη.
Η ανθρωπιστική διάσταση της κρίσης δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στον αριθμό των ανθρώπων που έχουν απομείνει.
Αφορά τις πραγματικές δυνατότητές τους να παραμείνουν ασφαλείς, να τραφούν και να λάβουν στοιχειώδη φροντίδα.
Το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και οι υποχρεώσεις της κατοχικής δύναμης
Η κατάσταση στην Ολέσκι εγείρει σοβαρά ζητήματα διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Η Τέταρτη Σύμβαση της Γενεύης προβλέπει υποχρεώσεις της κατοχικής δύναμης για την εξασφάλιση τροφίμων και ιατρικών εφοδίων στον άμαχο πληθυσμό, στο μέτρο των διαθέσιμων δυνατοτήτων της.
Το άρθρο 55 αναφέρεται στην ευθύνη εξασφάλισης βασικών προμηθειών.
Το άρθρο 59 προβλέπει τη διευκόλυνση ανθρωπιστικών επιχειρήσεων όταν ο πληθυσμός μιας κατεχόμενης περιοχής δεν διαθέτει επαρκή εφόδια.
Η σκόπιμη χρήση της πείνας των αμάχων ως μεθόδου πολέμου απαγορεύεται από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.
Ωστόσο, η νομική αξιολόγηση συγκεκριμένων πράξεων και η απόδοση ατομικής ποινικής ευθύνης απαιτούν διερεύνηση των πραγματικών περιστατικών και των σχετικών στοιχείων.
Οργανώσεις και νομικοί ειδικοί έχουν ζητήσει να εξεταστούν οι καταγγελίες για παρεμπόδιση της ανθρωπιστικής βοήθειας στην Ολέσκι.
Ο πόλεμος πίσω από τους χάρτες των στρατιωτικών επιχειρήσεων
Η περίπτωση της Ολέσκι αναδεικνύει μια διάσταση του πολέμου που συχνά χάνεται πίσω από τις ανακοινώσεις για εδαφικά κέρδη, επιθέσεις και στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Για τους κατοίκους, η σημαντικότερη καθημερινή απόφαση μπορεί να μην αφορά την εξέλιξη του μετώπου.
Μπορεί να αφορά το εάν θα διακινδυνεύσουν να διασχίσουν έναν ναρκοθετημένο δρόμο για να αγοράσουν τρόφιμα.
Οι επιθέσεις με drones, που αποτελούν πλέον χαρακτηριστικό στοιχείο του σύγχρονου πολέμου, επηρεάζουν όχι μόνο τις στρατιωτικές επιχειρήσεις αλλά και τις δυνατότητες μετακίνησης των αμάχων.
Οι κάτοικοι περιοχών κοντά στη γραμμή του μετώπου μπορεί να βρίσκονται υπό συνεχή παρακολούθηση και να αντιμετωπίζουν κινδύνους ακόμη και κατά τη διάρκεια βασικών καθημερινών δραστηριοτήτων.
Η Ολέσκι αποτελεί ένα ιδιαίτερα οδυνηρό παράδειγμα αυτής της πραγματικότητας.
Η ανθρωπιστική κρίση που απαιτεί πρόσβαση και προστασία
Η κατάσταση στην κατεχόμενη πόλη της Χερσώνας παραμένει εξαιρετικά σοβαρή.
Περίπου 2.000 άνθρωποι προσπαθούν να επιβιώσουν με περιορισμένα τρόφιμα, ανεπαρκείς υπηρεσίες και χωρίς αξιόπιστες διαδρομές ασφαλούς απομάκρυνσης.
Οι αποστολές ανθρωπιστικής βοήθειας με drones προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση, αλλά δεν μπορούν να καλύψουν πλήρως τις ανάγκες ενός ολόκληρου πληθυσμού.
Η δημιουργία ασφαλούς και διαρκούς πρόσβασης για ανθρωπιστικές οργανώσεις αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Στην Ολέσκι, ο πόλεμος δεν μετριέται μόνο σε χιλιόμετρα εδάφους ή σε στρατιωτικές απώλειες. Μετριέται και στα 23 χιλιόμετρα που πρέπει να διανύσει ένας άμαχος για να επιστρέψει στο σπίτι του με λίγο φαγητό.
Και σε έναν δρόμο όπου η επιστροφή δεν είναι ποτέ δεδομένη.
Πηγή: pagenews.gr