Μια νέα περίοδος επικίνδυνης γεωπολιτικής αβεβαιότητας διαμορφώνεται στη Μέση Ανατολή, καθώς το αδιέξοδο που προέκυψε από τις ισραηλινές εκλογές αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επίθεσης κατά του Ιράν, ακόμη και χωρίς τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα των Financial Times, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου θα μπορούσε να διατάξει νέα στρατιωτική επιχείρηση ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός, εφόσον υπάρξουν οι απαραίτητες στρατιωτικές και πολιτικές προϋποθέσεις.
Το ενδεχόμενο αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τον σχεδιασμό, το Ισραήλ είχε ήδη προετοιμάσει πολυήμερη αεροπορική επιχείρηση για το Σαββατοκύριακο της 10ης Οκτωβρίου.
Η επιχείρηση δεν πραγματοποιήθηκε, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έδωσε την απαιτούμενη έγκριση, σύμφωνα με το βρετανικό δημοσίευμα.
Το εκλογικό αποτέλεσμα και οι 53 έδρες που αλλάζουν τους υπολογισμούς
Τα πρώτα εκλογικά αποτελέσματα καταδεικνύουν ένα κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο.
Ο συνασπισμός του Νετανιάχου κατευθύνεται προς τις 53 έδρες στην Κνεσέτ, χάνοντας την προηγούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία του. Ωστόσο, το Λικούντ παραμένει, με βάση την καταμέτρηση, το μεγαλύτερο μεμονωμένο κόμμα.
Το εβραϊκό αντιπολιτευόμενο μπλοκ συγκεντρώνει περίπου 48 έδρες, ενώ δύο αραβικά κόμματα ενδέχεται να εξασφαλίσουν έως 19.
Κανένας πολιτικός σχηματισμός δεν διαθέτει προς το παρόν σαφή διαδρομή προς την απαιτούμενη πλειοψηφία των 61 βουλευτών.
Αυτό δημιουργεί το ενδεχόμενο παρατεταμένων διαπραγματεύσεων, κατά τη διάρκεια των οποίων ο Νετανιάχου μπορεί να συνεχίσει να ασκεί καθήκοντα υπηρεσιακού πρωθυπουργού.
Και εδώ βρίσκεται η κρίσιμη διάσταση της υπόθεσης: η απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δεν συνεπάγεται αυτομάτως απώλεια της εξουσίας λήψης στρατιωτικών αποφάσεων.
Οι Ισραηλινοί αναλυτές: Δεν υπάρχει αυτόματο νομικό εμπόδιο
Ο Γιαακόβ Αμιντρόρ, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας και πρόσωπο με στενές σχέσεις με τον Νετανιάχου, υποστηρίζει στους Financial Times ότι η διατήρηση της πρώτης θέσης από το Λικούντ ενισχύει την πολιτική δυνατότητα του πρωθυπουργού να δώσει εντολές στις υπηρεσίες ασφαλείας.
«Είμαι αρκετά βέβαιος ότι πολλοί στρατηγοί των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων θεωρούν ότι πρέπει να κάνουμε κάτι εναντίον του Ιράν», δηλώνει.
Ανάλογη είναι η εκτίμηση του Ντάνι Σιτρίνοβιτς, πρώην αναλυτή για το Ιράν στις ισραηλινές στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών.
«Δεν έχει νομικούς περιορισμούς. Μπορεί ακόμη να κάνει ό,τι χρειάζεται. Οι διοικητές του στρατού δεν μπορούν να πουν όχι και προετοιμάζονται», αναφέρει.
Οι τοποθετήσεις αυτές αποτελούν εκτιμήσεις ειδικών και όχι επίσημη νομική απόφαση ή επιβεβαίωση ότι έχει ληφθεί εντολή επίθεσης.
Το σχέδιο των τριών ημερών: Πυρηνικές εγκαταστάσεις και υποδομές
Η σημαντικότερη αποκάλυψη αφορά τον χαρακτήρα μιας ενδεχόμενης νέας επιχείρησης.
Σύμφωνα με πρόσωπα που επικαλούνται οι Financial Times, ο στρατιωτικός σχεδιασμός προβλέπει μια ιδιαίτερα έντονη επιχείρηση διάρκειας περίπου τριών ημερών.
Στους πιθανούς στόχους περιλαμβάνονται πυρηνικές εγκαταστάσεις, υποδομές του ιρανικού καθεστώτος και κρίσιμες πολιτικές υποδομές, ακόμη και σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής.
Η συμπερίληψη ενεργειακών εγκαταστάσεων δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τις επιπτώσεις στον άμαχο πληθυσμό και για τη συμμόρφωση οποιασδήποτε επίθεσης με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.
Πρόκειται, πάντως, για αναφερόμενα σχέδια και όχι για επιβεβαιωμένη επιχειρησιακή εντολή.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η Τεχεράνη αναμένεται να απαντήσει δυναμικά σε μια νέα επίθεση, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη περιφερειακή κλιμάκωση.
Η 3η Νοεμβρίου και ο παράγοντας Τραμπ
Στην Ουάσιγκτον, οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου αποτελούν καθοριστικό πολιτικό ορόσημο.
Ο Λευκός Οίκος έχει καταστήσει σαφές ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν πρόκειται να εξαπολύσουν νέα επίθεση κατά του Ιράν πριν από τις εκλογές.
Το γεγονός αυτό δημιουργεί ένα διαφορετικό περιβάλλον αποφάσεων μετά την ολοκλήρωση της αμερικανικής εκλογικής διαδικασίας, χωρίς να σημαίνει ότι η στρατιωτική δράση έχει προαποφασιστεί.
Ο πρώην αξιωματικός των ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών Μάικλ Μιλστάιν εκτιμά ότι ο Νετανιάχου θα μπορούσε να εξετάσει σοβαρά νέες στρατιωτικές κινήσεις την επόμενη ή τη μεθεπόμενη εβδομάδα.
Κατά την εκτίμησή του, η προτιμώμενη επιλογή θα ήταν μια κοινή επιχείρηση με τις ΗΠΑ. Εάν, όμως, η Ουάσιγκτον εμφανιστεί διστακτική, δεν αποκλείονται ανεξάρτητες ισραηλινές ενέργειες σε συντονισμό με τους Αμερικανούς.
Το Ισραήλ εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη, ιδιαίτερα στο πεδίο της αεράμυνας.
Άιζενκοτ προς Νετανιάχου: Μην χρησιμοποιήσεις την ασφάλεια για πολιτικούς σκοπούς
Η προοπτική νέας στρατιωτικής επιχείρησης έχει ήδη προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση.
Ο Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων και επικεφαλής της μεγαλύτερης εβραϊκής αντιπολιτευόμενης παράταξης, αμφισβητεί την πολιτική νομιμοποίηση μιας τέτοιας απόφασης.
«Νετανιάχου, μην τολμήσεις να χρησιμοποιήσεις την ασφάλεια του Ισραήλ για τις πολιτικές σου ανάγκες», προειδοποίησε.
Ο Άιζενκοτ υποστήριξε επίσης ότι ένας υπηρεσιακός πρωθυπουργός δεν διαθέτει την αναγκαία λαϊκή εντολή για να ξεκινήσει νέα στρατιωτική περιπέτεια.
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει μια ουσιαστική διάκριση ανάμεσα στη νομική αρμοδιότητα μιας υπηρεσιακής κυβέρνησης και στην πολιτική νομιμοποίηση μιας απόφασης με τόσο μεγάλες συνέπειες.
Η εύθραυστη εκεχειρία και ο κίνδυνος περιφερειακής ανάφλεξης
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ενώ από τον Απρίλιο ισχύει μια εύθραυστη εκεχειρία που δεν έχει επιλύσει τις βαθύτερες αντιπαραθέσεις.
Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, η ασφάλεια του Ισραήλ, ο έλεγχος των θαλάσσιων διαδρομών και η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο εξακολουθούν να αποτελούν πηγές έντασης.
Παράλληλα, συνεχίζονται οι περιφερειακές διπλωματικές προσπάθειες για μια προσωρινή συμφωνία ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.
Η επιτυχία ή αποτυχία αυτών των προσπαθειών ενδέχεται να επηρεάσει καθοριστικά τις επόμενες αποφάσεις.
Μια νέα σύγκρουση θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, τις διεθνείς αγορές ενέργειας και την ασφάλεια των κρατών του Κόλπου.
Το κρίσιμο ερώτημα: Κυβέρνηση συνεργασίας ή νέα στρατιωτική κλιμάκωση;
Το Ισραήλ εισέρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η εσωτερική πολιτική αβεβαιότητα συμπίπτει με την πιθανότητα νέας περιφερειακής στρατιωτικής κρίσης.
Οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης μπορεί να διαρκέσουν εβδομάδες ή ακόμη και μήνες.
Στο μεταξύ, ο Νετανιάχου παραμένει στο επίκεντρο των αποφάσεων εθνικής ασφάλειας, ενώ η αμερικανική στάση μετά τις 3 Νοεμβρίου αναμένεται να επηρεάσει το περιθώριο των ισραηλινών επιλογών.
Το βασικό γεωπολιτικό συμπέρασμα είναι ότι η εκλογική αβεβαιότητα δεν αποκλείει μια στρατιωτική κλιμάκωση. Δεν την καθιστά, όμως, ούτε αναπόφευκτη.
Το εάν θα επικρατήσει η διπλωματική διαχείριση ή θα ενεργοποιηθούν εκ νέου τα στρατιωτικά σχέδια θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις Ισραήλ και ΗΠΑ, την πορεία των επαφών με το Ιράν και τις εκτιμήσεις για το κόστος μιας νέας σύγκρουσης.
Πηγή: pagenews.gr