Τραμπ: «Δεν χτυπάμε το Ιράν πριν από τις εκλογές»–Το τελεσίγραφο του Ορμούζ και το πετρέλαιο στα 105 δολάρια

Ο Αμερικανός πρόεδρος αποκλείει νέα πλήγματα έως τις 3 Νοεμβρίου και μιλά για παραγωγικές συνομιλίες με την Τεχεράνη – Το Κατάρ μεσολαβεί για συμφωνία, αλλά ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει, ενώ η Ουάσιγκτον επιβάλλει κυρώσεις σε 17 πλοία του ιρανικού «σκιώδους στόλου».

Μια σημαντική ανακοίνωση από τον Ντόναλντ Τραμπ μεταβάλλει προσωρινά το διπλωματικό τοπίο στη Μέση Ανατολή, χωρίς να εξαλείφει τον κίνδυνο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να εξαπολύσουν νέες επιθέσεις εναντίον του Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, επικαλούμενος τις συνεχιζόμενες συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Η δήλωση έρχεται έπειτα από δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι το Πεντάγωνο είχε κληθεί να εξετάσει επιλογές για νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις, την ώρα που οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονταν απότομα λόγω των φόβων για ευρύτερη ανάφλεξη στον Περσικό Κόλπο.

Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε νέες κυρώσεις σε 17 πλοία που, σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών, συμμετέχουν στη μεταφορά ιρανικού πετρελαίου προς τις ασιατικές αγορές.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σύνθετη: η Ουάσιγκτον αναστέλλει, σύμφωνα με τη δέσμευση Τραμπ, το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων πριν από τις εκλογές, αλλά διατηρεί τον ναυτικό αποκλεισμό και ενισχύει τις οικονομικές κυρώσεις κατά της Τεχεράνης.

Η δήλωση Τραμπ που αλλάζει προσωρινά το στρατιωτικό χρονοδιάγραμμα

Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να αποσαφηνίσει τις προθέσεις της κυβέρνησής του απέναντι στο Ιράν.

«Έχουμε παραγωγικές συζητήσεις με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Στην ίδια παρέμβαση, υποστήριξε ότι η Τεχεράνη βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσχερή οικονομική και στρατιωτική θέση, ενώ επανέλαβε ότι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός θα συνεχιστεί.

Το πλέον κρίσιμο σημείο ήταν η δέσμευσή του ότι δεν θα πραγματοποιηθούν νέες αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν πριν από τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.

Η τοποθέτηση αυτή αποτελεί δημόσια πολιτική δέσμευση του Λευκού Οίκου για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Δεν ισοδυναμεί, ωστόσο, με συμφωνία κατάπαυσης του πυρός ή με οριστικό αποκλεισμό στρατιωτικών επιχειρήσεων μετά τις εκλογές.

Ο Τραμπ επανέλαβε επίσης την πάγια αμερικανική θέση ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Το Πεντάγωνο εξέταζε νέες επιθέσεις – Τι αποκάλυψαν τα αμερικανικά μέσα

Η παρέμβαση του Αμερικανού προέδρου ακολούθησε δημοσιεύματα για στρατιωτικές προετοιμασίες στην Ουάσιγκτον.

Το περιοδικό The Atlantic ανέφερε ότι ο Τραμπ είχε ζητήσει από το Πεντάγωνο να επεξεργαστεί επιλογές για πιθανά πλήγματα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.

Παράλληλα, το Axios μετέδωσε ότι η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση είχε λάβει οδηγίες να ολοκληρώσει την προετοιμασία για το ενδεχόμενο επανάληψης μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ανάμεσα στους πιθανούς στόχους μιας νέας επιχείρησης θα μπορούσαν να βρίσκονται ενεργειακές εγκαταστάσεις, υποδομές και πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.

Η ύπαρξη στρατιωτικών σχεδιασμών δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει ληφθεί απόφαση επίθεσης.

Ωστόσο, οι σχετικές αναφορές εξηγούν γιατί οι αγορές αντέδρασαν έντονα και γιατί η δημόσια δέσμευση Τραμπ απέκτησε ιδιαίτερη βαρύτητα.

Το Κατάρ στο κέντρο των διαπραγματεύσεων – Γιατί δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία

Παρά τη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση, Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν διατηρούν έμμεσους διαύλους επικοινωνίας με τη μεσολάβηση του Κατάρ.

Οι συνομιλίες αποσκοπούν στον τερματισμό της πολύμηνης σύγκρουσης και στην αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Τον Ιούνιο είχε επιτευχθεί προκαταρκτική συνεννόηση που άνοιξε τον δρόμο για διαπραγματεύσεις σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Ωστόσο, η διαδικασία δεν οδήγησε σε σταθερή συμφωνία, καθώς επανεμφανίστηκαν στρατιωτικές επιθέσεις και σοβαρές διαφωνίες για τον έλεγχο της στρατηγικής θαλάσσιας διόδου.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να περιορίσει τη στρατιωτική και πυρηνική δυνατότητα του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη θέτει ως βασικό ζήτημα την άρση του αποκλεισμού και την αποκατάσταση των οικονομικών της δυνατοτήτων.

Η ύπαρξη συνομιλιών δεν σημαίνει ότι οι δύο πλευρές έχουν γεφυρώσει τις ουσιαστικές διαφορές τους.

Τα επτά αιτήματα της Τεχεράνης και το αδιέξοδο στον Ορμούζ

Κατά τις διπλωματικές επαφές στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο, η ιρανική πλευρά συνέδεσε την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας με την ικανοποίηση επτά όρων.

Σύμφωνα με το Al-Monitor, ανάμεσά τους περιλαμβάνονται η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Η Τεχεράνη έχει υποστηρίξει ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν υπό περιορισμούς όσο δεν ικανοποιούνται οι όροι της.

Από την άλλη πλευρά, η Ουάσιγκτον δηλώνει ότι επιδιώκει τη διατήρηση των εμπορικών ροών, αποκλείοντας ταυτόχρονα τη δυνατότητα του Ιράν να εξάγει πετρέλαιο.

Η αντιπαράθεση αυτή καθιστά το Ορμούζ όχι μόνο στρατιωτικό μέτωπο, αλλά και βασικό αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Τραμπ: 22 εκατομμύρια βαρέλια πέρασαν από το Ορμούζ σε μία νύχτα

Στην ανάρτησή του, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι 22 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου διήλθαν από τα Στενά του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της προηγούμενης νύχτας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, κανένα από αυτά δεν προερχόταν από το Ιράν ούτε είχε ως προορισμό τη χώρα.

Ο ισχυρισμός εντάσσεται στην προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να παρουσιάσει τον ναυτικό αποκλεισμό ως αποτελεσματικό εργαλείο οικονομικής πίεσης.

Τα συγκεκριμένα μεγέθη προέρχονται από την προεδρική δήλωση και δεν αποτελούν ανεξάρτητα επαληθευμένα στοιχεία θαλάσσιων μεταφορών.

Η ουσία της αμερικανικής στρατηγικής, πάντως, είναι σαφής: να επιτρέπεται η διακίνηση πετρελαίου άλλων παραγωγών, περιορίζοντας παράλληλα τα έσοδα της Τεχεράνης από τις δικές της εξαγωγές.

Νέο χτύπημα στον «σκιώδη στόλο» του Ιράν – Κυρώσεις σε 17 πλοία

Την ίδια ημέρα με τη δήλωση Τραμπ, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε νέα δέσμη κυρώσεων στο πλαίσιο της επιχείρησης «Economic Outcast».

Στο επίκεντρο βρίσκονται 17 πλοία τα οποία, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, συμμετείχαν στη μεταφορά εκατομμυρίων βαρελιών ιρανικού αργού πετρελαίου, προϊόντων διύλισης και πετροχημικών προς αγορές της Νότιας και Ανατολικής Ασίας.

Οι κυρώσεις στοχεύουν το δίκτυο πλοίων και εταιρειών που η Ουάσιγκτον χαρακτηρίζει «σκιώδη στόλο» του Ιράν.

Πρόκειται για ναυτιλιακές δομές που, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των περιορισμών στις εξαγωγές ιρανικών ενεργειακών προϊόντων.

Το υπουργείο Οικονομικών υποστηρίζει ότι η νέα παρέμβαση πλήττει σημαντικό μέρος των εναπομεινάντων δικτύων μεταφοράς ιρανικού πετρελαίου.

Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ παρουσίασε την επιχείρηση ως μέσο περιορισμού των εσόδων που, κατά την αμερικανική κυβέρνηση, χρηματοδοτούν τη στρατιωτική δραστηριότητα της Τεχεράνης.

Ο οικονομικός πόλεμος συνεχίζεται παρά το προσωρινό «όχι» στα πλήγματα

Η επιλογή του Λευκού Οίκου να διατηρήσει τον αποκλεισμό και να επιβάλει νέες κυρώσεις αναδεικνύει τη διαφορά ανάμεσα στη στρατιωτική αποκλιμάκωση και στην οικονομική πίεση.

Ο Τραμπ δεσμεύεται ότι δεν θα διατάξει νέες επιθέσεις πριν από τις εκλογές, αλλά δεν αναστέλλει τα οικονομικά μέτρα εναντίον του Ιράν.

Αμερικανός αξιωματούχος του υπουργείου Οικονομικών, μιλώντας ανώνυμα, υποστήριξε ότι μέχρι στιγμής τον Οκτώβριο δεν είχαν εντοπιστεί εκφορτώσεις ιρανικών φορτίων πετρελαίου.

Η εκτίμηση αυτή αποτελεί θέση της αμερικανικής κυβέρνησης και δεν ισοδυναμεί με ανεξάρτητη επιβεβαίωση ότι έχουν μηδενιστεί όλες οι ιρανικές εξαγωγές.

Οι αμερικανικές αρχές περιγράφουν παράλληλα σοβαρή επιδείνωση της ιρανικής οικονομίας, με πιέσεις στο νόμισμα, στους μισθούς και στις τιμές βασικών καταναλωτικών αγαθών.

Η Τεχεράνη αντιμετωπίζει επομένως όχι μόνο τη στρατιωτική αντιπαράθεση, αλλά και μια παρατεταμένη οικονομική πίεση με άμεσες κοινωνικές συνέπειες.

Πετρέλαιο πάνω από τα 105 δολάρια – Οι αγορές φοβούνται νέα ανάφλεξη

Οι πληροφορίες για πιθανές νέες αμερικανικές επιθέσεις προκάλεσαν έντονη νευρικότητα στις ενεργειακές αγορές.

Σύμφωνα με το Al-Monitor, το Brent ξεπέρασε την Πέμπτη τα 105 δολάρια το βαρέλι, με άνοδο μεγαλύτερη του 5% κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης.

Η αύξηση αποτυπώνει την ανησυχία για ενδεχόμενη διακοπή ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο.

Μετά τη δήλωση Τραμπ, οι τιμές υποχώρησαν από τα υψηλότερα επίπεδά τους, χωρίς όμως να εξαλειφθεί η γεωπολιτική αβεβαιότητα.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κρίσιμο σημείο για τη μεταφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Κάθε σοβαρή διαταραχή στην περιοχή μπορεί να επηρεάσει τα ασφάλιστρα των δεξαμενόπλοιων, τους ναύλους, τις τιμές καυσίμων και το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων.

Για την Ευρώπη, η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με τις πληθωριστικές πιέσεις και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας.

Η ελληνική διάσταση: Ναυτιλία, καύσιμα και ενεργειακό κόστος

Η εξέλιξη της κρίσης στον Περσικό Κόλπο έχει ιδιαίτερη σημασία και για την Ελλάδα.

Η ελληνόκτητη ναυτιλία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις διεθνείς μεταφορές πετρελαίου, ενώ οι εξελίξεις στις θαλάσσιες διαδρομές επηρεάζουν το κόστος λειτουργίας και την ασφάλεια των πλοίων.

Παράλληλα, η αύξηση των διεθνών τιμών πετρελαίου μπορεί να μεταφερθεί, με διαφορετική ένταση και χρονική υστέρηση, στις τιμές των καυσίμων.

Αυτό δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στα νοικοκυριά, στις μεταφορές και στις επιχειρήσεις.

Η προσωρινή απομάκρυνση του ενδεχομένου νέων αμερικανικών πληγμάτων μπορεί να περιορίσει μέρος της αβεβαιότητας, αλλά η διατήρηση του αποκλεισμού και οι συνεχιζόμενες επιθέσεις σε πλοία εξακολουθούν να συντηρούν υψηλό γεωπολιτικό κίνδυνο.

Η 3η Νοεμβρίου ως πολιτικό ορόσημο – Τι αλλάζει μετά τις εκλογές;

Η δημόσια δέσμευση Τραμπ έχει σαφές χρονικό όριο: τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει αποφασιστεί στρατιωτική επίθεση μετά την ημερομηνία αυτή.

Σημαίνει, ωστόσο, ότι ο Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε να συνδέσει δημόσια τον χρονισμό πιθανών στρατιωτικών ενεργειών με το αμερικανικό εκλογικό ημερολόγιο.

Για την Τεχεράνη, το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι συνομιλίες μέσω Κατάρ μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστική συμφωνία πριν λήξει αυτή η περίοδος.

Για την Ουάσιγκτον, το ζητούμενο είναι εάν ο συνδυασμός ναυτικού αποκλεισμού, οικονομικών κυρώσεων και διπλωματικών επαφών μπορεί να αποφέρει αποτέλεσμα χωρίς νέα μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση.

Και για τις διεθνείς αγορές, το καθοριστικό ζήτημα παραμένει η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο.

Η εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στη διπλωματία και στην κλιμάκωση

Η δήλωση Τραμπ δημιουργεί ένα προσωρινό παράθυρο διπλωματίας, αλλά δεν επιλύει τις βασικές διαφορές Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.

Ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει, οι κυρώσεις επεκτείνονται και οι συνομιλίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια.

Η Τεχεράνη ζητά οικονομικές και στρατηγικές παραχωρήσεις, ενώ η Ουάσιγκτον επιμένει στην πίεση για το πυρηνικό πρόγραμμα και τις ιρανικές δραστηριότητες στην περιοχή.

Η ουσιαστική δοκιμασία δεν είναι μόνο εάν θα αποφευχθούν νέα αμερικανικά πλήγματα μέχρι τις 3 Νοεμβρίου, αλλά εάν η διπλωματία θα μπορέσει να μετατρέψει αυτή τη χρονική ανάπαυλα σε μια βιώσιμη συμφωνία για τον πόλεμο και τα Στενά του Ορμούζ.

Μέχρι τότε, η Μέση Ανατολή και οι παγκόσμιες αγορές θα εξακολουθήσουν να παρακολουθούν κάθε κίνηση της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης.

Πηγή: pagenews.gr