Το μήνυμα Ρούμπιο για την Ελλάδα: Η αλλαγή πρέσβη δεν σημαίνει αλλαγή στρατηγικής
Ένα σαφές διπλωματικό μήνυμα για τη θέση της Ελλάδας στον αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Μάρκο Ρούμπιο, συνδέοντας την επιλογή του επόμενου πρέσβη στην Αθήνα με την προσωπική εμπιστοσύνη του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Σε συνέντευξή του στον Μάθιου Μπόιλ του Breitbart News, ο Αμερικανός υπουργός επιχείρησε να αποσαφηνίσει τη σημασία της αλλαγής στην ηγεσία της αμερικανικής πρεσβείας, μετά την αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ.
Η τοποθέτησή του δεν περιορίστηκε στο πρόσωπο του νέου πρέσβη.
Αντίθετα, ο Ρούμπιο παρουσίασε την Ελλάδα ως σημαντικό εταίρο της Ουάσιγκτον σε τρεις κρίσιμους τομείς: την ενεργειακή ασφάλεια, τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και τη λειτουργία του ΝΑΤΟ.
Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η αμερικανική πλευρά δεν αντιμετωπίζει την πρεσβεία στην Αθήνα αποκλειστικά ως διπλωματική αποστολή εκπροσώπησης, αλλά ως κρίσιμο σημείο συντονισμού μιας ευρύτερης στρατηγικής.
«Η Ελλάδα είναι πολύ σημαντική χώρα – Μας έχει βοηθήσει με πάρα πολλούς τρόπους»
Ο Μάρκο Ρούμπιο ήταν ιδιαίτερα κατηγορηματικός όταν κλήθηκε να αξιολογήσει τη σημασία της Ελλάδας για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Η Ελλάδα είναι μια σημαντική χώρα, πολύ σημαντική. Είναι σπουδαίος σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε.
Και πρόσθεσε:
«Μας έχει βοηθήσει με πάρα πολλούς τρόπους και είναι σημαντική για το μέλλον μας».
Η συγκεκριμένη διατύπωση έχει ιδιαίτερο διπλωματικό ενδιαφέρον, καθώς ο Αμερικανός υπουργός δεν περιορίστηκε στην αναγνώριση της ιστορικής συνεργασίας των δύο χωρών.
Συνέδεσε ρητά τη σημασία της Ελλάδας με τις μελλοντικές αμερικανικές προτεραιότητες.
Η αναφορά αυτή αποκτά πρόσθετη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον επαναπροσδιορίζει την ενεργειακή και γεωπολιτική της στρατηγική, ενώ η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο σημαντικών εξελίξεων.
Για την Αθήνα, το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η μετατροπή αυτής της πολιτικής αναγνώρισης σε συγκεκριμένη διπλωματική, ενεργειακή και αμυντική συνεργασία.
«Θέλουμε πρέσβη που να έχει πρόσβαση στον πρόεδρο και την εμπιστοσύνη του»
Αναφερόμενος στη διαδοχή της Κίμπερλι Γκιλφόιλ, ο Ρούμπιο εξήγησε ότι, κατά τον χρόνο της συνέντευξης, η διαδικασία επιλογής βρισκόταν ακόμη σε αρχικό στάδιο.
Η αναζήτηση του κατάλληλου προσώπου και η προβλεπόμενη διαδικασία επικύρωσης του διορισμού απαιτούν χρόνο.
Ωστόσο, ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ θέλησε να προσδιορίσει το πολιτικό προφίλ του προσώπου που επιθυμεί η αμερικανική κυβέρνηση να τοποθετήσει στην Αθήνα.
«Η Ελλάδα αξίζει έναν ισχυρό και καλό πρέσβη, ο οποίος να έχει πρόσβαση στον πρόεδρο και την εμπιστοσύνη του», υπογράμμισε.
Πρόκειται για μια δήλωση που αναδεικνύει τη σημασία των απευθείας διαύλων επικοινωνίας με τον Λευκό Οίκο.
Στο αμερικανικό διπλωματικό σύστημα, η πρόσβαση ενός πρέσβη στην πολιτική ηγεσία μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη αξία όταν καλείται να διαχειριστεί σύνθετες διμερείς σχέσεις και περιφερειακές κρίσεις.
Ο Ρούμπιο κατέστησε σαφές ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει να επιλέξει ένα πρόσωπο που θα διαθέτει όχι μόνο διπλωματικές ικανότητες, αλλά και την πλήρη πολιτική εμπιστοσύνη του προέδρου.
Η απάντηση στα σενάρια υποβάθμισης μετά την Γκιλφόιλ
Ο Αμερικανός υπουργός απέρριψε ρητά την ερμηνεία ότι η αλλαγή στην αμερικανική πρεσβεία θα μπορούσε να σηματοδοτεί υποχώρηση του ενδιαφέροντος των Ηνωμένων Πολιτειών για την Ελλάδα.
«Σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει οτιδήποτε από αυτά να θεωρηθεί υποβάθμιση της σχέσης με την Ελλάδα», δήλωσε.
Μάλιστα, υποστήριξε το αντίθετο:
«Θεωρώ ότι είναι τόσο σημαντική για εμάς, ώστε είναι απαραίτητο το πρόσωπο που βρίσκεται εκεί να έχει την πλήρη στήριξη και εμπιστοσύνη του προέδρου».
Με τη δήλωση αυτή, ο Ρούμπιο επιχείρησε να διαχωρίσει την αλλαγή προσώπων από τη συνέχεια των στρατηγικών προτεραιοτήτων.
Διευκρίνισε επίσης ότι στο μεσοδιάστημα θα διασφαλιστεί η λειτουργία της πρεσβείας από κατάλληλη διπλωματική ομάδα.
Το πολιτικό μήνυμα είναι ότι οι διμερείς σχέσεις δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από ένα πρόσωπο, αλλά από ένα ευρύτερο πλέγμα κοινών συμφερόντων.
Ταυτόχρονα, η έμφαση στην προσωπική εμπιστοσύνη του Τραμπ δείχνει ότι η νέα αμερικανική διοίκηση αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην πολιτική ευθυγράμμιση των κορυφαίων διπλωματικών εκπροσώπων της.
Η Ελλάδα ως ενεργειακή γέφυρα τριών ηπείρων
Από τα πλέον ουσιαστικά σημεία της συνέντευξης ήταν η εκτενής αναφορά του Ρούμπιο στον ενεργειακό ρόλο της Ελλάδας.
Ο Αμερικανός υπουργός υποστήριξε ότι η γεωγραφική θέση της χώρας δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες για τη μεταφορά ενεργειακών πόρων μεταξύ Ευρώπης, Αφρικής και Μέσης Ανατολής.
«Πιστεύω ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ξεχωριστή θέση, τόσο γεωγραφικά όσο και πολιτικά», ανέφερε.
Στάθηκε επίσης στη στάση της Ελλάδας απέναντι στις ενεργειακές έρευνες, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει πολιτική διάθεση για την αξιοποίηση νέων ενεργειακών δυνατοτήτων.
Η αναφορά του δεν περιορίστηκε στην πιθανή παραγωγή ενέργειας.
Ο Ρούμπιο έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στις υποδομές μεταφοράς, επισημαίνοντας ότι η πραγματική αξία των ενεργειακών πόρων εξαρτάται και από τη δυνατότητα διοχέτευσής τους στις αγορές.
«Ανέκαθεν αποτελούσε τον συνδετικό κρίκο μεταξύ Ευρώπης, Αφρικής και Μέσης Ανατολής», είπε για την Ελλάδα.
Και συμπλήρωσε:
«Πέρα από την παραγωγή ενέργειας, μπορεί να συμβάλει στη μεταφορά της προς τον βορρά, στην Ευρώπη, και προς τον νότο, στο Ισραήλ, στη Μέση Ανατολή και ευρύτερα».
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση συνδέεται με τον ευρύτερο σχεδιασμό ανάπτυξης διασυνδέσεων φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή.
LNG, ηλεκτρικές διασυνδέσεις και η στρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου
Η αμερικανική έμφαση στον ελληνικό ενεργειακό ρόλο αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το πρίσμα των αλλαγών που συντελούνται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η προσπάθεια περιορισμού της εξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια έχει αυξήσει το ενδιαφέρον για νέες πηγές προμήθειας και εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς.
Η Ελλάδα διαθέτει υποδομές εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου, διασυνδέσεις με γειτονικές χώρες και γεωγραφική πρόσβαση στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Παράλληλα, τα σχέδια ηλεκτρικών διασυνδέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο δημιουργούν πρόσθετες δυνατότητες συνεργασίας με την Κύπρο, το Ισραήλ και άλλες χώρες της περιοχής.
Η γεωγραφική θέση, ωστόσο, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει την υλοποίηση μεγάλων ενεργειακών έργων.
Απαιτούνται επενδύσεις, οικονομική βιωσιμότητα, ρυθμιστική συνεργασία και διαχείριση των περιφερειακών γεωπολιτικών κινδύνων.
Οι δηλώσεις Ρούμπιο αποτυπώνουν την αμερικανική στρατηγική αντίληψη για τη σημασία της Ελλάδας, χωρίς να αποτελούν αυτομάτως ανακοίνωση νέας χρηματοδότησης ή συγκεκριμένης ενεργειακής συμφωνίας.
Το ΝΑΤΟ και η σημασία της Ελλάδας για την περιφερειακή ασφάλεια
Ο Ρούμπιο συνέδεσε επίσης την Ελλάδα με τις προτεραιότητες των Ηνωμένων Πολιτειών στο ΝΑΤΟ.
Η χώρα αποτελεί μέλος της Συμμαχίας και διατηρεί στρατηγική θέση στη νοτιοανατολική πτέρυγά της, σε μια περιοχή που συνδέει τα Βαλκάνια, τη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η γεωγραφική αυτή θέση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιόδους έντασης στις σχέσεις της Δύσης με τη Ρωσία και αυξημένης αστάθειας στη Μέση Ανατολή.
Για την Ουάσιγκτον, η συνεργασία με την Ελλάδα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα αμυντικών, ενεργειακών και διπλωματικών προτεραιοτήτων.
Για την ελληνική πλευρά, η στρατηγική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες συνδέεται με την ασφάλεια, τη συμμετοχή σε συμμαχικούς σχεδιασμούς και την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας της χώρας.
Η σύμπτωση συμφερόντων, πάντως, δεν σημαίνει ότι οι δύο κυβερνήσεις έχουν ταυτόσημες θέσεις σε κάθε περιφερειακό ζήτημα.
Η κριτική Ρούμπιο στην Ευρώπη για τη ρωσική ενέργεια
Στη συνέντευξή του, ο Αμερικανός υπουργός άσκησε κριτική στις ενεργειακές επιλογές ευρωπαϊκών κυβερνήσεων κατά τις προηγούμενες δύο δεκαετίες.
Υποστήριξε ότι η περιορισμένη ανάπτυξη εγχώριων ενεργειακών πηγών και η εξάρτηση από τη Ρωσία δημιούργησαν στρατηγικές αδυναμίες.
Ο Ρούμπιο υπενθύμισε τις προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, κατά την πρώτη προεδρική του θητεία, για την εξάρτηση της Γερμανίας από το ρωσικό φυσικό αέριο.
«Η εξάρτησή τους από τη ρωσική ενέργεια είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ο Πούτιν εισέβαλε στην Ουκρανία», υποστήριξε.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η Μόσχα θεώρησε ότι οι ενεργειακοί δεσμοί θα περιόριζαν την ευρωπαϊκή αντίδραση.
Η θέση αυτή αποτελεί ερμηνεία του Αμερικανού υπουργού για τα κίνητρα της ρωσικής ηγεσίας.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει πολλαπλές ιστορικές, στρατηγικές και πολιτικές διαστάσεις, οι οποίες δεν εξαντλούνται στο ενεργειακό ζήτημα.
Ωστόσο, η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα στη διαμόρφωση των οικονομικών συνεπειών του πολέμου.
Πνύκα: Η ελληνική ιστορία στον πυρήνα του μηνύματος Ρούμπιο για τη Δύση
Ο Αμερικανός υπουργός επανήλθε και στην ομιλία που πραγματοποίησε στην Πνύκα, με φόντο την Ακρόπολη.
Η επιλογή του συγκεκριμένου ιστορικού χώρου συνδέθηκε με την προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να αναδείξει την πολιτισμική και θεσμική κληρονομιά της Δύσης.
«Είμαστε οι κληρονόμοι. Κληρονομήσαμε από την Ελλάδα και τη Ρώμη, και τελικά μέσω της Ευρώπης, πολλές από τις αξίες στις οποίες στηρίζεται σήμερα η χώρα μας», ανέφερε.
Ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι η αμερικανική πολιτική παράδοση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή κληρονομιά.
Η τοποθέτησή του συνδέει την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ με μια συγκεκριμένη αντίληψη για την ιστορική ταυτότητα και τις κοινές αξίες της Δύσης.
«Προέρχονται από μια κοινή ιστορία, την οποία πρέπει να ανακαλύψουμε ξανά και να ενστερνιστούμε», σημείωσε.
Και πρόσθεσε:
«Αυτό κάνουμε εδώ, σε αυτή τη χώρα, υπό τον πρόεδρο Τραμπ. Θέλουμε περισσότεροι δυτικοί ηγέτες να κάνουν το ίδιο».
Η αναφορά αυτή έχει ιδεολογικό περιεχόμενο και αντανακλά την προσέγγιση της σημερινής αμερικανικής κυβέρνησης απέναντι στη δυτική ιστορική και πολιτισμική ταυτότητα.
Ρωσικό ντίζελ: Η προτεραιότητα του αμερικανικού συμφέροντος
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι τοποθετήσεις Ρούμπιο για την απόφαση της Ουάσιγκτον να χαλαρώσει προσωρινά ορισμένες κυρώσεις που αφορούν το ρωσικό ντίζελ.
Ο υπουργός υπερασπίστηκε την επιλογή ως μέτρο που αποσκοπεί στην αύξηση της προσφοράς στην παγκόσμια αγορά και στην εξυπηρέτηση των ενεργειακών αναγκών των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Αν υπάρξει σύγκρουση ανάμεσα σε αυτό που είναι καλό για εκείνους και σε αυτό που είναι καλό για εμάς, πρέπει πάντοτε να επιλέγουμε αυτό που είναι καλό για εμάς», δήλωσε.
Η φράση αποτυπώνει με σαφήνεια την προτεραιότητα που αποδίδει η κυβέρνηση Τραμπ στο αμερικανικό εθνικό συμφέρον.
Ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι η απόφαση δεν ελήφθη με στόχο να ωφεληθεί η Ρωσία ή να ζημιωθεί η Ουκρανία, αλλά για να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες της αμερικανικής οικονομίας.
Η προσέγγιση αυτή έχει προκαλέσει διαφορετικές αντιδράσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, οι οποίες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ενεργειακή ασφάλεια και στη συνέχιση της οικονομικής πίεσης προς τη Μόσχα.
Ουκρανία: Το Ντονέτσκ και οι δυσκολίες μιας συμφωνίας
Αναφερόμενος στον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Ρούμπιο παρουσίασε τη διαφωνία για τον έλεγχο του Ντονέτσκ ως ένα από τα βασικότερα εμπόδια στις διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με την περιγραφή του, η Μόσχα επιδιώκει τον έλεγχο ολόκληρης της περιοχής, ενώ το Κίεβο θεωρεί τις αμυντικές του θέσεις κρίσιμες για την εθνική ασφάλεια.
Ο Αμερικανός υπουργός υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν διαθέσιμες να συμβάλουν σε μια διαπραγματευτική διαδικασία.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει και άλλες σημαντικές διεθνείς προτεραιότητες.
«Θα θέλαμε να τελειώσει ο πόλεμος, αλλά έχουμε και άλλες προτεραιότητες ανά τον κόσμο στις οποίες επικεντρωνόμαστε», ανέφερε.
Η δήλωση δείχνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει το ουκρανικό ζήτημα στο πλαίσιο ενός ευρύτερου γεωπολιτικού σχεδιασμού.
Στενά του Ορμούζ: Η ενέργεια ως ζήτημα στρατιωτικής ασφάλειας
Στο ζήτημα του Ιράν, ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι οι αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν περιορίσει τις συμβατικές στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης.
Παρουσίασε ως βασική προτεραιότητα την προστασία της διεθνούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, κατά το δεκαήμερο πριν από τη συνέντευξη διέρχονταν από την περιοχή περίπου 13 έως 14 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.
Ο Αμερικανός υπουργός υποστήριξε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις συμβάλλουν στην προστασία των εμπορικών πλοίων, παρά τη συνεχιζόμενη απειλή επιθέσεων.
Η αναφορά αυτή αναδεικνύει τον στενό δεσμό μεταξύ ενεργειακής ασφάλειας και στρατιωτικής ισχύος στην αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, με σημαντική ναυτιλιακή δραστηριότητα και ενεργειακές διασυνδέσεις, η ασφάλεια των θαλάσσιων εμπορικών οδών αποτελεί ζήτημα άμεσου οικονομικού και στρατηγικού ενδιαφέροντος.
Το διπλωματικό συμπέρασμα για την Αθήνα
Η συνέντευξη Ρούμπιο περιλαμβάνει μια σειρά από τοποθετήσεις που συνδέουν την Ελλάδα με διαφορετικές πλευρές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Η επιλογή νέου πρέσβη στην Αθήνα, η ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών, η ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και η συνεργασία στο ΝΑΤΟ αποτελούν ξεχωριστά αλλά αλληλένδετα πεδία.
Η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να διατηρήσει ισχυρούς διαύλους με την Ελλάδα, αναγνωρίζοντας τη γεωγραφική και στρατηγική της σημασία.
Ταυτόχρονα, οι δηλώσεις Ρούμπιο δείχνουν ότι η Ουάσιγκτον προσεγγίζει τις διεθνείς συνεργασίες μέσα από το πρίσμα συγκεκριμένων αμερικανικών προτεραιοτήτων.
Για την ελληνική διπλωματία, το ζητούμενο είναι να αξιοποιήσει τη θετική αξιολόγηση της χώρας από την αμερικανική ηγεσία, διασφαλίζοντας παράλληλα τα δικά της συμφέροντα και τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή.
Η σημαντικότερη πολιτική δήλωση του Μάρκο Ρούμπιο δεν αφορά απλώς το πρόσωπο που θα διαδεχθεί την Κίμπερλι Γκιλφόιλ. Αφορά τη διαβεβαίωση ότι η Ελλάδα παραμένει στρατηγικά σημαντική για τις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει να εκπροσωπείται στην Αθήνα από πρόσωπο με άμεση πρόσβαση και πλήρη εμπιστοσύνη του προέδρου Τραμπ.
Πηγή: pagenews.gr