Μια πολιτική υγείας που ξεκινά από το σπίτι, το σχολείο και την κοινότητα περιγράφει η Ειρήνη Αγαπηδάκη, θέτοντας στο επίκεντρο την έγκαιρη υποστήριξη παιδιών, εφήβων και οικογενειών. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, στις 10 Οκτωβρίου, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας αναδεικνύει, σε συνέντευξή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, την ανάγκη η βοήθεια να φτάνει στον πολίτη πριν η δυσκολία εξελιχθεί σε κρίση.
Το μήνυμά της έχει σαφές κοινωνικό και πολιτικό περιεχόμενο:
«Η ψυχική υγεία δεν είναι πολυτέλεια. Κανένας πολίτης δεν θα μένει μόνος επειδή φοβάται το στίγμα ή δεν έχει χρήματα».
Η προσέγγιση που παρουσιάζει δίνει προτεραιότητα στην πρόληψη, στη δωρεάν πρόσβαση και στη σύνδεση της ψυχικής φροντίδας με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Πρόκειται για μια κατεύθυνση που αναγνωρίζει ότι οι ψυχικές δυσκολίες επηρεάζουν την καθημερινότητα ολόκληρης της οικογένειας και απαιτούν έγκαιρη, οργανωμένη ανταπόκριση.
Πρόληψη μέσα στο σπίτι, στο σχολείο και στην κοινότητα
Η Ειρήνη Αγαπηδάκη διευρύνει τη συζήτηση πέρα από τη διαγνωσμένη ψυχική διαταραχή:
«Η ψυχική υγεία δεν αφορά μόνο τους ανθρώπους με μια διαγνωσμένη διαταραχή. Αφορά όλους μας, κάθε οικογένεια, κάθε άνθρωπο. Γι’ αυτό, η πρόληψη οφείλει να ξεκινά πολύ νωρίτερα μέσα στο σπίτι, στο σχολείο, στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας».
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρεται στην Εθνική Δράση για την Προαγωγή της Υγείας Παιδιού και Οικογένειας, που υλοποιείται με τη UNICEF. Όπως εξηγεί, στόχος είναι οι γονείς να αποκτήσουν εργαλεία υποστήριξης και τα παιδιά να νιώθουν ασφάλεια όταν ζητούν βοήθεια.
«Θέλουμε να δώσουμε στους γονείς τα κατάλληλα εργαλεία πριν το πρόβλημα εξελιχθεί σε κρίση, και στα παιδιά τη σιγουριά να ζητήσουν βοήθεια έγκαιρα».
Η πολιτική αξία αυτής της επιλογής βρίσκεται στην έγκαιρη παρέμβαση. Η στήριξη της οικογένειας, η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και η ενίσχυση των κοινοτικών υπηρεσιών συγκροτούν την προσπάθεια που περιγράφει η αναπληρώτρια υπουργός.
Στήριξη σε 6.513 γονείς και φροντιστές
Συγκεκριμένο παράδειγμα αποτελεί το πρόγραμμα θετικής γονεϊκότητας Triple P, το οποίο, σύμφωνα με την Αγαπηδάκη, εφαρμόζεται πανελλαδικά.
Η ίδια αναφέρει ότι έχουν εκπαιδευτεί 231 επαγγελματίες υγείας, ενώ 6.513 γονείς και φροντιστές έχουν ήδη συμμετάσχει σε σεμινάρια σε όλες τις Υγειονομικές Περιφέρειες της χώρας.
«Στα παιδιά έχουμε μια βαθιά, τρυφερή ευθύνη. Η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να αλλάξει ολόκληρη τη ζωή ενός ανθρώπου», υπογραμμίζει.
Τα στοιχεία συμμετοχής αποτυπώνουν την έκταση της δράσης. Το ζητούμενο είναι η υποστήριξη να ενσωματώνεται στην καθημερινότητα των οικογενειών, δίνοντας στους γονείς περισσότερη γνώση και αυτοπεποίθηση για να αντιμετωπίζουν δύσκολες καταστάσεις και να αναζητούν βοήθεια όταν τη χρειάζονται.
Όρια στις οθόνες και ουσιαστική επικοινωνία
Ιδιαίτερο βάρος δίνει η αναπληρώτρια υπουργός στην ψηφιακή καθημερινότητα των νέων. Επικαλούμενη έρευνα της δράσης, αναφέρει ότι τρεις στους τέσσερις νέους κάνουν επίμονη περιήγηση σε αρνητικό διαδικτυακό περιεχόμενο, φαινόμενο γνωστό ως «doomscrolling», με επιπτώσεις στη διάθεση, στον ύπνο και στη συγκέντρωση.
Η θέση της εστιάζει στην εκπαίδευση παιδιών και γονέων:
«Η τεχνολογία δεν είναι ο εχθρός, αλλά πρέπει να μάθουμε στα παιδιά και στους γονείς να βάζουν όρια και να επικοινωνούν ουσιαστικά».
Η παρέμβαση αυτή αναδεικνύει μια κρίσιμη διάσταση της πρόληψης: τα παιδιά χρειάζονται ενήλικες που ακούν, συζητούν και βοηθούν στη διαμόρφωση ορίων. Η οικογενειακή επικοινωνία αποκτά έτσι κεντρική θέση στην πολιτική για την ψυχική υγεία.
Εξειδικευμένη φροντίδα για νέους 17–24 ετών
Για τους νέους που χρειάζονται ήδη εξειδικευμένη υποστήριξη, η Αγαπηδάκη αναφέρεται στη δημιουργία του πρώτου Πρότυπου Κοινοτικού Κέντρου για την Ψυχική Υγεία Νέων ηλικίας 17–24 ετών, με έμφαση στην αντιμετώπιση του αυτοτραυματισμού.
Σύμφωνα με όσα παρουσιάζει, το Κέντρο προσφέρει δωρεάν υπηρεσίες πρόληψης και θεραπείας, καθώς και τηλεψυχιατρική για απομακρυσμένες περιοχές.
«Πίσω από ένα σημάδι στο σώμα κρύβεται ένας βαθύτερος πόνος που ζητά κατανόηση και φροντίδα», σημειώνει.
Η αναφορά της υπογραμμίζει την ανάγκη η φροντίδα να προσεγγίζει τον νέο με κατανόηση, χωρίς στιγματισμό, και να δημιουργεί μια προσβάσιμη διαδρομή προς την κατάλληλη υποστήριξη.
«Πηγαίνουμε εμείς στον πολίτη»
Η πρόσβαση αποτελεί κεντρικό σημείο της συνέντευξης. Η αναπληρώτρια υπουργός αναγνωρίζει ότι η ύπαρξη υπηρεσιών χρειάζεται να συνοδεύεται από σαφή καθοδήγηση:
«Δεν αρκεί απλώς να υπάρχουν δομές, πρέπει ο άνθρωπος να τις βρίσκει εύκολα, να μη χάνεται μέσα στο σύστημα».
Στην προσπάθεια αυτή εντάσσει τη γραμμή 10306, την εκπαίδευση επαγγελματιών στα Κέντρα Υγείας, την ενεργοποίηση των ΚΟΜΥ για απομακρυσμένες περιοχές και τη διασύνδεση των υπηρεσιών.
«Αλλάζουμε ριζικά φιλοσοφία, βγαίνουμε έξω και πηγαίνουμε εμείς στον πολίτη, εκεί που ζει και εργάζεται», δηλώνει.
Η γραμμή 10306 λειτουργεί δωρεάν και ανώνυμα όλο το εικοσιτετράωρο, προσφέροντας ψυχοκοινωνική υποστήριξη, πληροφόρηση και καθοδήγηση.
Βοήθεια πριν από το «δεν αντέχω άλλο»
Το προσωπικό μήνυμα της Αγαπηδάκη προς τους γονείς είναι άμεσο:
«Μη φοβάστε τις δύσκολες συζητήσεις. Δεν χρειάζεται να έχετε όλες τις απαντήσεις, αρκεί να ακούτε το παιδί σας και να ζητάτε βοήθεια όταν χρειάζεται».
Η συνέντευξή της αναδεικνύει μια θετική προτεραιότητα της πολιτικής υγείας: την έγκαιρη φροντίδα ως δικαίωμα, με στήριξη κοντά στην οικογένεια και στον τόπο κατοικίας.
Η ίδια συνοψίζει τη δέσμευση που θέτει:
«Ο στόχος μας είναι ένας, να μη χρειάζεται να φτάσει κανείς στο σημείο “δεν αντέχω άλλο” για να βρει βοήθεια. Να μπορεί να τη βρει νωρίτερα, δωρεάν, δίπλα του και με μια ανοιχτή αγκαλιά, χωρίς στίγμα».
Πηγή: pagenews.gr