Ένα από τα πιο επικίνδυνα σενάρια της σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς η Ουάσιγκτον εξετάζει τις επόμενες κινήσεις της μετά την εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές.
Το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικών όπλων εναντίον ιρανικής υπόγειας εγκατάστασης βρίσκεται στο επίκεντρο δημόσιας αντιπαράθεσης, με την πυρηνική επιστήμονα Πατρίσια Λιούις (Patricia Lewis) να αναλύει, μέσα από τον βρετανικό Independent, τις συνέπειες που θα μπορούσε να προκαλέσει μια τέτοια απόφαση.
Η προειδοποίησή της αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της φύσης του πιθανού στόχου: του Pickaxe Mountain, μιας βαθιά προστατευμένης εγκατάστασης στο κεντρικό Ιράν, η οποία συνδέεται με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Ωστόσο, πρέπει να γίνει μια κρίσιμη διάκριση: οι ΗΠΑ έχουν απειλήσει με συμβατικά στρατιωτικά πλήγματα εναντίον της εγκατάστασης, αλλά δεν υπάρχει δημόσια επιβεβαίωση ότι έχει ληφθεί απόφαση για χρήση πυρηνικού όπλου.
Το Pickaxe Mountain και το στρατηγικό δίλημμα της Ουάσιγκτον
Το Pickaxe Mountain, γνωστό στο Ιράν ως Kuh-e Kolang Gaz La, βρίσκεται νότια του πυρηνικού συγκροτήματος του Νατάνζ, περίπου 225 χιλιόμετρα από την Τεχεράνη.
Πρόκειται για ένα σύστημα υπόγειων εγκαταστάσεων, του οποίου η κατασκευή έχει καταγραφεί μέσω δορυφορικών εικόνων.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών που έχουν δημοσιευθεί από το Associated Press, οι υπόγειοι χώροι ενδέχεται να βρίσκονται σε βάθος 80 έως 100 μέτρων, πιθανώς και μεγαλύτερο.
Αυτό το χαρακτηριστικό καθιστά την εγκατάσταση εξαιρετικά δύσκολο στρατιωτικό στόχο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν ισχυρά συμβατικά διατρητικά όπλα, όπως η GBU-57, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για την καταστροφή υπόγειων εγκαταστάσεων.
Ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ότι ακόμη και τέτοια όπλα θα μπορούσαν να καταστρέψουν πλήρως ένα συγκρότημα προστατευμένο από τόσο μεγάλο όγκο πετρώματος.
Η αβεβαιότητα αυτή έχει τροφοδοτήσει συζητήσεις για τα στρατιωτικά όρια μιας ενδεχόμενης επιχείρησης.
Παράλληλα, παραμένει άγνωστο τι ακριβώς βρίσκεται στο εσωτερικό του Pickaxe Mountain, καθώς η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας δεν έχει αποκτήσει πρόσβαση στην εγκατάσταση.
Ο Τάκερ Κάρλσον και οι ισχυρισμοί για πυρηνικό χτύπημα
Η συζήτηση κλιμακώθηκε μετά από δημόσιους ισχυρισμούς του Αμερικανού συντηρητικού σχολιαστή Τάκερ Κάρλσον.
Ο Κάρλσον υποστήριξε ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα μπορούσε να βρίσκεται κοντά στην πραγματοποίηση πυρηνικής επίθεσης εναντίον του Ιράν, επικαλούμενος πληροφορίες από μη κατονομαζόμενη πηγή.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ισραήλ και προσωπικά ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ασκούν πιέσεις στην Ουάσιγκτον για ένα τέτοιο πλήγμα.
Ο Κάρλσον ισχυρίστηκε επίσης ότι η εξαιρετικά βαθιά υπόγεια κατασκευή στο Pickaxe Mountain περιορίζει τις δυνατότητες των συμβατικών αμερικανικών όπλων.
Οι ισχυρισμοί του, ωστόσο, δεν συνοδεύτηκαν από δημόσια αποδεικτικά στοιχεία και δεν έχουν επιβεβαιωθεί από αμερικανικές ή ισραηλινές αρχές.
Αντίθετα, σε συνέντευξή του στο Newsmax στις 16 Οκτωβρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι δεν θεωρεί αναγκαία τη χρήση πυρηνικών όπλων εναντίον του Ιράν.
«Δεν θα χρησιμοποιούσα πυρηνικά. Δεν χρειάζεται», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά.
Την ίδια στιγμή, δεν είχε αποκλείσει συμβατικό πλήγμα στο Pickaxe Mountain, επαναλαμβάνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να επιτρέψουν στην Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Πατρίσια Λιούις: Τι θα σήμαινε μια πυρηνική έκρηξη
Η Πατρίσια Λιούις, πυρηνική φυσικός και ειδικός σε ζητήματα αφοπλισμού και μη διάδοσης πυρηνικών όπλων, επισημαίνει ότι είναι απαραίτητο να διαχωρίζονται τρία διαφορετικά ενδεχόμενα: ένα συμβατικό πλήγμα σε πυρηνική εγκατάσταση, η διασπορά ραδιενεργού υλικού και η πραγματική πυροδότηση πυρηνικού όπλου.
Οι συνέπειες δεν είναι συγκρίσιμες.
Μια επίθεση σε εγκατάσταση που περιέχει εμπλουτισμένο ουράνιο θα μπορούσε να προκαλέσει διασπορά επικίνδυνων υλικών, ανάλογα με τις ποσότητες, τη χημική τους μορφή και τις συνθήκες της επίθεσης.
Αυτό, όμως, δεν ισοδυναμεί με πυρηνική έκρηξη.
Η χρήση πυρηνικού όπλου θα δημιουργούσε μια εντελώς διαφορετική κλίμακα καταστροφής, με ωστικό κύμα, θερμική ακτινοβολία, άμεση έκθεση σε ιονίζουσα ακτινοβολία και πιθανή εκτεταμένη ραδιενεργό διασπορά.
Η έκταση των επιπτώσεων θα εξαρτιόταν από την ισχύ του όπλου, το βάθος της έκρηξης, τη γεωλογία, τις καιρικές συνθήκες και την εγγύτητα κατοικημένων περιοχών.
Σε μια υπόγεια πυρηνική έκρηξη, ιδιαίτερη σημασία θα είχε το εάν τα ραδιενεργά προϊόντα θα παρέμεναν εγκλωβισμένα στο υπέδαφος ή θα διέφευγαν προς την ατμόσφαιρα.
Το άγνωστο απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τις διεθνείς αρχές παραμένει η αβεβαιότητα σχετικά με την τύχη του ιρανικού αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου.
Πριν από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα του 2025, η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας είχε καταγράψει περίπου 400 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%.
Το επίπεδο αυτό βρίσκεται πολύ πάνω από εκείνο που χρησιμοποιείται συνήθως για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αν και υπολείπεται του περίπου 90% που συνδέεται συνήθως με ουράνιο κατάλληλο για πυρηνικά όπλα.
Μετά τις επιθέσεις στις ιρανικές εγκαταστάσεις, η ακριβής θέση του υλικού παρέμεινε αβέβαιη.
Ένα από τα ενδεχόμενα που έχουν εξεταστεί είναι να έχει μεταφερθεί μέρος του αποθέματος σε βαθύτερες εγκαταστάσεις.
Ωστόσο, δεν υπάρχει δημόσια επιβεβαίωση ότι το συγκεκριμένο υλικό βρίσκεται στο Pickaxe Mountain.
Η αβεβαιότητα περιπλέκει τόσο τη στρατιωτική αξιολόγηση όσο και τις διπλωματικές προσπάθειες περιορισμού του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Η επόμενη ημέρα: Κίνδυνος απώλειας ελέγχου των πυρηνικών υλικών
Η Λιούις έχει επισημάνει και έναν λιγότερο ορατό, αλλά εξαιρετικά σοβαρό κίνδυνο: τι θα συμβεί στα πυρηνικά υλικά εάν η σύγκρουση οδηγήσει σε αποσταθεροποίηση του ιρανικού κρατικού μηχανισμού.
Σε συνθήκες κατάρρευσης της ασφάλειας, εγκαταστάσεις που σήμερα φυλάσσονται από κρατικές δυνάμεις θα μπορούσαν να βρεθούν χωρίς αποτελεσματική προστασία.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα δημιουργούσε κινδύνους παράνομης διακίνησης πυρηνικών υλικών και πιθανής πρόσβασής τους από κρατικούς ή μη κρατικούς παράγοντες.
Η εμπειρία από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης έχει αναδείξει τη σημασία της φύλαξης και καταγραφής ευαίσθητων πυρηνικών υλικών σε περιόδους πολιτικής αστάθειας.
Για τον λόγο αυτό, η διεθνής εποπτεία και η διατήρηση αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους οποιασδήποτε μελλοντικής συμφωνίας με την Τεχεράνη.
Η ήττα Τραμπ και η πίεση για μια νέα στρατιωτική απόφαση
Το πυρηνικό ζήτημα επανέρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη πολιτική συγκυρία για τον Αμερικανό πρόεδρο.
Η ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές ενίσχυσε την πίεση για επανεξέταση του πολέμου, ο οποίος έχει προκαλέσει σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις και έντονη δυσαρέσκεια στην αμερικανική κοινή γνώμη.
Σύμφωνα με το Associated Press, ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με διαφορετικές επιλογές: τη διατήρηση της στρατιωτικής πίεσης, την πραγματοποίηση νέων περιορισμένων πληγμάτων, την κλιμάκωση των επιχειρήσεων ή την αναζήτηση διπλωματικής συμφωνίας.
Μια νέα επίθεση στο Pickaxe Mountain αποτελεί ένα από τα σενάρια που εξετάζονται στη δημόσια συζήτηση για την επόμενη φάση της σύγκρουσης.
Οι κίνδυνοι, ωστόσο, δεν περιορίζονται στο Ιράν.
Μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα εναντίον αμερικανικών βάσεων, ενεργειακών εγκαταστάσεων στον Περσικό Κόλπο και εμπορικών πλοίων, με συνέπειες για τις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η χρήση πυρηνικού όπλου θα αποτελούσε ακόμη σοβαρότερη εξέλιξη, καθώς θα έσπαγε το ιστορικό προηγούμενο της μη χρήσης πυρηνικών όπλων σε πολεμικές επιχειρήσεις μετά το 1945.
Το πυρηνικό προηγούμενο που φοβάται η διεθνής κοινότητα
Η γεωπολιτική σημασία ενός ενδεχόμενου πυρηνικού πλήγματος υπερβαίνει τα όρια της αμερικανοϊρανικής σύγκρουσης.
Μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να επηρεάσει τις στρατηγικές εκτιμήσεις άλλων πυρηνικών δυνάμεων, να υπονομεύσει τις διεθνείς προσπάθειες μη διάδοσης και να δημιουργήσει νέες πιέσεις για απόκτηση πυρηνικών δυνατοτήτων από κράτη που αισθάνονται στρατιωτικά ευάλωτα.
Παράλληλα, η πιθανή περιβαλλοντική και ανθρωπιστική καταστροφή θα εξαρτιόταν από το συγκεκριμένο είδος επίθεσης και τις συνθήκες στο πεδίο.
Η Πατρίσια Λιούις έχει υπογραμμίσει ότι η στρατιωτική καταστροφή πυρηνικών εγκαταστάσεων δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση για τον τερματισμό ενός πυρηνικού προγράμματος.
Η βασική της θέση είναι ότι η μη διάδοση των πυρηνικών όπλων απαιτεί επιθεωρήσεις, επαληθεύσιμες συμφωνίες και διαπραγματεύσεις.
Με την Ουάσιγκτον να εξετάζει την επόμενη φάση του πολέμου και την Τεχεράνη να εξακολουθεί να διαθέτει κρίσιμες πυρηνικές γνώσεις και δυνατότητες, το ζήτημα του Pickaxe Mountain βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας αντιπαράθεσης που αφορά όχι μόνο την ασφάλεια της Μέσης Ανατολής, αλλά και το μέλλον του διεθνούς συστήματος πυρηνικού ελέγχου.
Πηγή: pagenews.gr