Με την ενεργειακή κρίση να πιέζει οικογενειακούς προϋπολογισμούς και επιχειρήσεις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει στις Βρυξέλλες για τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις 15–16 Οκτωβρίου, διεκδικώντας ευρωπαϊκές παρεμβάσεις για τη μείωση των τιμών και τη στήριξη της οικονομίας πριν από τον χειμώνα.
Η ελληνική επιδίωξη συνδέει την άμεση ανακούφιση των καταναλωτών με ένα ευρύτερο ζήτημα: πόσο αντέχει η Ευρώπη να πληρώνει ακριβή ενέργεια, να χρηματοδοτεί την πράσινη μετάβαση και να διατηρεί ταυτόχρονα αυστηρά δημοσιονομικά όρια.
Στο ίδιο τραπέζι βρίσκεται ο νέος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός, με την Αθήνα να θέτει σαφή όρια: οι αυξημένες ανάγκες για άμυνα, ασφάλεια και καινοτομία δεν πρέπει να καλυφθούν με περικοπές στην Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Πρώτος στόχος: Ανακούφιση πριν από τον χειμώνα
Σύμφωνα με τις πληροφορίες για την ελληνική προετοιμασία, ο πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει ότι η προτεραιότητα πρέπει να είναι η μείωση των ενεργειακών τιμών και η δυνατότητα στοχευμένης και προσωρινής στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των μικρομεσαίων.
Η διεθνής αβεβαιότητα και οι αναταράξεις στα Στενά του Ορμούζ ενισχύουν την ανησυχία για τον εφοδιασμό και το κόστος. Η πίεση μεταφέρεται από τα καύσιμα και τους λογαριασμούς στην παραγωγή, στις μεταφορές και στις τελικές τιμές των προϊόντων.
Η Αθήνα επιδιώκει μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ανταπόκριση, διατηρώντας παράλληλα τη δημοσιονομική σταθερότητα ως βασική προϋπόθεση.
Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί χώρος για αποτελεσματική προστασία της κοινωνίας, χωρίς να υπονομευθεί η αξιοπιστία των δημόσιων οικονομικών σε μια περίοδο νευρικότητας των αγορών.
Με τα νέα μέτρα στις αποσκευές του
Η συζήτηση στις Βρυξέλλες ακολουθεί τις νέες ελληνικές ανακοινώσεις για τα καύσιμα και τη θέρμανση.
Η κρατική επιδότηση στο πετρέλαιο θέρμανσης ορίστηκε στα 20 λεπτά ανά λίτρο και, μαζί με την έκπτωση των διυλιστηρίων, η συνολική μείωση φτάνει τα 40 λεπτά. Στο πετρέλαιο κίνησης, η αντίστοιχη συνολική μείωση διαμορφώνεται στα 20 λεπτά ανά λίτρο.
Παράλληλα, ανακοινώθηκε αύξηση 30% του επιδόματος θέρμανσης για τη χειμερινή περίοδο 2026–2027.
Οι παρεμβάσεις αυτές αποτελούν την εθνική απάντηση στις άμεσες πιέσεις. Η Σύνοδος θα δείξει αν μπορεί να διαμορφωθεί ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο για πρόσθετη στήριξη.
Η διάκριση έχει σημασία: τα εθνικά μέτρα έχουν ανακοινωθεί, ενώ οι ευρωπαϊκές αποφάσεις παραμένουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Η ενεργειακή ασφάλεια επιστρέφει στην πρώτη γραμμή
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επαναφέρει τη σημασία της ολοκλήρωσης της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειαςκαι της ενίσχυσης των διασυνδέσεων.
Οι συνδέσεις μεταξύ κρατών μπορούν να διευκολύνουν τη μεταφορά ενέργειας, να περιορίσουν τις περιφερειακές ανισορροπίες και να βελτιώσουν την ανθεκτικότητα του συστήματος. Ωστόσο, η υλοποίησή τους απαιτεί χρόνο.
Γι’ αυτό η ελληνική προσέγγιση περιλαμβάνει και παρεμβάσεις που μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες της τρέχουσας κρίσης, όσο προχωρούν οι μακροχρόνιες επενδύσεις.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός αναμένεται να υπογραμμίσει ότι η πράσινη μετάβαση παραμένει μακροπρόθεσμος στόχος, αλλά η Ευρώπη οφείλει να προσαρμόσει την πολιτική της στις νέες συνθήκες ενεργειακής ασφάλειας.
Το δύσκολο τρίγωνο της ευρωπαϊκής οικονομίας
Η παρέμβαση της Αθήνας αγγίζει μια κεντρική ευρωπαϊκή αντίφαση.
Οι κυβερνήσεις καλούνται να στηρίξουν τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά, να χρηματοδοτήσουν τη μετάβαση σε καθαρότερη ενέργεια και να τηρήσουν τα δημοσιονομικά όρια. Όταν αυξάνεται το ενεργειακό κόστος, η ταυτόχρονη επίτευξη αυτών των στόχων γίνεται δυσκολότερη.
Για τη βιομηχανία, το κόστος της ενέργειας επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα και τις επενδύσεις. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μπορεί να απορροφήσει σημαντικό μέρος του περιθωρίου λειτουργίας. Για τα νοικοκυριά, περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα.
Η ελληνική θέση επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τους επιμέρους λογαριασμούς στο συνολικό κόστος που επωμίζεται η ευρωπαϊκή οικονομία.
Πίεση για εφαρμογή των εκθέσεων Ντράγκι και Λέτα
Στο πεδίο της ανταγωνιστικότητας, ο πρωθυπουργός αναμένεται να επιμείνει στην υλοποίηση των προτάσεων των Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα.
Η νέα ενεργειακή κρίση αναδεικνύει ακόμη εντονότερα τις αδυναμίες της ευρωπαϊκής οικονομίας και την ανάγκη περιορισμού κρίσιμων εξαρτήσεων.
Η Αθήνα ζητά ταχύτερη απλοποίηση της νομοθεσίας και πρόοδο στο λεγόμενο «28ο καθεστώς»: ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο που θα διευκολύνει επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται στην ενιαία αγορά, περιορίζοντας τον κατακερματισμό των εθνικών διαδικασιών.
Το πολιτικό αίτημα είναι συγκεκριμένο: οι ευρωπαϊκές εκθέσεις και εξαγγελίες να μετατραπούν σε εφαρμόσιμες αλλαγές, με αποτέλεσμα για τις επιχειρήσεις.
Οι κόκκινες γραμμές για Συνοχή και αγρότες
Η διαπραγμάτευση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034 αποτελεί δεύτερο κρίσιμο μέτωπο.
Η ελληνική θέση είναι ότι οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ένωσης απαιτούν επαρκείς πόρους. Οι νέες προτεραιότητες —άμυνα, ασφάλεια, έρευνα και καινοτομία— δεν πρέπει να χρηματοδοτηθούν σε βάρος πολιτικών με άμεση σημασία για τις περιφέρειες και τον αγροτικό κόσμο.
Η Αθήνα απορρίπτει περαιτέρω περικοπές στην Πολιτική Συνοχής και την ΚΑΠ, συνδέοντας την προστασία τους με την ισόρροπη ανάπτυξη και τη στήριξη της παραγωγής.
Παραμένει ανοικτή στη συζήτηση για νέους ίδιους πόρους της ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι το κόστος δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες.
Το ζήτημα, επομένως, αφορά τόσο το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού όσο και το ποιος χρηματοδοτεί τις νέες ευρωπαϊκές φιλοδοξίες.
Ουκρανία, διεύρυνση και μεταναστευτικό
Η Σύνοδος περιλαμβάνει επίσης τη στήριξη της Ουκρανίας, με ιδιαίτερη σημασία στις ανάγκες των κρίσιμων υποδομών της ενόψει χειμώνα.
Στη διεύρυνση, η Ελλάδα αντιμετωπίζει την ένταξη νέων μελών ως στρατηγική επένδυση στην ασφάλεια και τη σταθερότητα, επιμένοντας ότι η πρόοδος πρέπει να συνδέεται με τις επιδόσεις των υποψήφιων χωρών.
Η Αθήνα διαχωρίζει τη διεύρυνση από τις εσωτερικές θεσμικές μεταρρυθμίσεις της Ένωσης και ζητά προσεκτική αξιολόγηση των προτάσεων για τον τρόπο λήψης αποφάσεων.
Στο μεταναστευτικό, προτάσσει την προστασία των εξωτερικών συνόρων και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής δυνατότητας αντιμετώπισης έκτακτων εισροών ή εργαλειοποίησης της πίεσης.
Το πραγματικό τεστ της Συνόδου
Για την ελληνική κυβέρνηση, η επιτυχία της διαπραγμάτευσης θα κριθεί στην πρακτική δυνατότητα προστασίας των πολιτών και των επιχειρήσεων, αλλά και στη διατήρηση των πόρων που στηρίζουν την περιφερειακή και αγροτική ανάπτυξη.
Για την Ευρώπη, το διακύβευμα είναι ευρύτερο: αν μπορεί να απαντήσει στην ενεργειακή κρίση με συντονισμό και ταχύτητα, ενώ προετοιμάζει τον προϋπολογισμό της επόμενης επταετίας.
Ο Μητσοτάκης προσέρχεται με δύο συνδεδεμένες διεκδικήσεις: περισσότερη αποτελεσματικότητα απέναντι στην ακριβή ενέργεια και προστασία των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων που στηρίζουν την πραγματική οικονομία.
Πηγή: pagenews.gr