Μια ομιλία με ιδιαίτερο πολιτικό και γεωπολιτικό συμβολισμό επέλεξε να πραγματοποιήσει ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Μάρκο Ρούμπιο, από την ιστορική Πνύκα, με φόντο τον Παρθενώνα και την Ακρόπολη.
Από τον τόπο όπου συνερχόταν η Εκκλησία του Δήμου στην αρχαία Αθήνα, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας παρουσίασε την αντίληψη της κυβέρνησης Ντόναλντ Τραμπ για το μέλλον της Δύσης, απευθύνοντας σαφές μήνυμα προς τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Η Ευρώπη, σύμφωνα με τον Ρούμπιο, βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική καμπή και καλείται να επαναπροσδιορίσει τις προτεραιότητές της απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό, στις πολεμικές συγκρούσεις και στις νέες τεχνολογικές προκλήσεις.
Ο Αμερικανός υπουργός υποστήριξε ότι οι δυτικές κοινωνίες απομακρύνθηκαν από την έννοια του εθνικού συμφέροντος, αποδυνάμωσαν τη βιομηχανική τους παραγωγή και επέτρεψαν τη σταδιακή υποχώρηση των στρατιωτικών τους δυνατοτήτων.
Το μήνυμά του δεν περιορίστηκε σε μια ιστορική αναφορά στον ελληνικό πολιτισμό.
Αποτέλεσε μια ευθεία πολιτική παρέμβαση για τον προσανατολισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον ρόλο του ΝΑΤΟ και τη μελλοντική σχέση των δύο πλευρών του Ατλαντικού.
Παράλληλα, ο Ρούμπιο ξεχώρισε την Ελλάδα ως παράδειγμα συνεργασίας με την Ουάσιγκτον στην άμυνα, στην ενέργεια και στη διαχείριση της μετανάστευσης.
Η Πνύκα ως σκηνικό ενός μηνύματος προς ολόκληρη την Ευρώπη
Η επιλογή της Πνύκας δεν ήταν τυχαία.
Ο Μάρκο Ρούμπιο επέλεξε έναν από τους ιστορικότερους χώρους της αθηναϊκής δημοκρατίας για να συνδέσει την αρχαία ελληνική πολιτική σκέψη με τη σύγχρονη αμερικανική αντίληψη περί εθνικής κυριαρχίας.
Στην ομιλία του, την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, παρουσίασε την αρχαία Ελλάδα ως αφετηρία μιας πολιτισμικής διαδρομής που, κατά τη δική του ερμηνεία, διαμόρφωσε τη Ρώμη, την ευρωπαϊκή παράδοση και τελικά τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αναφέρθηκε στη δημοκρατία, στη φιλοσοφία, στην έννοια του πολίτη και στη σημασία της πολιτικής συμμετοχής.
Συνέδεσε όμως αυτά τα στοιχεία και με μια διαφορετική διάσταση: την ανάγκη των κρατών να υπερασπίζονται την κυριαρχία και τα συμφέροντά τους.
Η ομιλία πραγματοποιήθηκε ενώπιον περίπου 250 προσκεκλημένων, μεταξύ των οποίων Έλληνες και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, διπλωμάτες και δημοσιογράφοι.
Το σκηνικό, με τον Παρθενώνα στο βάθος, ενίσχυσε τον συμβολισμό μιας ομιλίας που απευθυνόταν πρωτίστως στο ευρωπαϊκό πολιτικό ακροατήριο.
«Η Δύση βρίσκεται σε ιστορικό σημείο καμπής»
Ο Αμερικανός υπουργός υποστήριξε ότι η επόμενη δεκαετία θα καθορίσει τη θέση της Δύσης στον κόσμο για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Κατά την άποψή του, η διεθνής πραγματικότητα έχει αλλάξει ριζικά.
Οι μεγάλες δυνάμεις ανταγωνίζονται ξανά για στρατηγικούς πόρους, τεχνολογίες, αγορές, ενέργεια και γεωπολιτική επιρροή.
Οι πολεμικές συγκρούσεις δεν έχουν εξαφανιστεί, ενώ οι απειλές για την ασφάλεια των κρατών παραμένουν ενεργές.
Ο Ρούμπιο προειδοποίησε ότι οι δυτικές χώρες δεν μπορούν να θεωρούν δεδομένη τη διεθνή τους θέση.
Η επιχειρηματολογία του βασίστηκε στην ανάγκη αποκατάστασης της στρατηγικής ισχύος της Δύσης.
Αυτή η προσέγγιση βρίσκεται στον πυρήνα της εξωτερικής πολιτικής Τραμπ, η οποία δίνει έμφαση στην εθνική ισχύ, στην οικονομική ανταγωνιστικότητα και στη δυνατότητα στρατιωτικής αποτροπής.
Για την Ευρώπη, το μήνυμα συνεπάγεται την απαίτηση μεγαλύτερης ανάληψης ευθύνης για την άμυνα και την οικονομική της ασφάλεια.
Το δόγμα Τραμπ: Εθνική ισχύς και επιστροφή της βιομηχανίας
Ένα από τα κεντρικά σημεία της ομιλίας ήταν η υπεράσπιση της πολιτικής που η αμερικανική κυβέρνηση περιγράφει ως προτεραιότητα του εθνικού συμφέροντος.
Ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι οι δυτικές κυβερνήσεις έδωσαν υπερβολική έμφαση σε διεθνείς θεσμούς και στην παγκόσμια οικονομική ολοκλήρωση, παραμελώντας τις ανάγκες των δικών τους κοινωνιών.
Στην επιχειρηματολογία του περιέλαβε τη μεταφορά βιομηχανικής παραγωγής στο εξωτερικό, την εξάρτηση από ξένες εφοδιαστικές αλυσίδες και τη μείωση της στρατιωτικής ετοιμότητας.
Για την Ουάσιγκτον, η απάντηση βρίσκεται στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, στην προστασία κρίσιμων τεχνολογιών και στην αύξηση των αμυντικών δυνατοτήτων.
Η πολιτική αυτή συνδέεται με την επιδίωξη της κυβέρνησης Τραμπ να περιορίσει στρατηγικές εξαρτήσεις από ανταγωνιστικές οικονομίες.
Ωστόσο, η ευρωπαϊκή προσέγγιση διαφέρει σε αρκετά σημεία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει επίσης μεγαλύτερη βιομηχανική και τεχνολογική αυτονομία, αλλά βασίζεται σε ένα σύστημα κοινών κανόνων, ενιαίας αγοράς και υπερεθνικών θεσμών.
Αυτή η διαφορά αντίληψης αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία της διατλαντικής συζήτησης.
«Ο εθνικισμός έγινε κακή λέξη» – Η κριτική στις ευρωπαϊκές ελίτ
Ο Ρούμπιο άσκησε έντονη κριτική σε πολιτικές αντιλήψεις που, κατά την εκτίμησή του, αντιμετώπισαν την εθνική ταυτότητα και την ιστορική κληρονομιά ως εμπόδια στην πρόοδο.
Υποστήριξε ότι η υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων δεν πρέπει να θεωρείται ασύμβατη με τη διεθνή συνεργασία.
Η αναφορά του συνδέεται με την ευρύτερη ιδεολογική κατεύθυνση της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία αντιπαραθέτει την εθνική κυριαρχία σε μορφές υπερεθνικής διακυβέρνησης.
Η επιχειρηματολογία αυτή έχει προκαλέσει διαφωνίες στην Ευρώπη.
Ορισμένες ευρωπαϊκές πολιτικές δυνάμεις συμμερίζονται την ανάγκη ενίσχυσης της εθνικής αυτονομίας.
Άλλες θεωρούν ότι η κοινή ευρωπαϊκή δράση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την αντιμετώπιση προκλήσεων που υπερβαίνουν τα σύνορα κάθε κράτους.
Η διαφωνία δεν αφορά την ύπαρξη εθνικών συμφερόντων, αλλά τον τρόπο με τον οποίο αυτά συνδυάζονται με τις κοινές ευρωπαϊκές δεσμεύσεις.
Η Ελλάδα «πρότυπο συμμάχου» για την Ουάσιγκτον
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αναφορά του Ρούμπιο στην Ελλάδα.
Ο Αμερικανός υπουργός παρουσίασε τη χώρα ως παράδειγμα της συνεργασίας που επιθυμεί η κυβέρνηση Τραμπ με τους Ευρωπαίους συμμάχους της.
Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στη συνεργασία για την άμυνα, την ενέργεια και τη μετανάστευση.
Η τοποθέτηση αντανακλά τη σημασία που αποδίδει η Ουάσιγκτον στην Ελλάδα ως χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ και ως κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η γεωγραφική θέση της χώρας, οι στρατιωτικές υποδομές και οι ενεργειακές διασυνδέσεις αποτελούν βασικά στοιχεία αυτής της συνεργασίας.
Η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να αξιοποιήσει την Ελλάδα για τη στήριξη της περιφερειακής ασφάλειας και την ενίσχυση των ενεργειακών διαδρομών προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Η αναφορά του Ρούμπιο αποτελεί διπλωματική αναγνώριση της συνεργασίας Αθήνας–Ουάσιγκτον.
Ταυτόχρονα, δημιουργεί ερωτήματα για τις δεσμεύσεις, τις ευκαιρίες και το κόστος που συνεπάγεται η περαιτέρω εμβάθυνσή της.
Εξοπλιστικό πλαίσιο 4 δισ. δολαρίων και νέα συνεργασία κατά της τρομοκρατίας
Η ομιλία στην Πνύκα πραγματοποιήθηκε την ίδια ημέρα με σημαντικές ανακοινώσεις για την ελληνοαμερικανική συνεργασία.
Οι δύο χώρες ανακοίνωσαν πλαίσιο αμερικανικών πωλήσεων στρατιωτικού υλικού ύψους 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Παράλληλα, παρουσίασαν νέα πρωτοβουλία συνεργασίας για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Οι εξελίξεις εντάσσονται στον έκτο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ.
Η συνεργασία στον αμυντικό τομέα αφορά την ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και τη διαλειτουργικότητα με τις αμερικανικές δυνάμεις.
Το ανακοινωθέν ποσό αφορά αμερικανικές πωλήσεις στρατιωτικού υλικού και δεν πρέπει να συγχέεται με άμεση εκταμίευση του συνόλου των χρημάτων.
Οι επιμέρους συμβάσεις και τα χρονοδιαγράμματα πληρωμών καθορίζουν την πραγματική δημοσιονομική επίπτωση.
Για την ελληνική κυβέρνηση, η συνεργασία συνδέεται με την ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας.
Η αντιπολίτευση θέτει παράλληλα ερωτήματα για το κόστος και τις δημοσιονομικές προτεραιότητες.
Ενέργεια: Η Ελλάδα στον σχεδιασμό για το αμερικανικό φυσικό αέριο
Η ενέργεια αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της στρατηγικής σχέσης Ελλάδας–Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει την αύξηση των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.
Η Ελλάδα διαθέτει υποδομές και διασυνδέσεις που μπορούν να εξυπηρετήσουν τη μεταφορά φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Οι εγκαταστάσεις της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης, σε συνδυασμό με τα περιφερειακά δίκτυα μεταφοράς, ενισχύουν τη δυνατότητα διαφοροποίησης των πηγών προμήθειας.
Η αμερικανική πλευρά αντιμετωπίζει τις ενεργειακές υποδομές ως στοιχείο οικονομικής και γεωπολιτικής ασφάλειας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει επίσης τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Ωστόσο, η ενεργειακή συνεργασία με τις ΗΠΑ δημιουργεί και νέα ερωτήματα για τις τιμές, τις μακροχρόνιες συμβάσεις και την ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια εφοδιασμού και στην πράσινη μετάβαση.
Η Ευρώπη καλείται να δαπανήσει περισσότερα για την άμυνα
Ένα από τα πιο σταθερά αιτήματα της κυβέρνησης Τραμπ προς τους Ευρωπαίους συμμάχους είναι η αύξηση των αμυντικών δαπανών.
Ο Ρούμπιο επανέφερε το ζήτημα, υποστηρίζοντας ότι οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να διαθέτουν επαρκείς στρατιωτικές δυνατότητες για να αντιμετωπίζουν τις σύγχρονες απειλές.
Η αμερικανική θέση βασίζεται στην εκτίμηση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επωμιστεί δυσανάλογο μέρος της στρατιωτικής προστασίας της Ευρώπης.
Η ευρωπαϊκή πλευρά έχει ήδη αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Ωστόσο, οι διαφωνίες για τον επιμερισμό των βαρών παραμένουν.
Το ερώτημα αφορά όχι μόνο το ύψος των δαπανών, αλλά και το κατά πόσο οι ευρωπαϊκές χώρες θα αναπτύξουν κοινές αμυντικές δυνατότητες ή θα συνεχίσουν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από αμερικανικά συστήματα.
Η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης λόγω των σημαντικών αμυντικών της δαπανών και της γεωγραφικής της θέσης.
ΝΑΤΟ και εθνική κυριαρχία: Η διαφορετική αντίληψη της Ουάσιγκτον
Ο Αμερικανός υπουργός υποστήριξε ότι οι διεθνείς συμμαχίες πρέπει να ενισχύουν την ασφάλεια και την κυριαρχία των κρατών που συμμετέχουν σε αυτές.
Σύμφωνα με τη δική του προσέγγιση, οι θεσμοί συνεργασίας δεν πρέπει να περιορίζουν την ικανότητα των κυβερνήσεων να προστατεύουν τα εθνικά τους συμφέροντα.
Η θέση αυτή συνδέεται με την κριτική της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι σε διεθνείς οργανισμούς που, κατά την άποψή της, υπερβαίνουν τις αρμοδιότητές τους.
Στην ομιλία του, ο Ρούμπιο αναφέρθηκε στον νέο ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων και στις απειλές της τρομοκρατίας και της επιθετικότητας.
Παρουσίασε τη συνεργασία των συμμάχων ως απαραίτητη, αλλά με διαφορετική ισορροπία ανάμεσα στην κοινή δράση και στην εθνική αυτονομία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντίθετα, στηρίζεται στη συνειδητή μεταφορά ορισμένων αρμοδιοτήτων σε κοινά θεσμικά όργανα.
Η διαφορά αυτή εξηγεί μέρος των σημερινών εντάσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών.
Γροιλανδία και Αρκτική: Η νέα στρατηγική προτεραιότητα
Ο Ρούμπιο αναφέρθηκε και στη συμφωνία Ηνωμένων Πολιτειών, Δανίας και Γροιλανδίας για την ασφάλεια της Αρκτικής.
Παρουσίασε τη συμφωνία ως σημαντική εξέλιξη για την ενίσχυση της ασφάλειας του ΝΑΤΟ.
Η Αρκτική αποκτά αυξανόμενη στρατηγική σημασία λόγω των ενεργειακών πόρων, των θαλάσσιων διαδρομών και του ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει ισχυρότερη παρουσία στην περιοχή, καθώς αυξάνεται το ενδιαφέρον για τις υποδομές και τις δυνατότητες στρατιωτικής επιτήρησης.
Ωστόσο, οι αμερικανικές τοποθετήσεις για τη Γροιλανδία έχουν προκαλέσει αντιδράσεις στη Δανία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα συνδέσει τη Γροιλανδία με τα αμερικανικά συμφέροντα ασφαλείας.
Η ευρωπαϊκή πλευρά υπογραμμίζει την ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας και των συμφωνημένων θεσμικών διαδικασιών.
Η υπόθεση Γκιλφόιλ και οι αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη αντιπαράθεση για την Αμερικανίδα πρέσβειρα στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ.
Δημοσίευμα της Wall Street Journal περιέγραψε καταγγελλόμενες δηλώσεις και ενέργειες της πρέσβειρας που προκάλεσαν ερωτήματα για τη διπλωματική της συμπεριφορά.
Μεταξύ των αναφορών περιλαμβάνονται ισχυρισμοί ότι η Γκιλφόιλ είχε αφήσει να εννοηθεί πως η Ουάσιγκτον μπορούσε να επηρεάσει κυβερνητικές εξελίξεις στην Ελλάδα, επικαλούμενη τη Ρουμανία.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν αποδεικνύουν την ύπαρξη σχεδίου αμερικανικής παρέμβασης στην ελληνική πολιτική ζωή.
Ωστόσο, προκάλεσαν αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον.
Η γερουσιαστής Τζιν Σαχίν και ο βουλευτής Γκρέγκορι Μικς, κορυφαία στελέχη των Δημοκρατικών στις αρμόδιες επιτροπές εξωτερικών υποθέσεων, ζήτησαν εξηγήσεις.
Ο Ρούμπιο, ερωτηθείς για την υπόθεση, εξέφρασε την υποστήριξή του προς την αμερικανική πρεσβεία και την πρέσβειρα.
Η Γκιλφόιλ έχει αρνηθεί ότι υπέπεσε σε ανάρμοστη συμπεριφορά.
Η υπόθεση αναδεικνύει μια αντίφαση που επισημαίνουν οι επικριτές της αμερικανικής πολιτικής: την έμφαση της Ουάσιγκτον στην εθνική κυριαρχία και, ταυτόχρονα, τις καταγγελίες για πιθανές παρεμβάσεις στις εσωτερικές υποθέσεις συμμάχων.
Το Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ και η νέα γεωπολιτική πίεση
Η ομιλία πραγματοποιήθηκε εν μέσω της πολεμικής σύγκρουσης με το Ιράν και της έντονης ανησυχίας για τις ενεργειακές ροές.
Ο Ρούμπιο υπερασπίστηκε την αμερικανική πολιτική απέναντι στην Τεχεράνη και αναφέρθηκε στην κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ.
Η θαλάσσια αυτή δίοδος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους στον κόσμο.
Οι εντάσεις στην περιοχή μπορούν να επηρεάσουν τις τιμές του πετρελαίου, το κόστος μεταφορών και τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.
Η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις επιπτώσεις μιας νέας ενεργειακής αναταραχής.
Για την Ελλάδα, η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας έχει πρόσθετη σημασία λόγω του μεγέθους της ελληνόκτητης εμπορικής ναυτιλίας.
Η κρίση στον Περσικό Κόλπο αναδεικνύει συνεπώς τη σύνδεση ανάμεσα στην εξωτερική πολιτική, στην ενεργειακή ασφάλεια και στην πραγματική οικονομία.
Η Ισλανδία και η ανάρτηση Τραμπ που προκάλεσε διπλωματική ενόχληση
Η περιοδεία του Ρούμπιο στην Ευρώπη περιλάμβανε επίσης την Ισλανδία και την Πορτογαλία.
Στην Ισλανδία, η επίσκεψη συνέπεσε με αντιδράσεις για ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ που εμφάνιζε τη Γροιλανδία και την Ισλανδία ως τμήματα της αμερικανικής επικράτειας.
Η υπουργός Εξωτερικών της Ισλανδίας, Θόργκερντουρ Κατρίν Γκούναρσντοτιρ, κάλεσε τον Αμερικανό πρέσβη για εξηγήσεις.
Ο Ρούμπιο επιχείρησε να υποβαθμίσει την ένταση, παρουσιάζοντας τις διμερείς σχέσεις ως θετικές.
Η ισλανδική πλευρά ανακοίνωσε στη συνέχεια ότι το θέμα είχε διευθετηθεί.
Το περιστατικό δείχνει, ωστόσο, ότι οι αμερικανικές παρεμβάσεις σε ζητήματα κυριαρχίας μπορούν να δημιουργήσουν εντάσεις ακόμη και με στενούς συμμάχους.
Η ιδεολογική συνέχεια από το Μόναχο στην Αθήνα
Η ομιλία στην Πνύκα δεν αποτελεί μεμονωμένη παρέμβαση.
Τον Φεβρουάριο, στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο Ρούμπιο είχε παρουσιάσει παρόμοια επιχειρηματολογία για την ανάγκη ανανέωσης της Δύσης.
Τότε είχε τονίσει τους ιστορικούς και πολιτισμικούς δεσμούς Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης, προειδοποιώντας παράλληλα για τους κινδύνους στρατηγικής υποχώρησης.
Στην Αθήνα, το μήνυμα διατυπώθηκε με μεγαλύτερη έμφαση στην εθνική ισχύ και στην ανάγκη άμεσων αλλαγών.
Η συνέχεια αυτή δείχνει ότι πρόκειται για σταθερή κατεύθυνση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Η κυβέρνηση Τραμπ δεν ζητά μόνο μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες.
Ζητά επίσης μια διαφορετική αντίληψη για τη σχέση κράτους, οικονομίας, συνόρων και διεθνών θεσμών.
Η Ευρώπη μπροστά στο δίλημμα της στρατηγικής αυτονομίας
Η παρέμβαση Ρούμπιο έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά τρόπους ενίσχυσης της στρατηγικής της αυτονομίας.
Η Ευρώπη επιδιώκει να αυξήσει τις αμυντικές της δυνατότητες, να ενισχύσει τη βιομηχανία της και να μειώσει κρίσιμες εξαρτήσεις από τρίτες χώρες.
Σε αυτά τα ζητήματα υπάρχουν κοινά σημεία με τις αμερικανικές επιδιώξεις.
Ωστόσο, οι δύο πλευρές δεν συμφωνούν πάντα για τα μέσα.
Η Ουάσιγκτον δίνει προτεραιότητα στην εθνική ισχύ και στον ανταγωνισμό μεταξύ κρατών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζεται περισσότερο στη συλλογική ρύθμιση, στους κοινούς θεσμούς και στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.
Το βασικό ερώτημα για τις Βρυξέλλες είναι πώς θα ενισχύσουν την ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς να υπονομεύσουν τις αρχές και τους θεσμούς στους οποίους βασίζεται η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Η ελληνική διπλωματία ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες
Για την Ελλάδα, η επίσκεψη Ρούμπιο αναδεικνύει τόσο ευκαιρίες όσο και στρατηγικά διλήμματα.
Η χώρα αποτελεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, διατηρώντας παράλληλα στενή διμερή συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η αμερικανική αναγνώριση της Ελλάδας ως σημαντικού συμμάχου μπορεί να ενισχύσει τη διπλωματική της θέση και να δημιουργήσει δυνατότητες συνεργασίας στην άμυνα και στην ενέργεια.
Παράλληλα, η Αθήνα καλείται να διατηρήσει την προσήλωσή της στις ευρωπαϊκές πολιτικές και στους κοινούς θεσμούς.
Η ενίσχυση της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας δεν αναιρεί αυτομάτως την ευρωπαϊκή διάσταση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Η ουσιαστική πρόκληση είναι ο συνδυασμός των δύο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αξιολόγηση των οικονομικών και στρατηγικών ανταλλαγμάτων κάθε συμφωνίας.
Η αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η συμμετοχή στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες πρέπει να εξετάζονται με βάση τις συγκεκριμένες ανάγκες και δυνατότητες της χώρας.
Η επόμενη ημέρα στις διατλαντικές σχέσεις
Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα αποτελεί μια από τις πιο χαρακτηριστικές παρουσιάσεις της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Τραμπ προς το ευρωπαϊκό ακροατήριο.
Ο Αμερικανός υπουργός χρησιμοποίησε την αρχαία ελληνική ιστορία για να αναδείξει τη σημασία της εθνικής κυριαρχίας, της πολιτικής αυτοπεποίθησης και της στρατηγικής ισχύος.
Ταυτόχρονα, επιχείρησε να διατηρήσει ανοιχτή τη δυνατότητα στενής συνεργασίας με τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Η αναφορά στην Ελλάδα ως «πρότυπο συμμάχου» αποκτά ιδιαίτερο βάρος στο πλαίσιο των νέων αμυντικών και ενεργειακών συμφωνιών.
Ωστόσο, η συνολική σχέση Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από σημαντικές διαφωνίες για το εμπόριο, την ασφάλεια, τη μετανάστευση και τον ρόλο των διεθνών θεσμών.
Η κεντρική πολιτική επιλογή που παρουσίασε ο Ρούμπιο είναι σαφής: η Ουάσιγκτον επιδιώκει μια Δύση με ισχυρότερα κράτη, μεγαλύτερη στρατιωτική ικανότητα και ενισχυμένη βιομηχανική παραγωγή.
Το κατά πόσο οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα υιοθετήσουν αυτή την προσέγγιση ή θα επιλέξουν διαφορετικό συνδυασμό εθνικής και ευρωπαϊκής ισχύος παραμένει αντικείμενο πολιτικής διαπραγμάτευσης.
Από την Πνύκα, ο Ρούμπιο δεν παρουσίασε απλώς μια ιστορική αναδρομή.
Διατύπωσε την αμερικανική πρόταση για τη μελλοντική κατεύθυνση της διατλαντικής συμμαχίας, επιλέγοντας την Αθήνα ως συμβολικό σημείο εκκίνησης μιας συζήτησης που αφορά ολόκληρη την Ευρώπη.
Πηγή: pagenews.gr