Ο Βούλγαρος ναυλομεσίτης Γιορντάν Πετρόφ δεν στέλνει πλέον τα πλοία του στη Μαύρη Θάλασσα, αποκαλώντας “καμικάζι” τους ελάχιστους τολμηρούς που συνεχίζουν να το κάνουν, αναφέρει το Bloomberg σε σημερινό του δημοσίευμα.
Από τις αρχές Οκτωβρίου, επτά εμπορικά πλοία έχουν δεχθεί επιθέσεις από ρωσικά drones ανοιχτά των ακτών της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας. Σύμφωνα με τις αρχές των δύο χωρών, οι επιθέσεις αυτές στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους από 24 ναυτικούς.
Τα πλήγματα σημειώθηκαν εντός ή στα όρια των χωρικών υδάτων κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, σηματοδοτώντας μια επικίνδυνη νέα κλιμάκωση. Πρόκειται για μια δοκιμασία της ικανότητας της Συμμαχίας να αποτρέψει μια ολοένα και πιο επιθετική Ρωσία, η οποία δείχνει πλέον διατεθειμένη να ξεπεράσει τα όρια της “υβριδικής” της εκστρατείας και να επιτεθεί σε ανθρώπους στην Ευρώπη.
“Αυτό αναδεικνύει πόσο παραμελημένη ήταν η ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα εντός του ΝΑΤΟ, καθώς και την έλλειψη πολιτικής βούλησης από την πλευρά των συμμάχων για την αποτροπή της Μόσχας”, δήλωσε η Iulia Joja, διευθύντρια του προγράμματος για τη Μαύρη Θάλασσα στο Middle East Institute, με έδρα την Ουάσιγκτον. “Όσο αυτό δεν αλλάζει, η Ρωσία θα συνεχίσει να δοκιμάζει τα όρια”.
Η Μόσχα αρνείται την ευθύνη για τις επιθέσεις. Ωστόσο, έχει δηλώσει ότι τα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από τα ουκρανικά λιμάνια αποτελούν πιθανούς στόχους — μια απάντηση στις ουκρανικές επιθέσεις εναντίον του λεγόμενου “σκιώδους στόλου” του Κρεμλίνου, ο οποίος μεταφέρει πετρέλαιο που υπόκειται σε κυρώσεις.
Για τα κράτη στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, οι εισβολές drones δεν αποτελούν άγνωστο φαινόμενο. Ένας αυξανόμενος αριθμός ρωσικών —αλλά και ορισμένων ουκρανικών— drones έχει παραβιάσει τον εναέριο χώρο των κρατών της Βαλτικής και της Πολωνίας, προκαλώντας συναγερμούς και προκαλώντας ζημιές σε πολιτικές υποδομές.
Ωστόσο, το ενδιαφέρον έχει πλέον μετατοπιστεί νοτιότερα, σε μια άλλη ευαίσθητη περιοχή στα σύνορα της Συμμαχίας. “Αν μέχρι πρόσφατα τα φώτα της δημοσιότητας ήταν στραμμένα στη Βαλτική, τώρα έχουν πέσει στη Μαύρη Θάλασσα”, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Βούλγαρος υπουργός Άμυνας, Ντιμίταρ Στογιάνοφ.
Μέχρι τον Οκτώβριο, οι εισβολές ρωσικών drones στην Ευρώπη δεν είχαν προκαλέσει θανάτους. Μετά όμως από την επίθεση στο πλοίο “HS Dignity” στις 13 Οκτωβρίου, μόλις πέντε ναυτικά μίλια από τα χωρικά ύδατα της Βουλγαρίας, 11 ναυτικοί συνεχίζουν να αγνοούνται, ενώ πέντε κατάφεραν να επιζήσουν.
Στη συνέχεια, στις 15 Οκτωβρίου, ένα ακόμη πλοίο τυλίχθηκε στις φλόγες εντός των χωρικών υδάτων της Ρουμανίας. Λίγο αργότερα, ακολούθησε επίθεση με drone εναντίον πλοίου, ακριβώς έξω από τα χωρικά ύδατα της Ρουμανίας. Σχεδόν μία εβδομάδα μετά, επτά από τα 12 μέλη του πληρώματος του πλοίου αγνοούνται και θεωρείται πιθανό ότι έχουν πνιγεί.
Τέτοιου είδους απώλειες ανθρώπινων ζωών αυξάνουν την πίεση προς τη Συμμαχία να αντιδράσει στις επιθέσεις. Τα ευρωπαϊκά κράτη διστάζουν να το πράξουν, καθώς επιδιώκουν απεγνωσμένα να αποφύγουν έναν κύκλο κλιμάκωσης με τη Ρωσία —κάτι που θα εγκυμονούσε τον κίνδυνο άμεσης σύγκρουσης— σε μια συγκυρία κατά την οποία δεν είναι βέβαια για τη στήριξη των ΗΠΑ προς το ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η έλλειψη αποφασιστικής αντίδρασης τους καθιστά ευάλωτους στα μάτια του Κρεμλίνου, ενθαρρύνοντας ενδεχομένως ακόμη πιο επιθετικές ενέργειες, σημειώνει το Bloomberg.
Ο Πετρόφ διέβλεψε τον κίνδυνο κλιμάκωσης ήδη από τον Αύγουστο, όταν η εταιρεία του —με έδρα τη Βάρνα— απέσυρε τα τέσσερα πλοία που διαχειρίζεται άμεσα. Όπως ανέφερε, οι ναυτικοί με τους οποίους έχει συνεργαστεί θεωρούν πλέον τη Μαύρη Θάλασσα ανάλογη με τον Περσικό Κόλπο, όπου το Ιράν εκτοξεύει πυραύλους εναντίον εμπορικών πλοίων μετά την αμερικανική επίθεση του Φεβρουαρίου.
“Πολλοί πλοιοκτήτες αρνούνται να εισέλθουν στη θάλασσα”, δήλωσε.
Παράλληλα, οι αντιδράσεις των συμμάχων στα πλήγματα στη Μαύρη Θάλασσα αναδεικνύουν επίσης τις αδυναμίες τους, τόσο μεμονωμένα όσο και στις μεταξύ τους σχέσεις. Αποκάλυψαν όλο το φάσμα των στάσεων απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα εντός της Συμμαχίας —από την αποφασιστική έως τη διστακτική— καθώς και τη δυσκολία συντονισμού μιας άμεσης αντίδρασης.
Ενώ ο Ρουμάνος πρόεδρος Νικουσόρ Νταν και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισαν πρόσφατα τα πλήγματα ως σκόπιμες προσπάθειες αποτροπής της δυτικής στήριξης προς την Ουκρανία, ο Βούλγαρος πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ χρειάστηκε μία εβδομάδα για να αναγνωρίσει το ενδεχόμενο ρωσικής εμπλοκής.
Ο Ράντεφ, ο οποίος ανέλαβε την πρωθυπουργία φέτος έπειτα από μια σαρωτική εκλογική νίκη, έχει ασκήσει συχνά κριτική στη στρατιωτική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ουκρανία και έχει προτρέψει το μπλοκ να αποκαταστήσει τις σχέσεις του με τη Ρωσία.
Ο Βούλγαρος πρωθυπουργός υπέδειξε τη Ρωσία ως τον πιθανότερο δράστη για τα πλήγματα της 13ης Οκτωβρίου, όταν το ουκρανικό πλοίο “Chelsea 3” χτυπήθηκε ανοιχτά των βουλγαρικών ακτών – γεγονός που ανάγκασε τον Ράντεφ να καλέσει τον Ρώσο πρεσβευτή.
Η αναταραχή στη θάλασσα εντείνει την ανησυχία στη Βουλγαρία σχετικά με τη σύγκρουση, λίγο πριν από τις προεδρικές εκλογές της Κυριακής. Στις εκλογές αυτές αναμένεται να επικρατήσει η Ιλιάνα Γιότοβα, σύμμαχος του Ράντεφ, ένα αποτέλεσμα που θα εδραιώσει περαιτέρω την κυριαρχία του στη βαλκανική χώρα. Όπως και ο Ράντεφ, η Γιότοβα έχει ζητήσει άμεση κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία.
“Μου δίνεται η εντύπωση ότι η Βουλγαρία αποτελεί τον αδύναμο κρίκο σε ολόκληρη την ανατολική πτέρυγα”, δήλωσε ο βουλευτής της αντιπολίτευσης Ραντοσλάβ Ριμπάρσκι, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της κοινοβουλευτικής επιτροπής άμυνας νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Η Βουλγαρία “δεν αντιλαμβάνεται” τον κίνδυνο που διατρέχει, πρόσθεσε.
Δεδομένου ότι η Βουλγαρία στερείται ισχυρών αμυντικών δυνατοτήτων για την αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου, οι σύμμαχοί της είναι πρόθυμοι να συνδράμουν, εφόσον η Σόφια το ζητήσει, αναφέρει το Bloomberg επικαλούμενο άτομο που γνωρίζει το θέμα. Ωστόσο, μέχρι πολύ πρόσφατα, η Σόφια δεν είχε προβεί σε μια τέτοια κίνηση, ανέφερε η ίδια πηγή.
Πλέον, η Σόφια καταβάλλει πυρετώδεις προσπάθειες για να ενισχύσει την ετοιμότητά της, ζητώντας από το ΝАТО αυτό που ο Στογιάνοφ χαρακτήρισε ως “όλο το δυνατό φάσμα” της αεράμυνας – συμπεριλαμβανομένων αεροσκαφών περιπολίας, συστημάτων αεράμυνας και συστημάτων αντιμετώπισης drones.
Αντιθέτως, ακόμη και πριν από τα πλήγματα, η Ρουμανία έτρεχε τις διαδικασίες για να ολοκληρώσει τις εργασίες για έναν κοινό κόμβο ασφαλείας στη Μαύρη Θάλασσα, σε συνεργασία με τη Βουλγαρία. Μια περαιτέρω καθυστέρηση θα εγκυμονούσε τον κίνδυνο απώλειας της εμπιστοσύνης των εταίρων στο ΝΑΤΟ, δήλωσε την Τρίτη στο Βουκουρέστι ο υφυπουργός Εξωτερικών, Νταν Νεκουλέσκου.
Τα πλήγματα με drones σε αυτή την περιοχή της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ δεν έγιναν όλα στη θάλασσα.
Τον Σεπτέμβριο, ρωσικά drones έπληξαν ουκρανικά συνοριακά περάσματα στα σύνορα με τη Ρουμανία. Τον ίδιο μήνα, έπληξαν ένα ουκρανικό φυλάκιο στα σύνορα με τη Μολδαβία — μια χώρα με φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση, η οποία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ — με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους δύο άνθρωποι, σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές.
“Σήμερα, οι πρεσβευτές των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ συναντήθηκαν στο πλαίσιο του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου για να συζητήσουν το ζήτημα της ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα. Το ΝΑΤΟ έχει ήδη ενισχύσει την παρουσία του κατά μήκος της ανατολικής πτέρυγας, μεταξύ άλλων και με δυνατότητες αντιμετώπισης drones. Η Συμμαχία πρόκειται να αποστείλει επιπλέον μέσα στην περιοχή”, αναφέρει η εκπρόσωπος Τύπου του ΝΑΤΟ σε ανάρτηση στο Χ.
Καθώς οι επιθέσεις συνεχίζονται, ο Ράντεφ απηύθυνε έκκληση για ψυχραιμία.
Διέψευσε την ύπαρξη κινδύνου, επισημαίνοντας ότι η κίνηση στα βασικά λιμάνια της Βουλγαρίας είναι αυξημένη σε σύγκριση με τον περσινό Οκτώβριο. “Τα πλοία δεν έχουν σταματήσει και δεν πρόκειται να σταματήσουν. Η ναυτιλιακή μας δραστηριότητα θα συνεχιστεί”, δήλωσε την Τρίτη σε δημοσιογράφους.
Ωστόσο, όσοι δραστηριοποιούνται σε τομείς που έχουν πληγεί από την κατάσταση ασφαλείας περιγράφουν μια διαφορετική εικόνα. Οι αγροτικοί παραγωγοί εξακολουθούν να διαμαρτύρονται ότι οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα προκαλούν καθυστερήσεις στις εξαγωγές τους, ενώ ναυλομεσίτες, όπως ο Πετρόφ, κάνουν λόγο για αυξημένο κόστος ασφάλισης και δυσκολίες στη στελέχωση των πληρωμάτων.
“Η ναυτιλία στη Μαύρη Θάλασσα είναι, στην ουσία, νεκρή”, δήλωσε ο ναυλομεσίτης Τοντόρ Γκεοργκίεφ, προσθέτοντας ότι η συνολική κίνηση στα κύρια λιμάνια της Βάρνας και του Μπουργκάς είναι συχνά χαμηλότερη από εκείνη στο λιμάνι του Μογκαντίσου, στη Σομαλία — μια χώρα που μαστίζεται από τον πόλεμο.
Για τον Πετρόφ, οι αυξανόμενοι κίνδυνοι αποτελούν τη φυσική εξέλιξη αυτού που ο ίδιος αντιλαμβάνεται ως έναν κλιμακούμενο πόλεμο.
“Στα μάτια των Ρώσων, όσοι χρηματοδοτούν και στηρίζουν την ουκρανική αμυντική βιομηχανία είναι το ΝΑΤΟ”, ανέφερε. “Δηλαδή, εμείς”.
Πηγή: Pagenews.gr