Ο Πούτιν ανοίγει «σκιώδη πόλεμο» στην Ευρώπη: Σαμποτάζ, drones και η μεγάλη δοκιμασία της Γερμανίας

Προειδοποίηση από τον ιστορικό Τίμοθι Γκάρτον Ας στον Guardian: Η Μόσχα κλιμακώνει τις υβριδικές επιχειρήσεις εναντίον ευρωπαϊκών χωρών, επιδιώκοντας να διαλύσει τη δυτική στήριξη προς την Ουκρανία. Στο στόχαστρο η Γερμανία του Φρίντριχ Μερτς, ενώ η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο δίλημμα: περισσότερη στρατιωτική και οικονομική βοήθεια στο Κίεβο ή υποχώρηση μπροστά στην πίεση του Κρεμλίνου.

Ο πόλεμος του Βλαντίμιρ Πούτιν δεν περιορίζεται πλέον στα πεδία των μαχών της Ουκρανίας. Παράλληλα με τις ρωσικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια αυξανόμενη απειλή από σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεις, επιχειρήσεις παραπληροφόρησης και άλλες μορφές υβριδικής δραστηριότητας.

Αυτή είναι η κεντρική διαπίστωση του Βρετανού ιστορικού και πολιτικού αναλυτή Τίμοθι Γκάρτον Ας, ο οποίος, σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύθηκε στον Guardian στις 10 Οκτωβρίου 2026, υποστηρίζει ότι η απάντηση της Ευρώπης δεν πρέπει να είναι η υποχώρηση αλλά η αποφασιστικότερη υποστήριξη της Ουκρανίας.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Ρωσία επιχειρεί να εξαντλήσει τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες, να προκαλέσει πολιτικές διαιρέσεις και να αυξήσει το κόστος της βοήθειας προς το Κίεβο.

Η στρατηγική αυτή βασίζεται στην εκτίμηση ότι οι ευρωπαϊκές κοινωνίες θα κουραστούν από τον πόλεμο, τις οικονομικές επιβαρύνσεις και την αβεβαιότητα.

Το μεγάλο στοίχημα για τις Βρυξέλλες, το Βερολίνο, το Παρίσι και τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι εάν μπορούν να διατηρήσουν την ενότητά τους απέναντι σε μια μακροχρόνια αντιπαράθεση.

Ο «σκιώδης πόλεμος» της Μόσχας

Ο υβριδικός πόλεμος δεν διεξάγεται αποκλειστικά με συμβατικά στρατιωτικά μέσα.

Περιλαμβάνει ενέργειες που μπορούν να προκαλέσουν οικονομική ζημιά, ανασφάλεια και πολιτική αποσταθεροποίηση χωρίς να οδηγούν απαραίτητα σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση.

Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν προειδοποιήσει για ένα αυξανόμενο φάσμα απειλών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται ύποπτες ενέργειες εναντίον κρίσιμων υποδομών, επιχειρήσεις δολιοφθοράς και παρεμβάσεις στον δημόσιο διάλογο.

Η ιδιαίτερη δυσκολία βρίσκεται στην απόδοση ευθύνης.

Ορισμένες επιχειρήσεις μπορούν να συνδεθούν με κρατικούς φορείς μέσω στοιχείων των υπηρεσιών πληροφοριών.

Σε άλλες περιπτώσεις, η ταυτότητα των δραστών και ο βαθμός κρατικής εμπλοκής παραμένουν υπό διερεύνηση.

Αυτή η ασάφεια αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό του υβριδικού πολέμου.

Επιτρέπει την άσκηση πίεσης χωρίς την ανάληψη ανοικτής ευθύνης.

Το βασικό σχέδιο Πούτιν: Να σπάσει η ευρωπαϊκή ενότητα

Ο Γκάρτον Ας εκτιμά ότι ο βασικός στόχος της Μόσχας είναι να υπονομεύσει τη δυτική υποστήριξη προς την Ουκρανία.

Κατά την άποψή του, ο Πούτιν θεωρεί τον έλεγχο της Ουκρανίας κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής του.

Επομένως, οι επιχειρήσεις εναντίον ευρωπαϊκών κρατών δεν αποτελούν απομονωμένα περιστατικά.

Εντάσσονται, σύμφωνα με αυτή την ερμηνεία, σε μια ευρύτερη προσπάθεια να αυξηθεί το πολιτικό και οικονομικό κόστος της υποστήριξης προς το Κίεβο.

Η λογική είναι ότι όσο περισσότερα προβλήματα αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στο εσωτερικό τους, τόσο δυσκολότερο θα γίνεται να διατηρούν υψηλά επίπεδα στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας.

Αυτή η εκτίμηση αποτελεί τον πυρήνα του επιχειρήματος του Βρετανού ιστορικού.

Η Ευρώπη, υποστηρίζει, πρέπει να ενισχύσει την προστασία των υποδομών της, αλλά κυρίως να αποτρέψει τη Μόσχα από το να επιτύχει τον στρατηγικό της στόχο στην Ουκρανία.

Η γερμανική προειδοποίηση: Ο κίνδυνος εισέρχεται σε νέα φάση

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι εκτιμήσεις των γερμανικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα των Financial Times, η γερμανική υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας και η ομοσπονδιακή υπηρεσία εξωτερικών πληροφοριών προειδοποίησαν ότι οι ρωσικές υβριδικές επιχειρήσεις εισέρχονται σε πιο επικίνδυνη φάση.

Οι γερμανικές αρχές εκτιμούν ότι αυξάνεται ο κίνδυνος σοβαρότερων προκλήσεων και επιθέσεων σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Οι προειδοποιήσεις αφορούν εγκαταστάσεις στρατηγικής σημασίας, αμυντικές βιομηχανίες και υποδομές που σχετίζονται με την υποστήριξη της Ουκρανίας.

Το Βερολίνο βρίσκεται σε ιδιαίτερα ευαίσθητη θέση.

Η Γερμανία έχει αναλάβει σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση και στον στρατιωτικό εξοπλισμό του Κιέβου.

Παράλληλα, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες βιομηχανικές και οικονομικές δυνάμεις της Ευρώπης.

Μια σοβαρή διατάραξη γερμανικών υποδομών θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο τη χώρα, αλλά και ευρύτερες ευρωπαϊκές εφοδιαστικές αλυσίδες.

Το αεροδρόμιο της Λειψίας και η απειλή των εκρηκτικών drones

Ένα από τα περιστατικά που έχουν προκαλέσει ιδιαίτερη ανησυχία αφορά το αεροδρόμιο της Λειψίας.

Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, εντοπίστηκε μη επανδρωμένο αεροσκάφος που έφερε εκρηκτικά κοντά σε ουκρανικό μεταγωγικό αεροσκάφος.

Οι γερμανικές αρχές απέδωσαν το περιστατικό σε ρωσική δραστηριότητα.

Η υπόθεση θεωρείται ιδιαίτερα σοβαρή επειδή αφορά υποδομή πολιτικών μεταφορών με πιθανή σύνδεση με την υποστήριξη της Ουκρανίας.

Η χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων δημιουργεί νέες προκλήσεις για τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας.

Τα μικρά drones μπορούν να χρησιμοποιηθούν για επιτήρηση, πρόκληση αναστάτωσης ή μεταφορά επικίνδυνου φορτίου.

Η αντιμετώπισή τους απαιτεί τεχνολογικά συστήματα εντοπισμού, σαφείς κανόνες εμπλοκής και αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών αρχών.

Το περιστατικό της Λειψίας αναδεικνύει πόσο εύκολα η αντιπαράθεση για την Ουκρανία μπορεί να επηρεάσει κρίσιμες εγκαταστάσεις στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δολιοφθορές, στρατολόγηση και κρυπτονομίσματα

Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας εξετάζουν επίσης τη χρήση ενδιάμεσων προσώπων για την πραγματοποίηση δολιοφθορών.

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές έρευνες, ύποπτα δίκτυα στρατολόγησης αξιοποιούν διαδικτυακές πλατφόρμες, μεταξύ των οποίων και εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων.

Σε ορισμένες υποθέσεις έχουν αναφερθεί πληρωμές μέσω κρυπτονομισμάτων.

Η συγκεκριμένη μέθοδος μπορεί να δυσκολεύει τον εντοπισμό των προσώπων που οργανώνουν τις επιχειρήσεις.

Παράλληλα, περιορίζει την ανάγκη φυσικής παρουσίας επαγγελματιών πρακτόρων στο έδαφος της χώρας-στόχου.

Η Δανία έχει προειδοποιήσει για κινδύνους στρατολόγησης προσώπων με σκοπό επιθέσεις σε επιχειρήσεις που συνδέονται με την υποστήριξη της Ουκρανίας.

Η απειλή αφορά πλέον ένα σύνθετο περιβάλλον ασφαλείας, όπου η προστασία στρατιωτικών εγκαταστάσεων πρέπει να συνδυάζεται με την ασφάλεια ιδιωτικών επιχειρήσεων και δικτύων μεταφορών.

Η Γερμανία γίνεται ο κεντρικός πυλώνας της ευρωπαϊκής απάντησης

Στην ανάλυσή του, ο Γκάρτον Ας αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη μεταβολή της γερμανικής πολιτικής.

Η Γερμανία, που αρχικά αντιμετώπισε δυσκολίες και πολιτικές αντιπαραθέσεις σχετικά με την έκταση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους υποστηρικτές της.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου του Κιέλου για την υποστήριξη της Ουκρανίας, η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος μεμονωμένος κρατικός δωρητής μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Γκάρτον Ας επισημαίνει ότι η συνολική γερμανική βοήθεια υπερβαίνει σημαντικά εκείνη άλλων μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει στα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, η Γερμανία έχει προσφέρει 19 συστήματα, μεταξύ των οποίων πέντε πυροβολαρχίες Patriot.

Η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας θεωρείται κρίσιμη για την προστασία πόλεων, ενεργειακών εγκαταστάσεων και άλλων υποδομών.

Μερτς: Η επίσκεψη στο Κίεβο και ο ιστορικός συμβολισμός

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς βρέθηκε στην Ουκρανία στις αρχές Οκτωβρίου, συνοδευόμενος από αντιπροσωπεία στην οποία συμμετείχαν και εκπρόσωποι της αμυντικής βιομηχανίας.

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο έντονων ρωσικών επιθέσεων.

Ο Γκάρτον Ας αποδίδει ιδιαίτερη ιστορική σημασία στην επιλογή της 3ης Οκτωβρίου, ημέρας της γερμανικής επανένωσης.

Για τον Βρετανό ιστορικό, η σημερινή στάση της δημοκρατικής Γερμανίας αποκτά συμβολική αξία υπό το πρίσμα της σύνθετης ιστορίας των γερμανορωσικών σχέσεων.

Υπενθυμίζει ότι η ευρωπαϊκή ιστορία περιλαμβάνει περιόδους κατά τις οποίες η Γερμανία διευκόλυνε τη ρωσική επέκταση, αλλά και περιόδους έντονης σύγκρουσης μεταξύ των δύο χωρών.

Σήμερα, η υποστήριξη μιας ανεξάρτητης Ουκρανίας αποτελεί διαφορετική ιστορική επιλογή.

Η Γερμανία εμφανίζεται ως βασικός υποστηρικτής της κυριαρχίας ενός ευρωπαϊκού κράτους που δέχεται στρατιωτική εισβολή.

Η γερμανική αμυντική δαπάνη στα 154 δισ. ευρώ

Η αλλαγή της γερμανικής στρατηγικής αποτυπώνεται και στις δημοσιονομικές προβλέψεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο Γκάρτον Ας, οι γερμανικές αμυντικές δαπάνες προβλέπεται να φτάσουν τα 154 δισεκατομμύρια ευρώ το 2028.

Πρόκειται για ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο δαπανών, το οποίο αντανακλά τη νέα έμφαση στην άμυνα και στην αποτροπή.

Η αύξηση δεν αφορά αποκλειστικά τη βοήθεια προς την Ουκρανία.

Συνδέεται επίσης με την ενίσχυση των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων, την αναβάθμιση εξοπλισμών και τη συμμετοχή της χώρας στη συλλογική άμυνα του ΝΑΤΟ.

Ωστόσο, η υλοποίηση των προβλέψεων εξαρτάται από μελλοντικές δημοσιονομικές αποφάσεις και την εξέλιξη των οικονομικών συνθηκών.

Η Γερμανία καλείται να συνδυάσει τις αυξημένες αμυντικές ανάγκες με τις πιέσεις στην οικονομία και στις δημόσιες δαπάνες.

Η ιστορική ερμηνεία: Ο ρωσικός επεκτατισμός δεν είναι μόνο υπόθεση Πούτιν

Ο Γκάρτον Ας αναφέρεται επίσης στο νέο βιβλίο του Γερμανού ιστορικού Μάρτιν Σούλτσε Βέσελ, το οποίο εξετάζει τις ιστορικές ρίζες της ρωσικής επεκτατικής πολιτικής.

Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η πολιτική του Πούτιν εντάσσεται σε μια μακρά παράδοση αυτοκρατορικής σκέψης και επιδίωξης περιφερειακής κυριαρχίας.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση αμφισβητεί την άποψη ότι η σημερινή ρωσική πολιτική μπορεί να εξηγηθεί αποκλειστικά ως αντίδραση στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ.

Ο ιστορικός υπογραμμίζει τη σημασία της ιδεολογίας, της εδαφικής επέκτασης και της αντίληψης περί ιστορικής αποστολής του ρωσικού κράτους.

Αυτή αποτελεί μία ιστορική ερμηνεία, η οποία δεν αναιρεί την ανάγκη εξέτασης και άλλων παραγόντων, όπως οι σχέσεις ασφαλείας Ρωσίας–Δύσης και οι επιλογές των επιμέρους κυβερνήσεων.

Για τον Γκάρτον Ας, πάντως, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η ευρωπαϊκή πολιτική δεν πρέπει να στηρίζεται στην υπόθεση πως η Μόσχα θα εγκαταλείψει αυτομάτως τις επεκτατικές της επιδιώξεις εάν περιοριστεί η δυτική πίεση.

Ο Τραμπ αλλάζει τις ισορροπίες – Η Ευρώπη μένει μπροστά

Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο έχει μεταβάλει τις ισορροπίες στις διατλαντικές σχέσεις.

Ο Γκάρτον Ας υποστηρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν λειτουργούν πλέον με τον ίδιο τρόπο ως αντίβαρο στη ρωσική ισχύ.

Η ανάλυσή του συνδέεται με τις διαφορετικές προτεραιότητες της κυβέρνησης Τραμπ και την αυξανόμενη ευθύνη των ευρωπαϊκών κρατών για την ασφάλεια της ηπείρου.

Οι ευρωπαϊκές οικονομίες διαθέτουν συνολικά πολύ μεγαλύτερη παραγωγική και χρηματοδοτική βάση από τη Ρωσία.

Ωστόσο, η οικονομική ισχύς δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε στρατιωτική δυνατότητα.

Απαιτούνται επενδύσεις, βιομηχανική παραγωγή, πολιτική βούληση και συντονισμός.

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει επομένως το πρόβλημα της μετατροπής των οικονομικών της δυνατοτήτων σε πραγματική στρατηγική ισχύ.

Η συμφωνία Τραμπ–Πούτιν για το ντίζελ αυξάνει την πίεση

Η συζήτηση αποκτά νέα ένταση μετά τη συμφωνία που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για τη διάθεση ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές.

Η Ουάσιγκτον επικαλείται την ανάγκη περιορισμού των υψηλών τιμών καυσίμων.

Η Ουκρανία και αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχία ότι η χαλάρωση περιορισμών στις ρωσικές ενεργειακές εξαγωγές μπορεί να ενισχύσει τα έσοδα της Μόσχας.

Ο Ζελένσκι αντέδρασε έντονα στην απόφαση.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας υπογράμμισε ότι δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για μείωση της πίεσης στη Ρωσία.

Η εξέλιξη προσθέτει μια νέα διάσταση στη στρατηγική συζήτηση.

Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες επιλέγουν μεγαλύτερη ενεργειακή συνεργασία με τη Μόσχα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να αποφασίσουν πώς θα διατηρήσουν τη δική τους πολιτική κυρώσεων και υποστήριξης προς την Ουκρανία.

Η πολιτική κόπωση: Το πραγματικό όπλο του Κρεμλίνου

Ο Γκάρτον Ας αναγνωρίζει ότι η ευρωπαϊκή υποστήριξη προς την Ουκρανία αντιμετωπίζει σοβαρές πολιτικές προκλήσεις.

Στη Γερμανία, η Εναλλακτική για τη Γερμανία αμφισβητεί τη σημερινή πολιτική βοήθειας προς το Κίεβο.

Στη Γαλλία, η Μαρίν Λεπέν έχει εκφράσει αντιρρήσεις για τη συνέχιση της οικονομικής επιβάρυνσης.

Στην Πολωνία, ορισμένες πολιτικές δυνάμεις της Δεξιάς υιοθετούν πιο επιφυλακτική στάση απέναντι στην Ουκρανία.

Στην Ιταλία, δημοσκοπικά ευρήματα που επικαλείται ο αρθρογράφος δείχνουν σημαντική αντίθεση στη συνέχιση των παραδόσεων όπλων.

Οι πολιτικές αυτές τάσεις δεν είναι ταυτόσημες.

Αντανακλούν διαφορετικές εθνικές συνθήκες και ιδεολογικές αφετηρίες.

Ωστόσο, δημιουργούν ένα κοινό πρόβλημα για την ευρωπαϊκή στρατηγική.

Η διατήρηση υψηλού επιπέδου βοήθειας απαιτεί διαρκή πολιτική νομιμοποίηση στο εσωτερικό των κρατών-μελών.

Το οικονομικό βάρος: Έως 100 δισ. ευρώ πρόσθετης βοήθειας το 2027

Η χρηματοδότηση της Ουκρανίας αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις.

Ο Γκάρτον Ας επικαλείται εκτιμήσεις ειδικών σύμφωνα με τις οποίες η χώρα μπορεί να χρειαστεί έως και 100 δισεκατομμύρια ευρώ πρόσθετης υποστήριξης μόνο το 2027.

Το ποσό αποτυπώνει την έκταση των οικονομικών αναγκών που δημιουργεί ένας παρατεταμένος πόλεμος.

Οι ζημιές στις υποδομές, η πίεση στην παραγωγή και οι δυσκολίες στις εξαγωγές επιβαρύνουν την ουκρανική οικονομία.

Παράλληλα, η χώρα χρειάζεται πόρους για τη λειτουργία του κράτους, την άμυνα και την αποκατάσταση κρίσιμων εγκαταστάσεων.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν όμως και δικές τους δημοσιονομικές πιέσεις.

Η αύξηση των αμυντικών δαπανών, το κόστος ενέργειας και η επιβράδυνση ορισμένων οικονομιών περιορίζουν τα περιθώρια νέων χρηματοδοτικών δεσμεύσεων.

Η πολιτική δυσκολία είναι επομένως εξίσου σημαντική με την οικονομική.

Τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία και το δίλημμα των Βρυξελλών

Στο επίκεντρο βρίσκεται και η συζήτηση για τη χρήση δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Σημαντικό μέρος αυτών βρίσκεται στο Βέλγιο.

Η αξιοποίησή τους για την υποστήριξη της Ουκρανίας έχει προκαλέσει έντονη νομική και πολιτική αντιπαράθεση.

Οι υποστηρικτές της πρότασης θεωρούν ότι η Ρωσία πρέπει να αναλάβει μέρος του οικονομικού κόστους που έχει προκαλέσει ο πόλεμος.

Άλλες πλευρές προειδοποιούν για πιθανούς νομικούς κινδύνους, επιπτώσεις στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και ζητήματα προστασίας κρατικών περιουσιακών στοιχείων.

Η διάκριση ανάμεσα στη χρήση των αποδόσεων των δεσμευμένων κεφαλαίων και στην κατάσχεση του ίδιου του κεφαλαίου είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Οι δύο επιλογές δεν έχουν ταυτόσημες νομικές συνέπειες.

Για τον Γκάρτον Ας, η δυσκολία επίτευξης συμφωνίας στο συγκεκριμένο ζήτημα δείχνει πόσο δύσκολο είναι να μετατραπεί η πολιτική αλληλεγγύη σε πραγματικούς χρηματοδοτικούς πόρους.

Η Ουκρανία μπροστά στον πιο δύσκολο χειμώνα

Οι ρωσικές επιθέσεις σε ουκρανικές ενεργειακές υποδομές αυξάνουν την ανησυχία για τον χειμώνα 2026–2027.

Οι ζημιές σε εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής και δίκτυα μεταφοράς μπορούν να επηρεάσουν την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας, τη θέρμανση και τη λειτουργία βασικών υπηρεσιών.

Η προστασία του ενεργειακού συστήματος απαιτεί αντιαεροπορικά μέσα, εξοπλισμό επισκευών και δυνατότητα ταχείας αποκατάστασης.

Η συνέχιση των επιθέσεων αυξάνει επίσης το οικονομικό κόστος για την Ουκρανία.

Για τις ευρωπαϊκές χώρες, η βοήθεια στον ενεργειακό τομέα αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της συνολικής υποστήριξης.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη στρατιωτική άμυνα.

Αφορά τη δυνατότητα του ουκρανικού κράτους και της κοινωνίας να συνεχίσουν να λειτουργούν υπό συνθήκες πολέμου.

Η Ευρώπη απέναντι σε ένα δύσκολο στρατηγικό δίλημμα

Η κεντρική θέση του Γκάρτον Ας είναι ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να απαντήσει στις ρωσικές υβριδικές επιχειρήσεις αποκλειστικά με μέτρα εσωτερικής ασφάλειας.

Η ενίσχυση της προστασίας αεροδρομίων, ενεργειακών εγκαταστάσεων και κρίσιμων δικτύων είναι αναγκαία.

Δεν επαρκεί, όμως, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, για την αντιμετώπιση του στρατηγικού προβλήματος.

Εφόσον ο βασικός στόχος της Μόσχας είναι η αποδυνάμωση της Ουκρανίας, η αποφασιστική υποστήριξη του Κιέβου αποτελεί για τον ίδιο την ουσιαστικότερη απάντηση.

Η προσέγγιση αυτή δεν στερείται δυσκολιών.

Η μεγαλύτερη στρατιωτική βοήθεια απαιτεί πόρους και δημιουργεί κινδύνους κλιμάκωσης.

Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις οφείλουν να διατηρούν ανοιχτούς μηχανισμούς διπλωματικής επικοινωνίας και διαχείρισης κρίσεων.

Η πρόκληση είναι να συνδυαστούν η αποτροπή, η υποστήριξη της Ουκρανίας και η αποφυγή μιας άμεσης σύγκρουσης ΝΑΤΟ–Ρωσίας.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη

Η συζήτηση για τον ρωσικό υβριδικό πόλεμο αφορά και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η περιοχή διαθέτει κρίσιμες ενεργειακές, λιμενικές και μεταφορικές υποδομές.

Η Ελλάδα, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, συμμετέχει στη συλλογική προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Η ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου και των ενεργειακών διασυνδέσεων αυξάνει τη στρατηγική σημασία της χώρας.

Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη προστασίας των κρίσιμων υποδομών από φυσικές και ψηφιακές απειλές.

Η ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας, η συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών και η προστασία των δικτύων μεταφορών αποτελούν σημαντικά πεδία προετοιμασίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχουν επιβεβαιωμένα σχέδια ρωσικών επιθέσεων εναντίον συγκεκριμένων ελληνικών εγκαταστάσεων.

Σημαίνει ότι η συνολική ευρωπαϊκή συζήτηση για την ανθεκτικότητα και την αποτροπή έχει άμεση σημασία και για την ελληνική στρατηγική.

Το μήνυμα του Guardian: Η Ευρώπη πρέπει να αποδείξει ότι αντέχει

Η παρέμβαση του Τίμοθι Γκάρτον Ας αποτελεί μια σαφή προειδοποίηση για την ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία.

Η Μόσχα, κατά την ανάλυσή του, επιχειρεί να αξιοποιήσει τις αδυναμίες των δημοκρατικών κοινωνιών.

Την πολιτική αντιπαράθεση, την οικονομική πίεση, την κόπωση από τον πόλεμο και τη δυσκολία λήψης κοινών αποφάσεων.

Ο Πούτιν εκτιμά, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, ότι οι ευρωπαϊκές δημοκρατίες θα αποδειχθούν λιγότερο ανθεκτικές από το ρωσικό καθεστώς σε μια μακροχρόνια αντιπαράθεση.

Ο Γκάρτον Ας θεωρεί ότι η Ευρώπη πρέπει να διαψεύσει αυτή την εκτίμηση.

Η Γερμανία βρίσκεται στο επίκεντρο της προσπάθειας.

Η Ουκρανία παραμένει το βασικό πεδίο της στρατηγικής σύγκρουσης.

Και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να αποδείξουν ότι μπορούν να διατηρήσουν κοινή πολιτική παρά τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές δυσκολίες.

Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι μόνο εάν η Ευρώπη μπορεί να προστατευθεί από τις υβριδικές επιχειρήσεις της Ρωσίας. Είναι εάν μπορεί να διατηρήσει την ενότητά της και να στηρίξει την Ουκρανία για όσο διάστημα απαιτείται, χωρίς να υπονομεύσει την οικονομική και πολιτική της συνοχή.

Αυτή είναι η δοκιμασία που, σύμφωνα με τον Βρετανό ιστορικό, θα καθορίσει όχι μόνο την έκβαση του πολέμου, αλλά και τη μελλοντική ισορροπία ασφάλειας στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Πηγή: pagenews.gr