Νέο μέτωπο πολιτικής αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη ανοίγει η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ), παρουσιάζοντας έναν κατάλογο επτά νομοθετικών παρεμβάσεων που, σύμφωνα με την αντιπολίτευση, ενίσχυσαν τη θέση των τραπεζών, των funds και των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων εις βάρος των δανειοληπτών.
Η παρέμβαση έρχεται στον απόηχο της έντονης κοινοβουλευτικής σύγκρουσης για την εποπτεία των servicers, την προστασία της πρώτης κατοικίας και την απόσυρση του άρθρου 23, το οποίο είχε προκαλέσει αντιδράσεις για τις δυνατότητες αναγκαστικής εκτέλεσης που θα παρείχε στους πιστωτές.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, τον οποίο η ΕΛΑΣ καλεί να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις για το νομοθετικό πλαίσιο διαχείρισης των «κόκκινων» δανείων.
«Οι δανειολήπτες κρίνονται καθημερινά από τις υποχρεώσεις τους. Η κυβέρνηση πρέπει να κριθεί από τους νόμους της», είναι το κεντρικό μήνυμα του τομεάρχη Στεγαστικής Πολιτικής της ΕΛΑΣ, Δημήτρη Λυρίτση.
ΕΛΑΣ κατά Πιερρακάκη: «Πιάστηκε επ’ αυτοφώρω να προωθεί ακόμη ένα νομοθετικό δώρο»
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση, αντί να απαντήσει στις καταγγελίες για τις νομοθετικές επιλογές της, επιχειρεί να μεταφέρει την πολιτική αντιπαράθεση στο πεδίο της σύγκρουσης με τον Αλέξη Τσίπρα.
«Ο Κυριάκος Πιερρακάκης πιάστηκε επ’ αυτοφώρω να προωθεί ακόμη ένα νομοθετικό δώρο στα funds και τους servicers. Για να αποφύγει τις απαντήσεις καταφεύγει στην τοξικότητα επιτιθέμενος στον Αλέξη Τσίπρα», αναφέρει η ΕΛΑΣ.
Η Συμπαράταξη παραθέτει επτά συγκεκριμένες νομοθετικές παρεμβάσεις, από το 2019 έως το 2026, τις οποίες χαρακτηρίζει ευνοϊκές για τους πιστωτές.
Πρόκειται για διατάξεις που αφορούν τους εκτελεστούς τίτλους, τον εξωδικαστικό μηχανισμό, τους τόκους του νόμου Κατσέλη, την πρώτη κατοικία, τις κρατικές εγγυήσεις στις τιτλοποιήσεις και τις διαδικασίες πλειστηριασμών.
Τα επτά νομοθετικά «χατίρια» που καταγγέλλει η ΕΛΑΣ
1. Το άρθρο 23 και η αναγκαστική εκτέλεση μέσω ιδιωτικής συμφωνίας
Πρώτο στη λίστα βρίσκεται το άρθρο 23 του πρόσφατου νομοσχεδίου, το οποίο αποσύρθηκε μετά τις αντιδράσεις.
Η ΕΛΑΣ υποστηρίζει ότι η διάταξη θα επέτρεπε να αποκτά ισχύ εκτελεστού τίτλου μια ιδιωτική συμφωνία ρύθμισης οφειλής.
Σύμφωνα με την κριτική της, ο δανειολήπτης θα μπορούσε να υπογράψει μια συμφωνία για να διασώσει την περιουσία του, αλλά η ίδια συμφωνία θα μπορούσε στη συνέχεια να χρησιμοποιηθεί από τον πιστωτή για αναγκαστική εκτέλεση, χωρίς προηγούμενη διαταγή πληρωμής.
«Ο δανειολήπτης θα υπέγραφε για να σώσει την περιουσία του και ο πιστωτής θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την ίδια υπογραφή για να την κατασχέσει», επισημαίνει η ΕΛΑΣ.
Η απόσυρση του άρθρου αποτελεί γεγονός, αλλά η πολιτική διαφωνία παραμένει ως προς τις επιδιωκόμενες συνέπειες της αρχικής ρύθμισης.
2. Ο εκτελεστός τίτλος στον εξωδικαστικό μηχανισμό
Η δεύτερη καταγγελία αφορά το άρθρο 15 του νόμου 5313/2026, με το οποίο, σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, προστέθηκαν ρυθμίσεις στο άρθρο 27 του νόμου 4738/2020.
Η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι η σύμβαση αναδιάρθρωσης στον εξωδικαστικό μηχανισμό μπορεί να λειτουργεί ως εκτελεστός τίτλος και ότι η ρύθμιση επεκτάθηκε υπό προϋποθέσεις και σε παλαιότερες συμβάσεις.
Η βασική ένσταση αφορά τη δυνατότητα του πιστωτή να κινηθεί ταχύτερα σε περίπτωση αθέτησης της συμφωνίας.
«Αυτό το δώρο στους πιστωτές το διατηρείτε», αναφέρει η ΕΛΑΣ.
Η Συμπαράταξη ζητά να εξηγήσει η κυβέρνηση γιατί απέσυρε το άρθρο 23, αλλά δεν επανεξετάζει την αντίστοιχη, κατά την εκτίμησή της, πρόβλεψη του εξωδικαστικού μηχανισμού.
3. Η απόφαση του Αρείου Πάγου για τους τόκους του νόμου Κατσέλη
Το τρίτο σημείο αφορά τον υπολογισμό των τόκων στις ρυθμίσεις οφειλών του νόμου Κατσέλη.
Η ΕΛΑΣ κατηγορεί την κυβέρνηση ότι περιόρισε νομοθετικά τον κύκλο των δανειοληπτών που μπορούν να επωφεληθούν από τη σχετική απόφαση του Αρείου Πάγου.
Ειδικότερα, επικαλείται το άρθρο 126 παράγραφος 5 του νόμου 5313/2026, υποστηρίζοντας ότι αποκλείστηκε η αναζήτηση υπερκαταβληθέντων ποσών για συγκεκριμένες κατηγορίες ολοκληρωμένων ρυθμίσεων ή περιπτώσεων έκπτωσης.
Το ζήτημα έχει άμεση οικονομική σημασία, καθώς ο τρόπος υπολογισμού των τόκων μπορεί να επηρεάζει το ποσό που καλείται να καταβάλει ο οφειλέτης.
Η διαφωνία αφορά τόσο την εφαρμογή της δικαστικής απόφασης όσο και τη χρονική έκταση των συνεπειών της.
4. Πρώτη κατοικία: Από την προστασία της κυριότητας στην επαναμίσθωση
Στο τέταρτο σημείο, η ΕΛΑΣ στρέφεται κατά του πτωχευτικού πλαισίου του νόμου 4738/2020.
Καταγγέλλει ότι η κυβέρνηση έκλεισε τη δυνατότητα νέων υπαγωγών στο προηγούμενο καθεστώς του νόμου Κατσέλη και ενέταξε την πρώτη κατοικία στη διαδικασία ρευστοποίησης της πτωχευτικής περιουσίας.
Για τους ευάλωτους οφειλέτες, το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει υπό προϋποθέσεις μηχανισμό απόκτησης και επαναμίσθωσης της κατοικίας.
Η ΕΛΑΣ ασκεί κριτική επειδή ο οφειλέτης μπορεί να παραμένει στο ακίνητο ως μισθωτής, χωρίς να διατηρεί την κυριότητά του.
Η κυβέρνηση έχει παρουσιάσει τον μηχανισμό ως εργαλείο αποφυγής της άμεσης απώλειας της κατοικίας για ευάλωτα νοικοκυριά. Η αντιπολίτευση αντιτείνει ότι η διατήρηση της χρήσης του ακινήτου δεν ισοδυναμεί με προστασία της ιδιοκτησίας.
5. «Ηρακλής»: Οι κρατικές εγγυήσεις των 24 δισ. ευρώ
Το πέμπτο σημείο αφορά το πρόγραμμα «Ηρακλής» και τις εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου για τιτλοποιήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Η ΕΛΑΣ κάνει λόγο για κρατικές εγγυήσεις ύψους 24 δισ. ευρώ, επικαλούμενη το πλαίσιο του νόμου 4649/2019.
«Για τις τράπεζες βρήκατε κρατικές εγγυήσεις. Για τους δανειολήπτες καταργήσατε εγγυήσεις προστασίας», είναι η πολιτική κατηγορία που διατυπώνει.
Το πρόγραμμα «Ηρακλής» σχεδιάστηκε για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων των τραπεζών μέσω τιτλοποιήσεων, με εγγυήσεις του Δημοσίου σε συγκεκριμένες κατηγορίες τίτλων.
Οι κρατικές εγγυήσεις δεν ταυτίζονται με άμεση δημοσιονομική δαπάνη ίσου ύψους. Δημιουργούν, ωστόσο, ενδεχόμενες υποχρεώσεις για το Δημόσιο, ανάλογα με την εξέλιξη των τιτλοποιήσεων και τους όρους κατάπτωσής τους.
Η ΕΛΑΣ ζητά μεγαλύτερη διαφάνεια για τα επιχειρηματικά σχέδια, τις εισπράξεις και την πορεία των εγγυήσεων.
6. Τιτλοποιήσεις του νόμου 2003 και προστατευτικές προϋποθέσεις
Το έκτο σημείο αφορά τη χρήση του νόμου 3156/2003 στις τιτλοποιήσεις απαιτήσεων.
Η ΕΛΑΣ υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση επέλεξε να στηρίξει το πρόγραμμα «Ηρακλής» σε νομοθετικό πλαίσιο διαφορετικό από εκείνο που επικαλείται όταν ασκεί κριτική στις επιλογές της κυβέρνησης Τσίπρα.
Σύμφωνα με τη Συμπαράταξη, η συγκεκριμένη επιλογή συνδέθηκε με φορολογικές διευκολύνσεις και με τη μη εφαρμογή ορισμένων προστατευτικών προϋποθέσεων που προβλέπονταν σε διαφορετικά καθεστώτα μεταβίβασης απαιτήσεων.
Η καταγγελία αφορά κυρίως τη σχέση μεταξύ της μεταβίβασης δανείων, της ενημέρωσης των οφειλετών και της δυνατότητας προηγούμενης πρότασης ρύθμισης.
Η ακριβής έκταση των υποχρεώσεων των πιστωτών εξαρτάται από το εφαρμοστέο νομοθετικό πλαίσιο και τις επιμέρους διατάξεις.
7. Πλειστηριασμοί με μειωμένη τιμή εκκίνησης
Το έβδομο σημείο αφορά το άρθρο 67 του νόμου 4842/2021, το οποίο τροποποίησε το άρθρο 966 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.
Η ΕΛΑΣ καταγγέλλει ότι το νέο πλαίσιο επιτρέπει, μετά από διαδοχικούς άγονους πλειστηριασμούς και υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, τη μείωση της τιμής πρώτης προσφοράς έως το 65% της αρχικής.
Κατά την αντιπολίτευση, η διαδικασία αυξάνει τον κίνδυνο εκποίησης περιουσιακών στοιχείων σε σημαντικά χαμηλότερες τιμές.
Η σχετική ρύθμιση αποσκοπεί στη διευκόλυνση της ολοκλήρωσης πλειστηριασμών που έχουν αποβεί άγονοι, αλλά η πολιτική διαφωνία αφορά την ισορροπία ανάμεσα στην ικανοποίηση των πιστωτών και στην προστασία της περιουσίας των οφειλετών.
Λυρίτσης: Από 29.100 σε 67.309 οι προγραμματισμένοι πλειστηριασμοί
Ο τομεάρχης Στεγαστικής Πολιτικής της ΕΛΑΣ, Δημήτρης Λυρίτσης, συνοδεύει τις καταγγελίες με στοιχεία για την εξέλιξη των προγραμματισμένων πλειστηριασμών ακινήτων.
«Το 2019 είχαν προγραμματιστεί περίπου 29.100 πλειστηριασμοί ακινήτων. Το 2025 έφτασαν τους 67.309. Αύξηση 131%, σύμφωνα με τα στοιχεία που αναγνωρίζει το ίδιο το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών», επισημαίνει.
Τα στοιχεία που επικαλείται αντιστοιχούν σε αύξηση περίπου 131%, με βάση τη σύγκριση των δύο ετών.
Ο αριθμός των προγραμματισμένων πλειστηριασμών, πάντως, δεν ταυτίζεται με τον αριθμό των ακινήτων που τελικά εκποιήθηκαν ή των νοικοκυριών που έχασαν την κατοικία τους.
Ο κ. Λυρίτσης υποστηρίζει ότι η βελτίωση των τραπεζικών ισολογισμών δεν αρκεί ως μέτρο αξιολόγησης της κυβερνητικής πολιτικής.
«Η κυβέρνηση μπορεί να πανηγυρίζει για την εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών. Για χιλιάδες νοικοκυριά, όμως, η πραγματικότητα είναι η διαρκής απειλή απώλειας της στέγης τους», αναφέρει.
Τρία ερωτήματα στον Πιερρακάκη για το άρθρο 23 και τον «Ηρακλή»
Ο Δημήτρης Λυρίτσης καλεί τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να απαντήσει συγκεκριμένα για τις επίμαχες νομοθετικές επιλογές.
«Κύριε Πιερρακάκη, αντί να αλλάζετε τη συζήτηση, απαντήστε σε τρία απλά ερωτήματα», σημειώνει.
Πρώτον, ποιος εισηγήθηκε το άρθρο 23;
«Ποιος πρότεινε να μπορεί μια ιδιωτική συμφωνία ρύθμισης να χρησιμοποιείται για αναγκαστική εκτέλεση χωρίς προηγούμενη διαταγή πληρωμής;»
Δεύτερον, γιατί αποσύρθηκε το άρθρο 23 αλλά διατηρήθηκε η αντίστοιχη ρύθμιση στον εξωδικαστικό μηχανισμό;
«Αν οι αντιρρήσεις ήταν αρκετά σοβαρές για να αποσύρετε τη μία διάταξη, γιατί δεν επανεξετάζετε και την άλλη;»
Τρίτον, θα δημοσιοποιηθούν τα αναλυτικά στοιχεία του προγράμματος «Ηρακλής»;
«Τα επιχειρηματικά σχέδια των τιτλοποιήσεων, την πορεία των εισπράξεων και την εξέλιξη των κρατικών εγγυήσεων;»
Τα ερωτήματα αυτά μεταφέρουν την αντιπαράθεση από το γενικό πολιτικό πεδίο σε συγκεκριμένες νομοθετικές και οικονομικές επιλογές, για τις οποίες η ΕΛΑΣ ζητά δημόσια λογοδοσία.
Η κυβερνητική θέση και η σύγκρουση για την προστασία των δανειοληπτών
Η κυβερνητική πλευρά έχει υπερασπιστεί το νομοθετικό της πλαίσιο, υποστηρίζοντας ότι οι παρεμβάσεις στην αγορά διαχείρισης απαιτήσεων ενισχύουν την εποπτεία των servicers και προβλέπουν πρόσθετες εγγυήσεις για τους δανειολήπτες.
Κατά την κοινοβουλευτική συζήτηση, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι «όλο το νομοσχέδιο είναι υπέρ του δανειολήπτη», ζητώντας μάλιστα ονομαστική ψηφοφορία ώστε να καταγραφεί η στάση των κομμάτων.
Η κυβέρνηση επικαλείται επίσης τις νομοθετικές παρεμβάσεις προηγούμενων κυβερνήσεων για τη λειτουργία των funds και των servicers, επισημαίνοντας ότι το σχετικό θεσμικό πλαίσιο δεν δημιουργήθηκε αποκλειστικά μετά το 2019.
Η ΕΛΑΣ, αντιθέτως, επιμένει ότι η σημερινή κυβέρνηση πρέπει να αξιολογηθεί με βάση τις δικές της αποφάσεις, ανεξάρτητα από τις επιλογές των προκατόχων της.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ουσιαστική αποτελεσματικότητα των μέτρων προστασίας: η δυνατότητα βιώσιμης ρύθμισης οφειλών, η διαφάνεια των εταιρειών διαχείρισης, η εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων και η αποτροπή απώλειας κατοικίας για ευάλωτα νοικοκυριά.
«Πόσο ισχυρή είναι η προστασία του πολίτη και πόσο τα δικαιώματα του πιστωτή;»
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη συνδέει τις επτά καταγγελίες με το ευρύτερο ζήτημα της στεγαστικής ασφάλειας και της σχέσης των πολιτών με το τραπεζικό σύστημα.
Ο Δημήτρης Λυρίτσης ζητά να αξιολογηθούν οι νομοθετικές παρεμβάσεις όχι μόνο ως προς τη συμβολή τους στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, αλλά και ως προς τις πραγματικές συνέπειές τους για τους οφειλέτες.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, απευθύνει προς τον Κυριάκο Πιερρακάκη το ερώτημα που συνοψίζει την κριτική της ΕΛΑΣ:
«Γιατί στο τέλος το ερώτημα είναι απλό: Όταν πρόκειται για τα κόκκινα δάνεια, πόσο ισχυρή είναι η προστασία του πολίτη και πόσο ισχυρά είναι τα δικαιώματα του πιστωτή;»
Πηγή: pagenews.gr