Ένα κύμα ψευδών απειλών για βόμβες προκάλεσε αναστάτωση στις ευρωπαϊκές αερομεταφορές την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, επηρεάζοντας τουλάχιστον 27 πτήσεις και κινητοποιώντας αστυνομικές δυνάμεις, πυροτεχνουργούς και πολεμικά αεροσκάφη.
Από την Ιρλανδία μέχρι τη Βουλγαρία, επιβατικά αεροπλάνα άλλαξαν πορεία, προσγειώθηκαν υπό στρατιωτική συνοδεία ή υποβλήθηκαν σε πρόσθετους ελέγχους. Δεν είχε εντοπιστεί εκρηκτικός μηχανισμός στα αεροσκάφη που ελέγχθηκαν, σύμφωνα με τις διαθέσιμες ανακοινώσεις.
Το στοιχείο που προσθέτει νέα διάσταση στην έρευνα είναι η υπογραφή ορισμένων ηλεκτρονικών μηνυμάτων: οι αποστολείς εμφανίζονται ως «Μαχητές του Ανδρικού Κράτους», παραπέμποντας σε ονομασία ρωσικού ακροδεξιού και μισογυνικού κινήματος.
Η υπογραφή, ωστόσο, δεν ταυτοποιεί τους δράστες. Δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι η συγκεκριμένη οργάνωση απέστειλε τα μηνύματα ούτε ότι όλες οι απειλές προέρχονται από κοινό κέντρο.
Η μισογυνική απειλή και το ανοιχτό ερώτημα της προέλευσης
Το Γαλλικό Πρακτορείο εξέτασε μήνυμα προς το αεροδρόμιο της Σόφιας, στο οποίο οι αποστολείς ισχυρίζονταν ότι είχαν τοποθετήσει εκρηκτικά σε πτήσεις της Ryanair. Αντίστοιχο περιεχόμενο εμφανίστηκε σε μηνύματα προς τα αεροδρόμια της Ρώμης.
Οι απειλές περιλάμβαναν μισογυνική ρητορική και αναφορά σε υποτιθέμενο χρονικό περιθώριο πριν από έκρηξη.
Το AFP σημειώνει ότι υπάρχει στη Ρωσία ακροδεξιό κίνημα με την ονομασία Male State, αλλά δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιώσει σύνδεσή του με τα μηνύματα.
Η διάκριση είναι κρίσιμη: μια ονομασία μπορεί να χρησιμοποιείται από πραγματικά μέλη, μιμητές ή τρίτους που επιδιώκουν να κατευθύνουν τις υποψίες. Προς το παρόν, οι αρχές δεν έχουν δημοσιοποιήσει τεκμηριωμένη απόδοση ευθύνης σε συγκεκριμένη οργάνωση ή κράτος.
Μαχητικά συνόδευσαν επιβατικά αεροπλάνα
Ένα από τα σημαντικότερα περιστατικά αφορούσε πτήση της Aer Lingus από το Δουβλίνο προς τη Ρώμη, η οποία εκτράπηκε στη στρατιωτική βάση Εβρέ, δυτικά του Παρισιού, με συνοδεία γαλλικών μαχητικών.
Το αεροσκάφος προσγειώθηκε με ασφάλεια. Οι γαλλικές αρχές ανακοίνωσαν ότι η αναχαίτιση διατάχθηκε επειδή ο κυβερνήτης δεν συνεργάστηκε όπως αναμενόταν. Σύμφωνα με τον εισαγγελέα του Εβρέ, εξεταζόταν η πληροφορία ότι προτιμούσε προσγείωση σε πολιτικό αεροδρόμιο.
Στην Ιταλία, πολεμικά αεροσκάφη συνόδευσαν πτήση της Finnair από το Ελσίνκι προς τη Ρώμη, η οποία έφτασε στον προγραμματισμένο προορισμό της.
Στη Βουλγαρία, μαχητικά κινητοποιήθηκαν για τρεις πτήσεις της Ryanair από Μαδρίτη, Κοπεγχάγη και Λονδίνο προς Σόφια. Οι δύο προσγειώθηκαν στη βουλγαρική πρωτεύουσα, ενώ εκείνη από το Λονδίνο εκτράπηκε στο Πλόβντιβ.
Στις απειλές και πτήση της Aegean
Η αναστάτωση άγγιξε και δρομολόγια ελληνικού ενδιαφέροντος.
Πτήση της Aegean από τη Θεσσαλονίκη προς το Μιλάνο προσγειώθηκε με ασφάλεια στο αεροδρόμιο Μαλπένσα, παρά την απειλή που είχε προηγηθεί.
Στην Πράγα, οι αρχές προετοιμάστηκαν για την υποδοχή τεσσάρων αεροσκαφών που είχαν δεχθεί απειλές. Η τσεχική αστυνομία αξιολόγησε χαμηλά την αξιοπιστία τους, ενεργοποιώντας παράλληλα τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας.
Στη Βιέννη προσγειώθηκε εκτάκτως αεροσκάφος της Wizz Air που εκτελούσε το δρομολόγιο Μιλάνο–Βαρσοβία. Πρόσθετοι έλεγχοι και καθυστερήσεις καταγράφηκαν επίσης σε αεροδρόμια της Ισπανίας, της Πολωνίας, της Δανίας και της Ιρλανδίας.
Γιατί εξετάζεται το σενάριο συντονισμένης διατάραξης
Οι απειλές για βόμβες δεν είναι πρωτοφανές φαινόμενο στην αεροπορία. Αυτό που προβληματίζει τους ειδικούς είναι η συγκέντρωση πολλών περιστατικών σε περιορισμένο χρονικό διάστημα και σε διαφορετικές χώρες.
Το Reuters επισημαίνει ότι ο φαινομενικός συγχρονισμός είναι ασυνήθιστος. Στην ανάλυση πιθανών κινήτρων περιλαμβάνονται πολιτικές σκοπιμότητες, διαδικτυακές ομάδες, εγκληματική δραστηριότητα και επιχειρήσεις υβριδικής διατάραξης.
Η τελευταία εκδοχή παραμένει σενάριο προς διερεύνηση. Δεν αποτελεί επιβεβαιωμένη εξήγηση των συγκεκριμένων περιστατικών.
Ο επίτροπος Μεταφορών Απόστολος Τζιτζικώστας κράτησε αντίστοιχα επιφυλακτική στάση:
«Είναι πολύ νωρίς για να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με το εάν τα αναφερόμενα περιστατικά συνδέονται».
Πραγματικό κόστος, ακόμη και χωρίς εκρηκτικά
Μια ψευδής απειλή μπορεί να επιτύχει ουσιαστική διατάραξη χωρίς να υπάρχει βόμβα.
Η εκτροπή ενός αεροσκάφους προκαλεί πρόσθετη κατανάλωση καυσίμων, αλλαγές πληρωμάτων, επανακρατήσεις και απώλειες ανταποκρίσεων. Οι έλεγχοι επιβατών, αποσκευών και αεροσκαφών μπορούν να επηρεάσουν και επόμενα δρομολόγια.
Ο αναλυτής Ρις Τζόουνς της Osprey Flight Solutions επισημαίνει επίσης τον κίνδυνο εξοικείωσης με τις επαναλαμβανόμενες απειλές. Η συχνότητά τους δεν πρέπει να υποβαθμίζει την αξιολόγηση κάθε νέου περιστατικού.
Για τις αρχές ασφαλείας, η πρόκληση είναι διπλή: να προστατεύουν τις πτήσεις και να περιορίζουν την αναστάτωση που επιδιώκουν οι αποστολείς, διατηρώντας πλήρη έλεγχο κάθε προειδοποίησης.
Στην Κοπεγχάγη, μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων, η αστυνομία διαβεβαίωσε:
«Η εκτίμησή μας είναι ότι δεν υπάρχει κίνδυνος και δεν υπήρξε ποτέ κίνδυνος για τους επιβάτες ή οποιονδήποτε άλλο στο αεροδρόμιο».
Πηγή: pagenews.gr
