Μια σημαντική μεταβολή στον πολιτικό χάρτη του Ισραήλ αναδεικνύουν οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου 2026, καθώς η πρωτοφανής κινητοποίηση των Αράβων πολιτών της χώρας μεταφράστηκε σε εντυπωσιακή ενίσχυση της κοινοβουλευτικής τους εκπροσώπησης.
Τα δύο αραβικά πολιτικά σχήματα, Joint List και Ra’am, εξασφάλισαν συνολικά 19 έδρες στην Κνεσέτ, αποκτώντας δυνητικά καθοριστικό ρόλο στις διεργασίες για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης.
Το αποτέλεσμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή το ισραηλινό πολιτικό σύστημα βασίζεται σε κυβερνητικούς συνασπισμούς και απαιτεί πλειοψηφία τουλάχιστον 61 εδρών σε σύνολο 120.
Η νέα κοινοβουλευτική αριθμητική δημιουργεί επομένως περιθώρια για πολιτικές συνεργασίες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την παραμονή του Μπενιαμίν Νετανιάχου στην πρωθυπουργία.
Ωστόσο, η ενίσχυση των αραβικών κομμάτων δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει συμφωνία για εναλλακτική κυβέρνηση.
Αντίθετα, το βασικό ερώτημα της επόμενης ημέρας είναι εάν οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης μπορούν να μετατρέψουν την εκλογική αριθμητική σε μια βιώσιμη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Η συμμετοχή που άλλαξε τον εκλογικό χάρτη
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο των εκλογών ήταν η συμμετοχή των Αράβων πολιτών του Ισραήλ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύει το Al-Monitor, η προσέλευση στις κάλπες έφθασε το 80%, ξεπερνώντας ακόμη και το συνολικό ποσοστό συμμετοχής στη χώρα, το οποίο διαμορφώθηκε στο 77%.
Πρόκειται για μια εξέλιξη ιδιαίτερης πολιτικής σημασίας, καθώς η εκλογική συμμετοχή αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την κοινοβουλευτική δύναμη των κομμάτων σε ένα σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης.
Η αυξημένη κινητοποίηση δεν περιορίστηκε σε μία περιοχή, αλλά καταγράφηκε σε διαφορετικές αραβικές κοινότητες.
Στη Σαχνίν, η συμμετοχή έφθασε το 83,5%, έναντι 68,4% στις εκλογές του 2022.
Στο Καφρ Κάσεμ, αυξήθηκε στο 81,3%, από 66,8%.
Στη βεδουινική πόλη Ραχάτ, διαμορφώθηκε στο 79,8%, έναντι 66,6% τέσσερα χρόνια νωρίτερα.
Η σύγκριση δείχνει ότι η συμμετοχή αυξήθηκε κατά περίπου 15 ποσοστιαίες μονάδες και στις τρεις περιοχές.
Δεν πρόκειται, συνεπώς, για μια μικρή εκλογική μεταβολή, αλλά για εκτεταμένη κινητοποίηση ψηφοφόρων που ενίσχυσε σημαντικά το πολιτικό βάρος των αραβικών κομμάτων.
Από το περιθώριο στον ρόλο του ρυθμιστή
Για μεγάλο μέρος της πολιτικής ιστορίας του Ισραήλ, τα αραβικά κόμματα είχαν περιορισμένη δυνατότητα άμεσης συμμετοχής στη διαμόρφωση κυβερνητικών συνασπισμών.
Παρότι εκπροσωπούσαν σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος, η πολιτική τους επιρροή στο επίπεδο της εκτελεστικής εξουσίας παρέμενε μικρότερη από την κοινοβουλευτική τους παρουσία.
Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου δημιουργούν διαφορετικά δεδομένα.
Με συνολικά 19 έδρες, η Joint List και το Ra’am μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο σε διαδικασίες παροχής κοινοβουλευτικής εμπιστοσύνης ή στήριξης μιας εναλλακτικής κυβέρνησης.
Η δυνατότητα αυτή, ωστόσο, εξαρτάται από τις πολιτικές επιλογές των ίδιων των κομμάτων και από τη στάση των υπόλοιπων κοινοβουλευτικών δυνάμεων.
Η ενίσχυση της αραβικής εκπροσώπησης δεν συνεπάγεται ότι οι δύο σχηματισμοί έχουν ταυτόσημες πολιτικές θέσεις ή ότι θα επιλέξουν υποχρεωτικά κοινή διαπραγματευτική στρατηγική.
Αυτό που αλλάζει είναι ότι οι ψήφοι τους αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα στους υπολογισμούς για την επόμενη κυβέρνηση.
Η αριθμητική της Κνεσέτ: Γιατί οι 19 έδρες έχουν τόσο μεγάλη σημασία
Η Κνεσέτ διαθέτει 120 έδρες και μια κυβέρνηση χρειάζεται την υποστήριξη τουλάχιστον 61 βουλευτών για να διαθέτει απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό περιβάλλον, ακόμη και μικρές κοινοβουλευτικές ομάδες μπορούν να αποκτήσουν σημαντική διαπραγματευτική δύναμη.
Στην περίπτωση των αραβικών κομμάτων, το συνολικό μέγεθος των 19 εδρών δημιουργεί δυνατότητες για περισσότερες από μία πολιτικές διαμορφώσεις.
Μια εναλλακτική κυβέρνηση θα μπορούσε να εξετάσει είτε την άμεση συμμετοχή αραβικού κόμματος σε κυβερνητικό συνασπισμό είτε την εξωτερική κοινοβουλευτική του στήριξη.
Οι δύο επιλογές έχουν διαφορετικές πολιτικές προϋποθέσεις.
Η συμμετοχή σε κυβέρνηση συνεπάγεται ανάληψη ευθύνης για το συνολικό κυβερνητικό πρόγραμμα, ενώ η εξωτερική στήριξη μπορεί να βασίζεται σε ειδικότερες συμφωνίες για την ψήφο εμπιστοσύνης και την κοινοβουλευτική λειτουργία.
Το ουσιαστικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η πρόσθεση των εδρών.
Είναι η δυνατότητα συνεννόησης ανάμεσα σε κόμματα με διαφορετικές θέσεις για την ασφάλεια, τη σύγκρουση με τους Παλαιστινίους, την οικονομία και τις θεσμικές προτεραιότητες.
Η στρατηγική της Joint List και του Ra’am
Η Joint List και το Ra’am εκφράζουν διαφορετικές πολιτικές παραδόσεις και προσεγγίσεις στο ζήτημα της συμμετοχής στην ισραηλινή πολιτική ζωή.
Η Joint List αποτελεί σχήμα αραβικής πολιτικής εκπροσώπησης με ιδιαίτερη έμφαση στα δικαιώματα των Αράβων πολιτών και στα ζητήματα ισότητας.
Το Ra’am, από την πλευρά του, έχει αναπτύξει μια περισσότερο πραγματιστική προσέγγιση ως προς τη δυνατότητα κοινοβουλευτικής συνεργασίας, με έμφαση σε συγκεκριμένες διεκδικήσεις για τις αραβικές κοινότητες.
Η εμπειρία προηγούμενων κυβερνητικών συνεργασιών έχει δείξει ότι η συμμετοχή αραβικών πολιτικών δυνάμεων στη διαμόρφωση πλειοψηφιών είναι θεσμικά εφικτή, αλλά πολιτικά σύνθετη.
Το ερώτημα μετά τις εκλογές του Οκτωβρίου είναι εάν η ενισχυμένη κοινοβουλευτική τους παρουσία θα οδηγήσει σε κοινές πρωτοβουλίες ή σε διαφορετικές στρατηγικές διαπραγμάτευσης.
Για τα ίδια τα κόμματα, η πρόκληση είναι διπλή: να μετατρέψουν την αυξημένη εκλογική συμμετοχή σε απτά πολιτικά αποτελέσματα και να διατηρήσουν την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων τους.
Το πολιτικό δίλημμα της αντιπολίτευσης
Η ενίσχυση των αραβικών κομμάτων δημιουργεί ένα κρίσιμο δίλημμα για τις υπόλοιπες δυνάμεις που επιδιώκουν κυβερνητική αλλαγή.
Από τη μία πλευρά, η συνεργασία με αραβικά κόμματα μπορεί να διευρύνει την κοινοβουλευτική βάση μιας εναλλακτικής πλειοψηφίας.
Από την άλλη, ορισμένα κόμματα της ισραηλινής αντιπολίτευσης διατηρούν σημαντικές πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές με τους αραβικούς σχηματισμούς.
Αυτές οι διαφορές αφορούν ιδιαίτερα τα ζητήματα εθνικής ασφάλειας, τη στάση απέναντι στον πόλεμο, τις σχέσεις με τους Παλαιστινίους και τη μορφή που θα μπορούσε να λάβει μια μελλοντική πολιτική διευθέτηση.
Η δημιουργία κυβέρνησης απαιτεί επομένως κάτι περισσότερο από κοινή επιθυμία αλλαγής της πολιτικής ηγεσίας.
Απαιτεί συμφωνία για την άσκηση εξουσίας.
Εάν αυτή δεν επιτευχθεί, η ύπαρξη μιας δυνητικής αριθμητικής πλειοψηφίας μπορεί να μην αρκεί για τον σχηματισμό σταθερής κυβέρνησης.
Ο Νετανιάχου μπροστά σε νέα κοινοβουλευτική πραγματικότητα
Για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, η ενίσχυση των αραβικών κομμάτων αποτελεί σημαντική παράμετρο της μετεκλογικής εξίσωσης.
Η δυνατότητα παραμονής του στην πρωθυπουργία εξαρτάται από το εάν μπορεί να εξασφαλίσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική στήριξη.
Αντίστοιχα, οι αντίπαλοί του χρειάζεται να αποδείξουν ότι μπορούν να διαμορφώσουν μια λειτουργική κυβερνητική πλειοψηφία.
Η αυξημένη παρουσία των αραβικών κομμάτων μπορεί να επηρεάσει και τις δύο διαδικασίες.
Πέρα από την άμεση κυβερνητική αριθμητική, το αποτέλεσμα δείχνει ότι η πολιτική συμμετοχή των Αράβων πολιτών μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό στοιχείο των εθνικών εκλογικών συσχετισμών.
Το ζήτημα δεν αφορά αποκλειστικά τον σημερινό πρωθυπουργό.
Αφορά τη θέση ενός σημαντικού τμήματος της ισραηλινής κοινωνίας στο πολιτικό σύστημα και τις δυνατότητες εκπροσώπησής του σε αποφάσεις εθνικής σημασίας.
Η παλαιστινιακή διάσταση και τα όρια της κυβερνητικής συνεργασίας
Η εκλογική ενίσχυση των αραβικών κομμάτων αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Ισραήλ και Παλαιστινίων, η ασφάλεια και η περιφερειακή σύγκρουση βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
Οι Άραβες πολίτες του Ισραήλ αποτελούν διακριτή πολιτική και κοινωνική κατηγορία από τους Παλαιστινίους κατοίκους της Δυτικής Όχθης και της Γάζας, καθώς συμμετέχουν στις ισραηλινές εθνικές εκλογές.
Οι πολιτικές τους διεκδικήσεις περιλαμβάνουν ζητήματα ισότιμης μεταχείρισης, δημόσιων υπηρεσιών, οικονομικών ευκαιριών, ασφάλειας στις κοινότητές τους και πολιτικών δικαιωμάτων.
Παράλληλα, οι εξελίξεις στο παλαιστινιακό ζήτημα επηρεάζουν την πολιτική συζήτηση και τις δυνατότητες συνεργασίας με άλλα ισραηλινά κόμματα.
Για μια πιθανή νέα κυβέρνηση, η εξεύρεση κοινού πλαισίου σε αυτά τα ζητήματα θα αποτελούσε σημαντική πολιτική δοκιμασία.
Τρία σενάρια για την επόμενη ημέρα
Η νέα σύνθεση της Κνεσέτ επιτρέπει την εξέταση τριών βασικών σεναρίων.
Πρώτο σενάριο: Εναλλακτική κυβέρνηση με στήριξη αραβικών κομμάτων.
Οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης καταλήγουν σε συμφωνία που τους εξασφαλίζει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, με συμμετοχή ή στήριξη ενός ή περισσότερων αραβικών σχηματισμών.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε κυβερνητική αλλαγή, υπό την προϋπόθεση ότι θα ξεπεραστούν οι πολιτικές διαφορές των συμμετεχόντων.
Δεύτερο σενάριο: Διαπραγματεύσεις χωρίς κυβερνητική συμφωνία.
Τα κόμματα διατηρούν ασύμβατες θέσεις σε κρίσιμα ζητήματα και η αυξημένη κοινοβουλευτική παρουσία των αραβικών σχηματισμών δεν μεταφράζεται σε βιώσιμη πλειοψηφία.
Σε αυτή την περίπτωση, η πολιτική αβεβαιότητα μπορεί να παραταθεί.
Τρίτο σενάριο: Διαφορετικές κοινοβουλευτικές συνεργασίες ανά θέμα.
Τα αραβικά κόμματα αξιοποιούν την εκλογική τους ενίσχυση για να επηρεάσουν συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις, χωρίς να υπάρξει ενιαία συμφωνία κυβερνητικής συνεργασίας.
Αυτό θα μπορούσε να ενισχύσει την επιρροή τους σε επιμέρους νομοθετικές πρωτοβουλίες, χωρίς να εξασφαλίζει από μόνο του σταθερή κυβερνητική λύση.
Μια εκλογική αλλαγή με βαθύτερη πολιτική σημασία
Το αποτέλεσμα της 27ης Οκτωβρίου δεν αφορά μόνο τη σύνθεση της επόμενης ισραηλινής κυβέρνησης.
Αναδεικνύει τη δυνατότητα μιας μεγάλης εκλογικής κινητοποίησης να μεταβάλει τη θέση πολιτικών δυνάμεων που επί χρόνια είχαν περιορισμένη συμμετοχή στις κυβερνητικές διαπραγματεύσεις.
Η προσέλευση 80% των Αράβων ψηφοφόρων, σε συνδυασμό με τις 19 έδρες της Joint List και του Ra’am, δημιουργεί μια νέα κοινοβουλευτική πραγματικότητα.
Το εάν αυτή θα οδηγήσει σε κυβερνητική αλλαγή παραμένει ανοιχτό.
Εκείνο που έχει ήδη μεταβληθεί είναι το πολιτικό βάρος της αραβικής εκπροσώπησης.
Οι 19 έδρες δεν αποτελούν από μόνες τους εγγύηση αποχώρησης του Νετανιάχου από την εξουσία. Αποτελούν όμως έναν παράγοντα που καμία σοβαρή συζήτηση για την επόμενη ισραηλινή κυβέρνηση δεν μπορεί να αγνοήσει.
Πηγή: pagenews.gr