Επενδύσεις που αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 μπορούν να προχωρήσουν μετά την έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του ελληνικού αιτήματος για επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής σε παρεμβάσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας.
Η απόφαση αφορά την Ελλάδα και το αίτημα που είχε υποβάλει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στις 6 Αυγούστου 2026. Επιτρέπει την υλοποίηση συγκεκριμένων επενδύσεων με εθνικούς πόρους, εξαιρώντας τις σχετικές δαπάνες από το ευρωπαϊκό όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών, εντός των προβλεπόμενων ορίων.
Στο σχέδιο περιλαμβάνονται προγράμματα για 100.000 δικαιούχους σε όλη τη χώρα, πρόσθετες παρεμβάσεις στις περιοχές της απολιγνιτοποίησης, αναβαθμίσεις δημόσιων κτιρίων και σχολείων, καθώς και έργα στις μεταφορές.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης χαρακτήρισε την έγκριση απόφαση με ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία, συνδέοντάς την με τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενίσχυση της αυτονομίας της χώρας.
Τι αλλάζει για τις δημόσιες δαπάνες
Η νέα δυνατότητα καλύπτει επιλέξιμες δαπάνες έως το 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως το 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028, οι οποίες εξαιρούνται από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών.
Η χρηματοδότηση θα γίνει από εθνικούς πόρους. Οι δαπάνες εξακολουθούν να προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.
Η έγκριση δίνει, επομένως, μεγαλύτερη ευχέρεια στον προγραμματισμό των επενδύσεων, διατηρώντας την ανάγκη εξασφάλισης της χρηματοδότησής τους στον κρατικό προϋπολογισμό.
Σκοπός των παρεμβάσεων είναι να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα του ενεργειακού συστήματος και να επιταχυνθεί η μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.
Πρόγραμμα 200 εκατ. ευρώ για 100.000 δικαιούχους
Από τις δράσεις με άμεσο ενδιαφέρον για τα νοικοκυριά ξεχωρίζει το νέο πανελλαδικό πρόγραμμα για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες, προϋπολογισμού 200 εκατ. ευρώ, με σχεδιασμό για 100.000 δικαιούχους.
Οι παρεμβάσεις αυτές στοχεύουν στη μείωση της ενέργειας που απαιτείται για θέρμανση και ζεστό νερό, περιορίζοντας σταδιακά το σχετικό κόστος.
Παράλληλα, προβλέπεται νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, επίσης ύψους 200 εκατ. ευρώ. Η αποθήκευση επιτρέπει την αξιοποίηση της παραγόμενης ενέργειας σε διαφορετικές ώρες από εκείνες της παραγωγής της.
Η ανακοίνωση παρουσιάζει τις δράσεις που προγραμματίζεται να ενταχθούν στο πλαίσιο. Τα κριτήρια συμμετοχής, τα ποσοστά επιδότησης και οι ημερομηνίες αιτήσεων θα καθοριστούν με την εξειδίκευση των επιμέρους προγραμμάτων.
Πρόσθετες παρεμβάσεις σε Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη
Για τις περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης προβλέπεται έργο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης ύψους 50 εκατ. ευρώ, που αφορά 10.000 δικαιούχους.
Περιλαμβάνει αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά στη στέγη με μπαταρία.
Η δράση προσθέτει ενεργειακές παρεμβάσεις στις περιοχές που αντιμετωπίζουν τις οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές της απολιγνιτοποίησης, με στόχο μικρότερη κατανάλωση και μεγαλύτερη αξιοποίηση καθαρής ενέργειας.
Αναβαθμίσεις σε 246 σχολεία και 109 δημόσια κτίρια
Στον δημόσιο τομέα, το πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ» περιλαμβάνει ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτιρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων, με προϋπολογισμό 117 εκατ. ευρώ.
Προβλέπεται επίσης το πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ», ύψους 45 εκατ. ευρώ, για την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολικών μονάδων, μεταξύ αυτών δημοτικών σχολείων, νηπιαγωγείων και βρεφονηπιακών σταθμών.
Οι παρεμβάσεις αποσκοπούν στον περιορισμό της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και στη βελτίωση των συνθηκών χρήσης τους.
Σιδηρόδρομος, φόρτιση λεωφορείων και βιομηχανία
Το μεγαλύτερο επιμέρους ποσό του σχεδίου αφορά σιδηροδρομικά έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεων, ύψους 320 εκατ. ευρώ.
Στις μεταφορές προβλέπονται ακόμη 20 εκατ. ευρώ για σταθμούς φόρτισης λεωφορείων.
Για τη βιομηχανία, περιλαμβάνεται δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα, προϋπολογισμού 50 εκατ. ευρώ, με στόχο τον περιορισμό των εκπομπών από την παραγωγική δραστηριότητα.
Πιερρακάκης: «Μεγαλύτερη ασφάλεια για την κοινωνία»
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπογράμμισε τη σημασία της ευρωπαϊκής έγκρισης:
«Η σημερινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής, που αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα, έχει ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία».
Όπως ανέφερε, η απόφαση:
«Επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα είναι μια ισχυρή και αξιόπιστη χώρα, που θέτει στόχους, τους πετυχαίνει και πρωταγωνιστεί στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων».
Ο Πιερρακάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο αναμενόμενο οικονομικό όφελος:
«Η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής μάς επιτρέπει να προχωρήσουμε σε κρίσιμες επενδύσεις που θα μειώσουν το κόστος της ενέργειας, θα ενισχύσουν την ενεργειακή μας αυτονομία και θα περιορίσουν την εξάρτησή μας από διεθνείς κρίσεις. Ταυτόχρονα, διατηρούμε τη δυνατότητα να στηρίζουμε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις όποτε οι συνθήκες το απαιτούν».
Κλείνοντας, σημείωσε:
«Αυτή είναι η Ελλάδα που χτίζουμε. Με ισχυρή φωνή στην Ευρώπη, δυναμική οικονομία και μεγαλύτερη ασφάλεια για την κοινωνία».
Πηγή: pagenews.gr