Υδρογονάνθρακες: 3 μέτωπα στις ελληνικές θάλασσες – Η ερευνητική γεώτρηση και οι νέοι «μνηστήρες»

Το ελληνικό πρόγραμμα έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων παρουσιάζει έντονη δραστηριότητα σε τρία διαφορετικά μέτωπα αυτή την περίοδο.

Έντονη κινητικότητα σε τρία παράλληλα μέτωπα καταγράφεται κατά την τρέχουσα περίοδο στο ελληνικό πρόγραμμα έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων.

Στο πρώτο, η Chevron και η HELLENiQ ENERGY προετοιμάζονται για την έναρξη, ως το τέλος του έτους, των σεισμικών ερευνών στα θαλάσσια οικόπεδα που τους έχουν παραχωρηθεί, δυτικά και νότια της Πελοποννήσου, καθώς και νοτίως της Κρήτης. Παράλληλα, η κοινοπραξία υπό την Energean προχωρά στην προετοιμασία της ερευνητικής γεώτρησης στο Μπλοκ 2 του βορειοδυτικού Ιονίου, της πρώτης υπεράκτιας ερευνητικής γεώτρησης στη χώρα έπειτα από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες.

Το τρίτο μέτωπο αφορά τον διεθνή διαγωνισμό της ΕΔΕΥΕΠ για νέες σεισμικές έρευνες στο Ιόνιο και στις θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης, ο οποίος εισέρχεται στην τελική ευθεία, με την προθεσμία υποβολής προσφορών να εκπνέει στις 9 Νοεμβρίου. Για τον διαγωνισμό έχει ήδη εκδηλωθεί ενδιαφέρον από σημαντικές διεθνείς εταιρείες, όπως ανέφερε προ ημερών ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ενώ την Παρασκευή η ΕΔΕΥΕΠ δημοσιοποίησε έγγραφο με αναλυτικές διευκρινίσεις για τους όρους της διαδικασίας.

Ο διαγωνισμός

Ο διαγωνισμός της ΕΔΕΥΕΠ, που προκηρύχθηκε στις 30 Ιουνίου 2026, προβλέπει τη συλλογή και επεξεργασία σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης (multiclient), τα οποία θα μπορούν να αξιοποιηθούν από περισσότερες ενδιαφερόμενες εταιρείες. Οι υποψήφιοι ανάδοχοι μπορούν να προτείνουν δισδιάστατες (2D) ή τρισδιάστατες (3D) σεισμικές έρευνες, που θα καλύπτουν είτε το σύνολο της προς διερεύνηση θαλάσσιας ζώνης είτε επιμέρους περιοχές της. Στις τελευταίες μπορούν να περιλαμβάνονται και υφιστάμενες παραχωρήσεις, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχει προηγουμένως εξασφαλιστεί η έγγραφη συναίνεση των μισθωτών.

Η αρχική προκήρυξη προέβλεπε τη δυνατότητα επιλογής περισσότερων αναδόχων, χωρίς ωστόσο να κάνει ρητή αναφορά στο ενδεχόμενο γεωγραφικής αποκλειστικότητας. Το ζήτημα αυτό αποσαφηνίζεται πλέον με τις νέες διευκρινίσεις της ΕΔΕΥΕΠ, σύμφωνα με τις οποίες μπορούν να χορηγηθούν παράλληλες, μη αποκλειστικές άδειες σε περισσότερες από μία εταιρείες, ακόμη και για τις ίδιες ή επικαλυπτόμενες θαλάσσιες περιοχές. Η ΕΔΕΥΕΠ διατηρεί, ωστόσο, το δικαίωμα να προβλέψει γεωγραφική αποκλειστικότητα, ανάλογα με την ποιότητα και την αξιολόγηση των προσφορών.

Σημειωτέον πως η δυνατότητα αυτή αφορά το πλαίσιο χορήγησης των αδειών σεισμικών ερευνών και δεν συνεπάγεται παραχώρηση δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων. Δεν αναιρεί, άλλωστε, τον μη αποκλειστικό χαρακτήρα της διάθεσης των σεισμικών δεδομένων, τα οποία θα μπορούν να παραχωρούνται προς χρήση σε περισσότερες ενδιαφερόμενες εταιρείες, ενώ η κυριότητά τους θα παραμένει στο ελληνικό Δημόσιο.

Οι διευκρινίσεις

Στο ίδιο κείμενο διευκρινίσεων, το οποίο περιλαμβάνει 29 απαντήσεις σε ερωτήσεις ενδιαφερόμενων εταιρειών, η ΕΔΕΥΕΠ διευκρινίζει επίσης ότι η διάρκεια των αποκλειστικών δικαιωμάτων εμπορικής αξιοποίησης των σεισμικών δεδομένων που θα παραχωρηθούν στους αναδόχους θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Παράλληλα επισημαίνει ότι στον διαγωνισμό μπορούν να συμμετάσχουν και εταιρείες που δεν έχουν ακόμη εξασφαλίσει το σκάφος ή τον συνεργάτη που θα αναλάβει τις σεισμικές έρευνες, αρκεί να προσδιορίζουν στην προσφορά τους τις ελάχιστες τεχνικές προδιαγραφές των σκαφών και της τεχνολογίας που προτίθενται να χρησιμοποιήσουν. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προηγούμενη εμπειρία σε σεισμικές έρευνες στην Ελλάδα και στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία έχει συντελεστή 30% στα τεχνικά κριτήρια αξιολόγησης. Τέλος, ως προς το ενδεχόμενο νέου γύρου παραχωρήσεων υδρογονανθράκων, επισημαίνεται ότι η σχετική απόφαση εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του ελληνικού Δημοσίου.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι αρκετές από τις διευκρινίσεις αφορούν ζητήματα συμμετοχής εταιρειών με έδρα στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και απαιτήσεις του βρετανικού δικαίου, στοιχείο που «φωτογραφίζει» την προέλευση μέρους του ενδιαφέροντος. Είναι, άλλωστε, γνωστό ότι ο εν εξελίξει διαγωνισμός ξεκίνησε κατόπιν εκδήλωσης ενδιαφέροντος της PGS Exploration, εταιρείας με έδρα στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία εντάσσεται πλέον στον όμιλο TGS, μετά τη συγχώνευση των δύο εταιρειών. Πρόκειται για έναν «παλιό γνώριμο» του ελληνικού προγράμματος υδρογονανθράκων, δεδομένου ότι η PGS είχε πραγματοποιήσει την περίοδο 2012-2013 τη μεγάλη σεισμική χαρτογράφηση του Ιονίου και των θαλάσσιων περιοχών νότια της Κρήτης, στο πλαίσιο της επανεκκίνησης των ερευνών υδρογονανθράκων στην Ελλάδα.

Τα επόμενα βήματα

Μετά την εκπνοή της προθεσμίας της 9ης Νοεμβρίου θα ακολουθήσει η αξιολόγηση των προσφορών και, εφόσον κριθεί απαραίτητο, η διαπραγμάτευση με τους ενδιαφερόμενους υποψηφίους. Σύμφωνα με την αρχική προκήρυξη, οι διαπραγματεύσεις προβλέπεται να πραγματοποιηθούν εντός 60 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής προσφορών, ενώ οι άδειες αναζήτησης θα χορηγηθούν εντός 30 ημερών από την υπογραφή των σχετικών συμβάσεων. Η αρχική διάρκεια των αδειών θα είναι 18 μήνες, με δυνατότητα παράτασης εφόσον απαιτηθεί για την ολοκλήρωση των εργασιών.

Και νέες έρευνες έως τέλος του έτους

Η κοινοπραξία Chevron-HELLENiQ ENERGY, η οποία -σύμφωνα με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου- προγραμματίζει την έναρξη σεισμικών ερευνών έως το τέλος του έτους, δραστηριοποιείται στις παραχωρήσεις «Νότια της Κρήτης 1», «Νότια της Κρήτης 2», «Νότια της Πελοποννήσου», «Α2» και «Μπλοκ 10».

Όσον αφορά την ερευνητική γεώτρηση στο βορειοδυτικό Ιόνιο, στόχος της κοινοπραξίας υπό την Energean είναι η περιβαλλοντική αδειοδότηση να έχει ολοκληρωθεί ως το τέλος του έτους. Η γεώτρηση αναμένεται να ξεκινήσει τον Απρίλιο του 2027 και να διαρκέσει 60-70 ημέρες, ενώ σε περίπτωση θετικών ευρημάτων θα απαιτηθούν πρόσθετες γεωτρήσεις για την οριοθέτηση του κοιτάσματος, ενδεχομένως εντός του 2028.

Πηγή: Pagenews.gr