Μια ανησυχητική διάσταση της αντιμετώπισης των γυναικών από τα συστήματα υγείας αποκαλύπτει νέα διεθνής επιστημονική έρευνα των Πανεπιστημίων Κέμπριτζ και Ανατολικής Αγγλίας, η οποία δημοσιεύθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό eClinicalMedicine του ομίλου The Lancet.
Η μελέτη καταγράφει ότι γυναίκες που τελικά διαγνώστηκαν με αυτοάνοσα νοσήματα είχαν σημαντικά μεγαλύτερη πιθανότητα από τους άνδρες να έχουν προηγουμένως λάβει λανθασμένη ψυχιατρική ή ψυχοσωματική διάγνωση.
Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται ασθενείς που αναφέρουν ότι χρειάστηκε να περιμένουν μήνες, ακόμη και χρόνια, μέχρι να αναγνωριστεί η οργανική αιτία των συμπτωμάτων τους.
Κόπωση, μυϊκοί πόνοι, διαταραχές ύπνου, δερματικά εξανθήματα και ανεξήγητη αδυναμία είναι μερικά από τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανίζονται στα αυτοάνοσα νοσήματα.
Ωστόσο, επειδή συχνά δεν συνοδεύονται από άμεσα εμφανή εργαστηριακά ευρήματα, υπάρχει κίνδυνος να αποδοθούν πρόωρα σε άγχος, κατάθλιψη ή άλλους ψυχολογικούς παράγοντες.
Το κεντρικό εύρημα της έρευνας δεν είναι ότι κάθε ψυχολογική διάγνωση είναι λανθασμένη. Είναι ότι οι γυναίκες με αυτοάνοσα νοσήματα αναφέρουν συχνότερα τέτοιες λανθασμένες διαγνώσεις και μεγαλύτερες καθυστερήσεις μέχρι να λάβουν την κατάλληλη φροντίδα.
Τα ποσοστά που προκαλούν ανησυχία: 43% των γυναικών έναντι 33% των ανδρών
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε τις διαγνωστικές εμπειρίες 6.607 ανθρώπων με αυτοάνοσα νοσήματα.
Οι περισσότεροι συμμετέχοντες ήταν γυναίκες και προέρχονταν από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν σαφείς διαφορές μεταξύ των δύο φύλων.
Το 43% των γυναικών ανέφερε ότι κάποια στιγμή τα συμπτώματά του είχαν αποδοθεί λανθασμένα σε ψυχιατρική αιτία.
Το αντίστοιχο ποσοστό στους άνδρες ήταν 33%.
Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η διαφορά στις ψυχοσωματικές διαγνώσεις.
Το 34% των γυναικών δήλωσε ότι τα συμπτώματά του είχαν χαρακτηριστεί λανθασμένα ψυχοσωματικά, έναντι 22% των ανδρών.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης παράγοντες όπως η ηλικία, η κατηγορία της νόσου, η γεωγραφική περιοχή και η οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού.
Μετά τη στατιστική προσαρμογή, διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες είχαν περίπου 46% μεγαλύτερη πιθανότητα να αναφέρουν λανθασμένη ψυχιατρική διάγνωση και 74% μεγαλύτερη πιθανότητα να αναφέρουν λανθασμένη ψυχοσωματική διάγνωση.
Πρόκειται για σχετικές διαφορές πιθανότητας μεταξύ των ομάδων και όχι για το ποσοστό όλων των γυναικών που πάσχουν από αυτοάνοσο νόσημα.
Η μεγάλη καθυστέρηση: Τρεις μήνες για τους άνδρες, έως δύο χρόνια για τις γυναίκες
Ιδιαίτερα σημαντικά είναι τα ευρήματα για τον χρόνο που μεσολαβεί από την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων μέχρι την οριστική διάγνωση.
Στους άνδρες, η συχνότερα αναφερόμενη χρονική κατηγορία ήταν λιγότερο από τρεις μήνες.
Στις γυναίκες, η συχνότερη κατηγορία ήταν ένα έως δύο χρόνια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι άνδρες διαγιγνώσκονται μέσα σε τρεις μήνες ή ότι όλες οι γυναίκες περιμένουν δύο χρόνια.
Αποτυπώνει όμως μια σημαντική διαφορά στις εμπειρίες που ανέφεραν οι συμμετέχοντες.
Οι γυναίκες δήλωσαν επίσης ότι χρειάστηκε να πραγματοποιήσουν περισσότερες ιατρικές επισκέψεις πριν λάβουν τη σωστή διάγνωση.
Η καθυστέρηση μπορεί να έχει ουσιαστικές συνέπειες.
Σε αρκετά αυτοάνοσα νοσήματα, η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση συμβάλλουν στον καλύτερο έλεγχο της φλεγμονής, των συμπτωμάτων και του κινδύνου επιπλοκών.
Όταν η διάγνωση καθυστερεί, μπορεί να παρατείνεται η περίοδος κατά την οποία ο ασθενής δεν λαμβάνει την κατάλληλη θεραπεία.
«Δεν σας πιστεύουν»: Το πρόβλημα που αναδεικνύουν οι επιστήμονες
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Μέλανι Σλόαν, ερευνήτρια δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ και στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ανατολικής Αγγλίας, υπογράμμισε ότι τα ευρήματα δείχνουν πόσο εύκολα μπορεί να δοθεί μια ψυχολογική εξήγηση πριν ολοκληρωθεί η διερεύνηση μιας οργανικής πάθησης.
Όπως εξήγησε, πολλά αυτοάνοσα νοσήματα εμφανίζονται αρχικά με συμπτώματα που είναι δύσκολο να ερμηνευθούν.
Μερικές φορές απαιτούνται μήνες ή χρόνια μέχρι να γίνει σαφής η διάγνωση.
Η Σλόαν επισήμανε ότι οι ψυχολογικές ερμηνείες μπορεί να διατυπωθούν υπερβολικά νωρίς, τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες, αλλά οι γυναίκες φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε αυτού του είδους τα διαγνωστικά σφάλματα.
Η ερευνήτρια τόνισε ακόμη τη σημασία του να αναγνωρίζεται η εμπειρία του ασθενούς, ακόμη και όταν τα συμπτώματα δεν είναι άμεσα ορατά ή δεν εξηγούνται από τις αρχικές εξετάσεις.
Η βασική της θέση συνοψίζεται σε μια απλή αρχή: ο γιατρός πρέπει να ακούει προσεκτικά τον ασθενή και να διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο οργανικής νόσου όταν η κλινική εικόνα δεν έχει εξηγηθεί επαρκώς.
Αυτοάνοσα νοσήματα: Τι συμβαίνει όταν το ανοσοποιητικό επιτίθεται στον οργανισμό
Τα αυτοάνοσα νοσήματα εμφανίζονται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα, το οποίο φυσιολογικά προστατεύει τον οργανισμό από λοιμώξεις και άλλους κινδύνους, στρέφεται λανθασμένα εναντίον των ίδιων των ιστών του σώματος.
Υπολογίζεται ότι περίπου ένας στους δέκα ανθρώπους παγκοσμίως επηρεάζεται από κάποια αυτοάνοση πάθηση.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται διαφορετικές ασθένειες, οι οποίες μπορούν να προσβάλουν συγκεκριμένα όργανα ή πολλαπλά συστήματα του οργανισμού.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, η πολλαπλή σκλήρυνση και τα αυτοάνοσα νοσήματα του θυρεοειδούς.
Η διάγνωσή τους μπορεί να είναι σύνθετη, επειδή αρκετά συμπτώματα είναι κοινά με άλλες παθήσεις.
Η χρόνια κόπωση, ο πόνος, η αδυναμία και οι μεταβολές στη διάθεση δεν αποτελούν από μόνα τους απόδειξη αυτοάνοσου νοσήματος.
Όταν όμως επιμένουν, μεταβάλλονται ή συνυπάρχουν με άλλα ευρήματα, χρειάζονται κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση.
Θυρεοειδής: Hashimoto και Graves στο επίκεντρο της μελέτης
Σχεδόν το ένα τέταρτο των γυναικών που συμμετείχαν στη μελέτη ανέφερε αυτοάνοσο νόσημα του θυρεοειδούς.
Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto και η νόσος Graves.
Η Hashimoto μπορεί να προκαλέσει υποθυρεοειδισμό, δηλαδή μειωμένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών.
Συχνά συμπτώματα είναι η κόπωση, η αύξηση βάρους, η τριχόπτωση και οι πόνοι στις αρθρώσεις.
Η νόσος Graves συνδέεται συνήθως με υπερθυρεοειδισμό, κατά τον οποίο ο θυρεοειδής παράγει περισσότερες ορμόνες από όσες χρειάζεται ο οργανισμός.
Μπορεί να προκαλέσει ταχυκαρδία, απώλεια βάρους, νευρικότητα και οφθαλμικές εκδηλώσεις.
Ορισμένα από αυτά τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με εκδηλώσεις άγχους ή άλλων καταστάσεων.
Αυτό καθιστά σημαντική την κλινική αξιολόγηση και, όπου ενδείκνυται, τον κατάλληλο εργαστηριακό έλεγχο.
Συστηματικός λύκος: Μια νόσος που μπορεί να επηρεάσει πολλά όργανα
Περίπου μία στις επτά γυναίκες της μελέτης ανέφερε ότι έπασχε από συστηματικό ερυθηματώδη λύκο.
Πρόκειται για ένα σύνθετο αυτοάνοσο νόσημα που μπορεί να επηρεάσει το δέρμα, τις αρθρώσεις, τους νεφρούς, το αίμα και άλλα όργανα.
Η κλινική του εικόνα παρουσιάζει μεγάλη ποικιλία.
Ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν κόπωση, εξανθήματα και μυοσκελετικούς πόνους.
Άλλοι μπορεί να παρουσιάσουν σοβαρότερες οργανικές επιπλοκές.
Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις ο λύκος μπορεί να επηρεάσει το νευρικό σύστημα και να συνοδεύεται από νευροψυχιατρικές εκδηλώσεις.
Αυτό καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη διάκριση ανάμεσα σε μια ανεξάρτητη ψυχιατρική κατάσταση, μια ψυχολογική αντίδραση στη χρόνια νόσο και μια εκδήλωση του ίδιου του αυτοάνοσου νοσήματος.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτές οι καταστάσεις μπορούν και να συνυπάρχουν.
Η ιστορική προκατάληψη που μπορεί να επηρεάζει τις διαγνώσεις
Η μελέτη εξετάζει και το ενδεχόμενο οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών να συνδέονται με παλαιότερες αντιλήψεις στην ιατρική.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ιστορικά οι γυναίκες αντιμετωπίζονταν συχνότερα ως λιγότερο αξιόπιστες στην περιγραφή των συμπτωμάτων τους ή ως περισσότερο συναισθηματικές.
Παρότι τέτοιες αντιλήψεις δεν αποτελούν αποδεκτές επιστημονικές εξηγήσεις, η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι ορισμένες προκαταλήψεις ενδέχεται να εξακολουθούν να επηρεάζουν τη διαγνωστική διαδικασία.
Η Σαΐστα Ταϊαμπάλι, ασθενής και συνεργάτιδα της ερευνητικής ομάδας, χαρακτήρισε ιδιαίτερα έντονες τις διαφορές μεταξύ των φύλων.
Σύμφωνα με την ίδια, το γεγονός ότι οι γυναίκες αναφέρουν περισσότερες λανθασμένες ψυχιατρικές και ψυχοσωματικές διαγνώσεις, αλλά λιγότερες λανθασμένες διαγνώσεις άλλων σωματικών νοσημάτων, ενισχύει την ανάγκη να εξεταστεί ο ρόλος των ιστορικών προκαταλήψεων.
Η ίδια υπογράμμισε ότι, παρότι παλαιότεροι χαρακτηρισμοί όπως η «υστερία» έχουν ουσιαστικά εγκαταλειφθεί, οι γυναίκες εξακολουθούν να αναφέρουν δυσκολίες στο να γίνουν πιστευτές όταν περιγράφουν τα συμπτώματά τους.
Μια σημαντική λεπτομέρεια: Οι άνδρες ανέφεραν περισσότερες άλλες σωματικές λανθασμένες διαγνώσεις
Η έρευνα δεν κατέγραψε μεγαλύτερα ποσοστά όλων των μορφών λανθασμένης διάγνωσης στις γυναίκες.
Αντίθετα, οι άνδρες ανέφεραν ελαφρώς συχνότερα ότι είχαν λάβει λανθασμένη διάγνωση διαφορετικής σωματικής πάθησης.
Το ποσοστό ήταν 48% στους άνδρες, έναντι 44% στις γυναίκες.
Η διάκριση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Υποδηλώνει ότι η δυσκολία αναγνώρισης των αυτοάνοσων νοσημάτων επηρεάζει και τα δύο φύλα, αλλά οι τύποι λανθασμένης διάγνωσης που αναφέρονται διαφέρουν.
Οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι οι άνδρες δεν αντιμετωπίζουν διαγνωστικά προβλήματα.
Αντιθέτως, επισημαίνουν ότι η διάγνωση των αυτοάνοσων νοσημάτων είναι συχνά δύσκολη για όλους τους ασθενείς, με τις γυναίκες να εμφανίζουν πρόσθετα εμπόδια σε συγκεκριμένα στάδια της διαδικασίας.
Γιατί η λανθασμένη διάγνωση μπορεί να αφήσει μακροχρόνιες συνέπειες
Η καθυστέρηση της διάγνωσης δεν επηρεάζει μόνο την έναρξη της θεραπείας.
Μπορεί επίσης να διαταράξει τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ ασθενούς και γιατρού.
Η Μέλανι Σλόαν εξήγησε ότι οι εμπειρίες λανθασμένης ψυχιατρικής ή ψυχοσωματικής διάγνωσης μπορεί να έχουν μακροχρόνιες επιπτώσεις στην αυτοεκτίμηση και στην εμπιστοσύνη των γυναικών προς τους επαγγελματίες υγείας.
Όταν ένας άνθρωπος αντιμετωπίζει επίμονα συμπτώματα χωρίς σαφή εξήγηση, η αβεβαιότητα μπορεί ήδη να προκαλεί σημαντική ψυχολογική επιβάρυνση.
Εάν αργότερα διαπιστωθεί ότι μια οργανική πάθηση δεν είχε αναγνωριστεί εγκαίρως, η εμπειρία αυτή μπορεί να επηρεάσει τη μελλοντική αναζήτηση ιατρικής βοήθειας.
Οι ερευνητές θεωρούν επομένως σημαντικό οι επαγγελματίες υγείας να εξηγούν με σαφήνεια τη διαγνωστική αβεβαιότητα, αντί να καταλήγουν πρόωρα σε οριστικά συμπεράσματα.
Τι λένε οι ρευματολόγοι: Δεν είναι κάθε ψυχιατρική διάγνωση λάθος
Ο καθηγητής Ντέιβιντ Ντ’ Κρουζ, σύμβουλος ρευματολόγος στο νοσοκομείο Guy’s του Λονδίνου, διευκρίνισε ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν πως μια ψυχιατρική διάγνωση είναι πάντοτε λανθασμένη.
Οι άνθρωποι μπορούν να έχουν ταυτόχρονα αυτοάνοσα και ψυχιατρικά νοσήματα.
Επιπλέον, ορισμένες αυτοάνοσες παθήσεις μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα που επηρεάζουν τη διάθεση, τη σκέψη ή τη λειτουργία του νευρικού συστήματος.
Το άγχος και η κατάθλιψη μπορούν επίσης να εμφανιστούν ως συνέπεια της ζωής με μια χρόνια και ενδεχομένως σοβαρή ασθένεια.
Το βασικό μήνυμα, σύμφωνα με τον καθηγητή, είναι ότι όταν τα συμπτώματα επιμένουν, εξελίσσονται ή αφορούν περισσότερα συστήματα του οργανισμού, οι γιατροί πρέπει να διατηρούν ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας υποκείμενης αυτοάνοσης πάθησης.
Η ψυχική και η σωματική υγεία δεν αποτελούν ανταγωνιστικές εξηγήσεις.
Χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση ώστε να μη διαφεύγει μια οργανική νόσος, αλλά και να μη θεωρείται αυτομάτως αβάσιμη μια πραγματική ψυχιατρική διάγνωση.
Γιατί η έρευνα έχει ιδιαίτερη σημασία για τα συστήματα υγείας
Η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη καλύτερης διαγνωστικής προσέγγισης στα αυτοάνοσα νοσήματα.
Οι ερευνητές προτείνουν μεγαλύτερη προσοχή όταν ένας ασθενής εμφανίζει επίμονα ή μεταβαλλόμενα συμπτώματα χωρίς σαφή αρχική εξήγηση.
Σημαντικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν η συνέχεια της ιατρικής παρακολούθησης, η αναθεώρηση προηγούμενων εκτιμήσεων όταν εμφανίζονται νέα δεδομένα και η καλύτερη επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών ιατρικών ειδικοτήτων.
Η αναγνώριση της διαγνωστικής αβεβαιότητας αποτελεί επίσης ουσιαστικό μέρος της καλής κλινικής πρακτικής.
Ένας γιατρός μπορεί να μην έχει από την πρώτη επίσκεψη οριστική απάντηση.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα συμπτώματα πρέπει να απορριφθούν ή να αποδοθούν αυτομάτως σε ψυχολογικούς παράγοντες.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την Ελλάδα
Παρότι η έρευνα είναι διεθνής, τα ευρήματά της έχουν ευρύτερη σημασία για τη συζήτηση γύρω από την ποιότητα των υπηρεσιών υγείας.
Η έγκαιρη αναγνώριση αυτοάνοσων νοσημάτων απαιτεί συχνά συνεργασία μεταξύ παθολόγων, γενικών ιατρών, ρευματολόγων, ενδοκρινολόγων, νευρολόγων και άλλων ειδικοτήτων.
Για το ελληνικό σύστημα υγείας, η μελέτη μπορεί να αποτελέσει αφορμή για συζήτηση σχετικά με την έγκαιρη παραπομπή, τη συνέχεια της παρακολούθησης και την ισότιμη αντιμετώπιση των ασθενών.
Ωστόσο, τα συγκεκριμένα ποσοστά δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτομάτως στην Ελλάδα.
Η έρευνα δεν αποτελεί αντιπροσωπευτική καταγραφή των ελληνικών διαγνωστικών πρακτικών και δεν τεκμηριώνει ότι οι ίδιες ακριβώς διαφορές εμφανίζονται στη χώρα μας.
Η αξία της βρίσκεται κυρίως στην ανάδειξη ενός πιθανού προβλήματος που αξίζει να εξεταστεί και σε εθνικό επίπεδο.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς με επίμονα συμπτώματα
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι τα επίμονα συμπτώματα χρειάζονται αξιολόγηση με βάση το συνολικό ιατρικό ιστορικό και την κλινική εικόνα.
Η ανεξήγητη κόπωση, οι πόνοι, τα εξανθήματα ή οι μεταβολές στο βάρος δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει αυτοάνοσο νόσημα.
Υπάρχουν πολλές πιθανές αιτίες, οργανικές και ψυχολογικές.
Ωστόσο, όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή αλλάζουν, είναι σημαντικό να επανεκτιμώνται από επαγγελματία υγείας.
Η καταγραφή της διάρκειας, της συχνότητας και της εξέλιξης των συμπτωμάτων μπορεί να βοηθήσει στη διαγνωστική διαδικασία.
Οι ασθενείς μπορούν επίσης να ζητούν διευκρινίσεις για το σκεπτικό μιας διάγνωσης, για το εάν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση και για το πότε ενδείκνυται επανεξέταση.
Η αναζήτηση δεύτερης ιατρικής γνώμης μπορεί να είναι χρήσιμη όταν η κλινική εικόνα παραμένει ανεξήγητη, χωρίς αυτό να υποκαθιστά την οργανωμένη ιατρική παρακολούθηση.
Οι περιορισμοί της μελέτης: Τι αποδεικνύει και τι όχι
Οι ερευνητές βασίστηκαν στις αναφορές των ίδιων των ασθενών για τη διαγνωστική τους πορεία.
Η προσέγγιση αυτή έχει σημαντική αξία, επειδή καταγράφει εμπειρίες που συχνά δεν περιλαμβάνονται πλήρως στους ιατρικούς φακέλους.
Ωστόσο, συνεπάγεται και περιορισμούς.
Οι απαντήσεις βασίζονται στην ανάμνηση και στην ερμηνεία προηγούμενων ιατρικών επαφών.
Επιπλέον, οι περισσότεροι συμμετέχοντες ήταν γυναίκες και προέρχονταν από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Επομένως, τα αποτελέσματα δεν μπορούν να θεωρηθούν αυτόματα αντιπροσωπευτικά όλων των ασθενών παγκοσμίως.
Η μελέτη καταγράφει ισχυρή συσχέτιση μεταξύ φύλου και αναφερόμενων διαγνωστικών εμπειριών, αλλά δεν αποδεικνύει ότι κάθε διαφορά οφείλεται αποκλειστικά σε προκατάληψη των γιατρών.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση των μηχανισμών που δημιουργούν αυτές τις ανισότητες.
Το μήνυμα του Κέμπριτζ: Η σωστή διάγνωση αρχίζει από το να ακούς τον ασθενή
Η νέα έρευνα φέρνει στο προσκήνιο μια κρίσιμη διάσταση της σύγχρονης ιατρικής: τη σημασία της εμπιστοσύνης και της προσεκτικής αξιολόγησης των συμπτωμάτων.
Τα αυτοάνοσα νοσήματα μπορούν να εμφανιστούν με σύνθετη και μεταβαλλόμενη κλινική εικόνα.
Η διάγνωσή τους δεν είναι πάντοτε εύκολη και δεν υπάρχει μία εξέταση που να μπορεί να αποκλείσει κάθε αυτοάνοση πάθηση.
Όμως η δυσκολία της διάγνωσης δεν πρέπει να οδηγεί σε πρόωρη απόρριψη της εμπειρίας του ασθενούς.
Το 74% μεγαλύτερης πιθανότητας αναφερόμενης λανθασμένης ψυχοσωματικής διάγνωσης στις γυναίκες αποτελεί ένα εύρημα που θέτει σοβαρά ερωτήματα για την ισότητα στην ιατρική φροντίδα.
Η διαφορά στους χρόνους διάγνωσης ενισχύει την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα και βελτίωση των κλινικών πρακτικών.
Το μήνυμα της επιστημονικής ομάδας είναι ότι οι γιατροί χρειάζεται να ακούν προσεκτικά, να αναγνωρίζουν την αβεβαιότητα και να επανεξετάζουν τις αρχικές τους εκτιμήσεις όταν τα συμπτώματα επιμένουν.
Γιατί πίσω από μια καθυστερημένη διάγνωση δεν βρίσκεται μόνο ένας αριθμός σε μια επιστημονική μελέτη.
Βρίσκεται ένας άνθρωπος που ενδέχεται να έχει περάσει μήνες ή χρόνια χωρίς την κατάλληλη εξήγηση και θεραπεία.
Πηγή: pagenews.gr