Στην Τεχεράνη, η ανοικοδόμηση έχει αρχίσει πριν ακόμη εξαφανιστεί ο φόβος του επόμενου πολέμου.
Απανθρακωμένα αυτοκίνητα, πολυκατοικίες που έχουν καταρρεύσει και οικογένειες που εξακολουθούν να ζουν μακριά από τα σπίτια τους συνθέτουν την εικόνα μιας πρωτεύουσας η οποία επιχειρεί να επιστρέψει στην καθημερινότητα, ενώ η αντιπαράθεση ανάμεσα στο Ιράν, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ παραμένει ανοιχτή.
Σε εκτενές επιτόπιο ρεπορτάζ τους, οι Financial Times καταγράφουν την προσπάθεια αποκατάστασης των ζημιών που προκάλεσε η αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία βομβαρδισμών των 40 ημερών, η οποία σταμάτησε τον Απρίλιο με μια εύθραυστη εκεχειρία.
Η δημοτική αρχή της Τεχεράνης υποστηρίζει ότι έχει ήδη επισκευάσει το μεγαλύτερο μέρος των περισσότερων από 50.000 κατοικιών που υπέστησαν ζημιές.
Ωστόσο, περίπου 500 κτίρια κατοικιών, που περιλαμβάνουν περισσότερα από 2.000 διαμερίσματα, καταστράφηκαν ολοσχερώς και πρέπει να ξαναχτιστούν.
Και ενώ οι μπουλντόζες απομακρύνουν τα συντρίμμια, οι πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις στην Ουάσιγκτον δημιουργούν νέα αβεβαιότητα.
Η γειτονιά που ισοπεδώθηκε από τέσσερις πυραύλους
Στο στενό Τζατζρούντι, στην ανατολική Τεχεράνη, τα σημάδια των βομβαρδισμών παραμένουν εμφανή.
Σύμφωνα με την περιγραφή των Financial Times, δύο καμένα αυτοκίνητα βρίσκονται μπροστά από ένα κατεστραμμένο κτίριο.
Στην απέναντι πλευρά του δρόμου, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική: γλάστρες με θάμνους έχουν τοποθετηθεί σε ένα καθαρισμένο εργοτάξιο, προετοιμάζοντας την επόμενη φάση της ανοικοδόμησης.
Εκεί βρισκόταν μια πενταώροφη πολυκατοικία.
Το κτίριο καταστράφηκε όταν τέσσερις πύραυλοι έπληξαν παρακείμενη βάση παραστρατιωτικών δυνάμεων και κατοικίες της περιοχής.
Ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους που ανασύρθηκαν ζωντανοί από άλλο κατεστραμμένο κτίριο της ίδιας γειτονιάς περιγράφει την απώλεια όχι μόνο της κατοικίας του αλλά και της δυνατότητας να εργαστεί.
Έχασε τη μοτοσικλέτα με την οποία εξασφάλιζε το εισόδημά του και σήμερα παραμένει άνεργος, σε ένα προσωρινό διαμέρισμα που ενοικιάζεται με χρηματοδότηση του δήμου.
«Δεν μπορώ να αγοράσω ούτε μια συρταριέρα. Κρατάω τα λίγα ρούχα που μου απέμειναν μέσα σε ένα κουτί από μπανάνες», λέει στους FT.
Και συνεχίζει:
«Φανταστείτε να ζείτε κάπου, να συγκεντρώνετε τα πράγματά σας όλα αυτά τα χρόνια και ξαφνικά να καταστρέφονται όλα όσα είχατε».
Η μαρτυρία αποτυπώνει μια διάσταση του πολέμου που δεν περιγράφεται από τους στρατιωτικούς απολογισμούς: την απώλεια περιουσίας, εισοδήματος και προσωπικής ασφάλειας.
50.000 κατοικίες με ζημιές – Δύο χρόνια για την ανοικοδόμηση
Η Τεχεράνη, μια μητρόπολη περίπου 10 εκατομμυρίων κατοίκων, αντιμετωπίζει τεράστιες ανάγκες αποκατάστασης.
Ο Μοχαμάντ Αζαντί, εκπρόσωπος της δημοτικής αρχής, αναφέρει ότι οι επισκευές στις περισσότερες από 50.000 κατοικίες που επλήγησαν έχουν σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί.
Οι εργασίες κυμαίνονταν από την αντικατάσταση παραθύρων έως τη σοβαρή στατική ενίσχυση κτιρίων.
Η επόμενη φάση είναι δυσκολότερη.
Περίπου 500 κτίρια, με περισσότερα από 2.000 διαμερίσματα, χρειάζονται πλήρη ανακατασκευή.
Ο Αμπάς Χαζαεΐ, αξιωματούχος πολεοδομικής ανάπτυξης του δήμου, εκτιμά ότι το πρόγραμμα μπορεί να απαιτήσει έως και δύο χρόνια.
Το χρονοδιάγραμμα, ωστόσο, εξαρτάται από τη χρηματοδότηση, τη διαθεσιμότητα υλικών και κυρίως από τη διατήρηση της εκεχειρίας.
Το σχέδιο της Τεχεράνης: Χτίστε 50% περισσότερο και χρηματοδοτήστε την αποκατάσταση
Η ανοικοδόμηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία το ιρανικό κράτος αντιμετωπίζει σοβαρούς δημοσιονομικούς περιορισμούς λόγω των διεθνών κυρώσεων και των συνεπειών του πολέμου.
Η δημοτική αρχή έχει καταφύγει σε έναν ασυνήθιστο μηχανισμό χρηματοδότησης.
Προσφέρει σε κατασκευαστικές εταιρείες τη δυνατότητα να αναπτύξουν 50% μεγαλύτερη δομημένη επιφάνεια σε σχέση με τα αρχικά κτίρια, με αντάλλαγμα να αναλάβουν το κόστος της ανοικοδόμησης.
Οι εταιρείες διατηρούν το πρόσθετο τμήμα της νέας κατασκευής, το οποίο μπορούν να αξιοποιήσουν εμπορικά.
Με αυτόν τον τρόπο, η δημοτική αρχή επιχειρεί να κινητοποιήσει ιδιωτικά κεφάλαια χωρίς να χρειάζεται να καλύψει εξ ολοκλήρου τις κατασκευαστικές δαπάνες.
Το μοντέλο, ωστόσο, εγείρει ερωτήματα για τη μελλοντική πυκνότητα δόμησης, την επάρκεια των υποδομών και την οικονομική βιωσιμότητα των έργων.
Για τους κατοίκους των οποίων τα σπίτια καταστράφηκαν, η δημοτική αρχή ή οι κατασκευαστές παρέχουν εγγυήσεις ενοικίασης και μηνιαία οικονομική στήριξη μέχρι να ολοκληρωθούν οι εργασίες.
Πάνω από 3.500 νεκροί – Η Τεχεράνη στο επίκεντρο των επιθέσεων
Το ανθρώπινο κόστος της σύγκρουσης παραμένει βαρύ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοινώνει η ιρανική κυβέρνηση, περισσότεροι από 3.500 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί κατά τη διάρκεια του πολέμου, εκ των οποίων περίπου 1.500 ήταν άμαχοι.
Ο κυβερνήτης της επαρχίας Τεχεράνης αναφέρει ότι περίπου οι μισές στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά τις πρώτες 40 ημέρες του πολέμου είχαν ως στόχο την ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας.
Η επαρχία, σύμφωνα με την ίδια πηγή, κατέγραψε περίπου το ένα τρίτο των συνολικών θανάτων.
Οι αριθμοί αυτοί προέρχονται από τις ιρανικές αρχές και δεν αποτελούν ανεξάρτητα επιβεβαιωμένο συνολικό απολογισμό.
Η έκταση των ζημιών, πάντως, δείχνει ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις είχαν σημαντικές συνέπειες και για τις κατοικημένες περιοχές.
ΟΗΕ: Σοβαρές ενδείξεις εγκλήματος πολέμου – Η αντίδραση ΗΠΑ και Ισραήλ
Η διεθνής διάσταση της σύγκρουσης δεν περιορίζεται στη στρατιωτική αντιπαράθεση.
Τον Σεπτέμβριο, αποστολή των Ηνωμένων Εθνών ανακοίνωσε ότι διαπίστωσε βάσιμους λόγους για να συμπεράνει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες διέπραξαν έγκλημα πολέμου μέσω αδιάκριτων επιθέσεων σε σχολείο και άλλους πολιτικούς στόχους στο Ιράν.
Η διαπίστωση αυτή αποτελεί εύρημα ερευνητικής αποστολής του ΟΗΕ και όχι τελεσίδικη δικαστική απόφαση.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ απέρριψαν τα συμπεράσματα, υποστηρίζοντας ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις τους επικεντρώθηκαν σε στόχους που συνδέονταν με το ιρανικό καθεστώς και τις ένοπλες δυνάμεις.
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει το ζήτημα της προστασίας των αμάχων και της εφαρμογής του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Από τα ερείπια στα ξενοδοχεία – Η προσωρινή στέγαση χιλιάδων κατοίκων
Κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών, η δημοτική αρχή της Τεχεράνης εξασφάλισε προσωρινή στέγαση για περισσότερους από 9.000 κατοίκους.
Οι οικογένειες φιλοξενήθηκαν σε σχεδόν 50 ξενοδοχεία και ξενώνες.
Η Μαριάμ, η οποία έχασε το σπίτι της από πυραυλικό πλήγμα τον Μάρτιο, περιγράφει στους Financial Times πώς η οικογένειά της βρέθηκε να ζει επί τρεις μήνες σε ένα μικρό δωμάτιο του ξενοδοχείου Homa, ενός από τα λίγα πεντάστερα ξενοδοχεία της πρωτεύουσας.
Η επίθεση είχε ως στόχο πανεπιστημιακό καθηγητή που κατοικούσε στο κτίριο.
Σήμερα, η ίδια και η τετραμελής οικογένειά της ζουν σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα.
Η Μαριάμ έλαβε κουπόνια για την αγορά οικοσκευής και άλλων αναγκαίων αγαθών.
Ωστόσο, όπως εξηγεί:
«Η βοήθεια δεν ήταν αρκετή, δεδομένου ότι είχαμε χάσει τα πάντα».
Οι μαρτυρίες αποκαλύπτουν ότι η εξασφάλιση προσωρινής στέγης δεν ισοδυναμεί με πλήρη αποκατάσταση της ζωής των πληγέντων.
Οι επιχειρήσεις μένουν χωρίς βοήθεια – Το δεύτερο οικονομικό μέτωπο
Ενώ οι κατοικίες εντάσσονται σε προγράμματα αποκατάστασης, οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν διαφορετική πραγματικότητα.
Ο Ματζίντ Χοσεϊνί, ιδιοκτήτης αντιπροσωπείας Mitsubishi στη γειτονιά, είδε τόσο την κατοικία όσο και την επιχείρησή του να υφίστανται ζημιές.
Για το σπίτι του, ο δήμος ανέλαβε τον καθαρισμό των συντριμμιών και την ανοικοδόμηση.
«Δεν έχουμε πληρώσει τίποτα για την ανακατασκευή», αναφέρει.
Για την επιχείρησή του, όμως, δεν υπάρχει αντίστοιχος μηχανισμός στήριξης.
«Διαφορετικές κρατικές υπηρεσίες μάς λένε ότι δεν είναι δική τους αρμοδιότητα και μας παραπέμπουν από τη μία υπηρεσία στην άλλη», εξηγεί.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στην τοπική οικονομία.
Η καταστροφή επιχειρηματικών εγκαταστάσεων δεν σημαίνει μόνο απώλεια περιουσιακών στοιχείων, αλλά και περιορισμό της απασχόλησης, των εισοδημάτων και της οικονομικής δραστηριότητας.
Η 3η Νοεμβρίου και το ενδεχόμενο νέας αμερικανικής επίθεσης
Πάνω από την ανοικοδόμηση της Τεχεράνης εξακολουθεί να επικρέμαται η πιθανότητα νέας στρατιωτικής σύγκρουσης.
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης έχουν σημειώσει περιορισμένη πρόοδο.
Ένα μνημόνιο κατανόησης που είχε υπογραφεί τον Ιούνιο δεν οδήγησε σε σταθερή συμφωνία.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα που επικαλούνται οι Financial Times, ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο νέας εκτεταμένης εκστρατείας βομβαρδισμών μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.
Δεν υπάρχει, ωστόσο, επιβεβαιωμένη δημόσια απόφαση για νέα επίθεση.
Η αμερικανική κυβέρνηση εξακολουθεί να θέτει ως βασικούς στόχους τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, βρίσκεται αντιμέτωπη με τις οικονομικές συνέπειες των κυρώσεων και του πολέμου, ενώ η απουσία οριστικής συμφωνίας διατηρεί την αβεβαιότητα.
Η ανοικοδόμηση ως ζήτημα οικονομικής και πολιτικής αντοχής
Η προσπάθεια αποκατάστασης της ιρανικής πρωτεύουσας έχει και ευρύτερη πολιτική σημασία.
Για τις δημοτικές και κρατικές αρχές, η επισκευή των κατοικιών αποτελεί τρόπο αντιμετώπισης μιας σοβαρής ανθρωπιστικής και κοινωνικής κρίσης.
Για τους πολίτες, όμως, η ανοικοδόμηση δεν αποτελεί αφηρημένο ζήτημα κρατικής πολιτικής.
Συνδέεται με το δικαίωμα επιστροφής στο σπίτι, την ανάκτηση της εργασίας και την αποκατάσταση μιας καθημερινότητας που διακόπηκε βίαια.
Η οικονομική αδυναμία του κράτους να χρηματοδοτήσει πλήρως τα έργα δείχνει επίσης τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της σύγκρουσης.
Ακόμη και αν δεν υπάρξουν νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις, η αποκατάσταση των ζημιών θα απαιτήσει χρόνια και σημαντικούς οικονομικούς πόρους.
«Εδώ είναι το σπίτι μου» – Οι κάτοικοι αρνούνται να εγκαταλείψουν τις γειτονιές τους
Παρά την καταστροφή και τον κίνδυνο νέου πολέμου, αρκετοί κάτοικοι επιμένουν ότι θέλουν να επιστρέψουν στις παλιές τους γειτονιές.
Ο επιζών από το στενό Τζατζρούντι, που έχασε το σπίτι και την περιουσία του, εξηγεί γιατί δεν επιθυμεί να εγκαταλείψει την περιοχή.
«Έχοντας ζήσει εδώ για 50 χρόνια, δεν υπάρχει άλλο μέρος που να γνωρίζω ως σπίτι μου».
Ακόμη και οι δημοτικές αρχές δηλώνουν ότι προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο νέων βομβαρδισμών.
Ο Αμπάς Χαζαεΐ αναφέρει ότι η εμπειρία από τον προηγούμενο πόλεμο των 12 ημερών βοήθησε τις υπηρεσίες να βελτιώσουν τον τρόπο αντιμετώπισης των καταστροφών.
«Ανησυχούμε για την πιθανότητα να ξεσπάσει ακόμη ένας πόλεμος, αλλά εάν συμβεί, θα είμαστε πλήρως προετοιμασμένοι να κάνουμε το καθήκον μας», δηλώνει.
Η Τεχεράνη ανάμεσα στην ανοικοδόμηση και στον φόβο νέας καταστροφής
Η εικόνα που αναδεικνύεται από το ρεπορτάζ των Financial Times είναι αυτή μιας πόλης που επιχειρεί να ανασυγκροτηθεί χωρίς να γνωρίζει εάν η εκεχειρία θα διατηρηθεί.
Οι κατασκευαστικές εταιρείες προετοιμάζουν νέα κτίρια, οι δημοτικές υπηρεσίες αποκαθιστούν κατοικίες και οι οικογένειες προσπαθούν να ξαναφτιάξουν τη ζωή τους.
Ταυτόχρονα, οι διπλωματικές συνομιλίες παραμένουν στάσιμες και η πιθανότητα νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης εξακολουθεί να απασχολεί την περιοχή.
Το μεγαλύτερο ερώτημα για την Τεχεράνη δεν είναι μόνο πόσο γρήγορα θα ξαναχτιστούν τα κατεστραμμένα σπίτια, αλλά εάν θα υπάρξει μια πολιτική συμφωνία που θα επιτρέψει στους κατοίκους να ζήσουν ξανά με ασφάλεια.
Μέχρι τότε, η ανοικοδόμηση θα συνεχίζεται κάτω από τη σκιά ενός πολέμου που έχει σταματήσει προσωρινά, χωρίς να έχει τερματιστεί οριστικά.
Πηγή: pagenews.gr