Με την ψήφο της κυβερνητικής πλειοψηφίας, αλλά χωρίς τη στήριξη κανενός κόμματος της αντιπολίτευσης επί της αρχής, εγκρίθηκε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου από τη Βουλή το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, τους δανειολήπτες και τις ρυθμίσεις οφειλών.
Η διήμερη κοινοβουλευτική συζήτηση εξελίχθηκε σε έντονη πολιτική αντιπαράθεση, με επίκεντρο το περιβόητο άρθρο 23, το οποίο αποσύρθηκε μετά τις αντιδράσεις των κομμάτων και των δικηγορικών συλλόγων.
Η κυβέρνηση υπερασπίστηκε το νομοσχέδιο ως παρέμβαση ενίσχυσης της προστασίας των δανειοληπτών και αυστηροποίησης των κανόνων για τους servicers. Η αντιπολίτευση, αντίθετα, αμφισβήτησε τόσο την αποτελεσματικότητα των μέτρων όσο και τις αρχικές προθέσεις της κυβερνητικής πρωτοβουλίας.
Η ψηφοφορία, πάντως, κατέγραψε μια σημαντική διαφοροποίηση: ενώ η Νέα Δημοκρατία έμεινε μόνη στην υπερψήφιση επί της αρχής, επιμέρους διατάξεις εξασφάλισαν ευρύτερη κοινοβουλευτική συναίνεση, με ορισμένες να συγκεντρώνουν έως και 227 θετικές ψήφους.
Πιερρακάκης: «Οι κανόνες θα τηρούνται – Κάθε παραβίαση θα έχει συνέπειες»
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, υπερασπίστηκε την κυβερνητική πρωτοβουλία, υποστηρίζοντας ότι για πρώτη φορά τίθενται αυστηρότερες υποχρεώσεις στις εταιρείες που διαχειρίζονται μη εξυπηρετούμενα δάνεια.
«Το μήνυμα που στέλνουμε στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων είναι ότι οι κανόνες θα τηρούνται. Τα δικαιώματα των δανειοληπτών θα γίνονται σεβαστά. Και κάθε παραβίαση θα έχει συνέπειες», τόνισε από το βήμα της Ολομέλειας.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο μετατοπίζει το βάρος της συζήτησης από τις υποχρεώσεις των οφειλετών στις ευθύνες των εταιρειών διαχείρισης.
«Για χρόνια η συζήτηση γύρω από το ιδιωτικό χρέος περιστρεφόταν γύρω από το τι οφείλει να κάνει ο δανειολήπτης. Σήμερα θέτουμε με πολύ μεγαλύτερη αυστηρότητα και το άλλο ερώτημα: τι οφείλει να κάνει εκείνος ο οποίος διαχειρίζεται το χρέος του;», ανέφερε.
Σύμφωνα με την κυβερνητική επιχειρηματολογία, οι νέες ρυθμίσεις εισάγουν αυξημένες υποχρεώσεις ενημέρωσης, διαφάνειας και ελέγχου, καθώς και αυστηρότερες κυρώσεις σε περιπτώσεις παραβάσεων.
Η μεγάλη σύγκρουση για το άρθρο 23
Το άρθρο 23 αποτέλεσε την πιο αμφιλεγόμενη διάταξη του νομοσχεδίου.
Η αρχική πρόβλεψη αφορούσε τη δυνατότητα οι συμβάσεις διμερούς ρύθμισης οφειλών να αποκτούν χαρακτήρα εκτελεστού τίτλου.
Η αντιπολίτευση υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση θα μπορούσε να ενισχύσει τη θέση των servicers απέναντι στους δανειολήπτες, επιτρέποντας την επίσπευση αναγκαστικής εκτέλεσης χωρίς προηγούμενη δικαστική απόφαση για την απαίτηση.
Η κυβέρνηση αντέτεινε ότι η διάταξη αφορούσε αποκλειστικά συμφωνίες στις οποίες συναινούσαν και τα δύο μέρη και δεν καταργούσε τη δυνατότητα δικαστικής προσφυγής.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης εξήγησε στην Ολομέλεια:
«Η πρόβλεψη για τον εκτελεστό τίτλο αφορούσε τη σύμβαση ρύθμισης. Μια συμφωνία στην οποία συναινούσαν τα δύο μέρη».
Και πρόσθεσε:
«Δηλαδή, κανένας servicer δεν αποκτούσε γενική εξουσία να δημιουργεί μονομερώς εκτελεστούς τίτλους για οποιοδήποτε δάνειο».
Ο υπουργός υπερασπίστηκε την απόσυρση της επίμαχης πρόβλεψης ως κίνηση που αποσκοπούσε στην απομάκρυνση του βασικού σημείου αντιπαράθεσης.
«Αποσύραμε το να είναι η διμερής συμφωνία του άρθρου 23 εκτελεστός τίτλος, για να αφαιρεθεί και το τελευταίο πρόσχημα», σημείωσε.
Ωστόσο, η απόσυρση δεν οδήγησε σε συμφωνία με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία επέμειναν ότι το συνολικό πλαίσιο παραμένει ανεπαρκές για την προστασία των οφειλετών.
ΠΑΣΟΚ – Μιλένα Αποστολάκη: «Η απόσυρση δεν αρκεί»
Το ΠΑΣΟΚ καταψήφισε το νομοσχέδιο επί της αρχής, αλλά υπερψήφισε εννέα επιμέρους άρθρα και την κυβερνητική τροπολογία, επικαλούμενο τη συνάφεια συγκεκριμένων ρυθμίσεων με τις δικές του προτάσεις.
Η βουλευτής και υπεύθυνη του Τομέα Τραπεζών και Ιδιωτικού Χρέους του ΠΑΣΟΚ, Μιλένα Αποστολάκη, είχε χαρακτηρίσει την απόσυρση του άρθρου 23 αποτέλεσμα της πίεσης που ασκήθηκε στην κυβέρνηση.
«Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας αναγκάστηκε να αποσύρει το απαράδεκτο άρθρο 23», είχε δηλώσει στις 30 Οκτωβρίου.
Σε νεότερη παρέμβασή της, την 1η Νοεμβρίου, επανήλθε με το μήνυμα:
«Δεν τελειώσαμε εδώ. Η απόσυρση του άρθρου 23 δεν αρκεί».
Η Μιλένα Αποστολάκη υποστήριξε ότι η κυβέρνηση πρέπει να επανεξετάσει και αντίστοιχες προβλέψεις που έχουν ήδη θεσπιστεί στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Το ΠΑΣΟΚ ζητά ευρύτερη προστασία των δανειοληπτών, αυστηρότερους περιορισμούς στις πρακτικές των εταιρειών διαχείρισης και αποτελεσματικότερες εγγυήσεις κατά των καταχρηστικών ενεργειών.
Η επιλογή του να στηρίξει συγκεκριμένα άρθρα, παρά την καταψήφιση επί της αρχής, ανέδειξε τη διάκριση ανάμεσα στη συνολική πολιτική διαφωνία και την αποδοχή επιμέρους ρυθμίσεων.
ΣΥΡΙΖΑ: «Η κυβέρνηση νομοθετεί υπέρ των funds και των servicers»
Σκληρή κριτική άσκησε και ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, ο οποίος διεκδίκησε τη διεξαγωγή ονομαστικής ψηφοφορίας για κρίσιμες διατάξεις του νομοσχεδίου.
Σε ανακοίνωσή του στις 5 Νοεμβρίου, το κόμμα κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι διατηρεί ένα πλαίσιο που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
«Η κυβέρνηση νομοθετεί υπέρ των funds και των servicers», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ΣΥΡΙΖΑ υποστήριξε ότι η απόσυρση του άρθρου 23 προέκυψε ύστερα από τις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης και των δικηγορικών συλλόγων.
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι κατέθεσε δύο τροπολογίες με αντικείμενο την προστασία των δανειοληπτών και την κατάργηση του ειδικού ακατάσχετου των servicers.
Το κόμμα επανέφερε επίσης το αίτημα για σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής σχετικά με το πρόγραμμα «Ηρακλής», τις κρατικές εγγυήσεις και τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Σύμφωνα με την ανακοίνωσή του, ο πρόεδρος της Βουλής έχει αναφέρει ότι η σχετική πρόταση θα συζητηθεί στην Ολομέλεια εντός Νοεμβρίου.
Η παρέμβαση του ΣΥΡΙΖΑ εστιάζει στο ευρύτερο καθεστώς λειτουργίας των funds και στη λογοδοσία για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.
ΚΚΕ – Καραθανασόπουλος: «Βάλατε τον λύκο μέσα στη στάνη»
Σε ιδιαίτερα αιχμηρό τόνο κινήθηκε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ, Νίκος Καραθανασόπουλος, αμφισβητώντας συνολικά τη δυνατότητα ουσιαστικής προστασίας των δανειοληπτών μέσα από το προτεινόμενο πλαίσιο.
«Έχετε βάλει τον λύκο μέσα στη στάνη να συμβιώνει μαζί με τα πρόβατα», ανέφερε κατά τη συζήτηση.
Και συνέχισε:
«Θα βάλετε κανόνες στα αρπακτικά; Να είναι λιγότερο αρπακτικά;»
Η τοποθέτηση του ΚΚΕ αποτυπώνει τη συνολική αντίθεσή του στο μοντέλο διαχείρισης των κόκκινων δανείων από ιδιωτικές εταιρείες και επενδυτικά κεφάλαια.
Για το κόμμα, το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην ανάγκη αυστηρότερης εποπτείας, αλλά συνδέεται με τη λειτουργία του ίδιου του συστήματος διαχείρισης των απαιτήσεων.
Νέα Δημοκρατία – Σιμόπουλος: «Μύγα μέσα στο γάλα» το άρθρο 23
Από την πλευρά της κυβερνητικής πλειοψηφίας, ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Στράτος Σιμόπουλος επιχείρησε να αποσυνδέσει τη συνολική αξιολόγηση του νομοσχεδίου από την αντιπαράθεση για την αποσυρθείσα διάταξη.
Χαρακτήρισε το άρθρο 23 «μύγα μέσα στο γάλα», υποστηρίζοντας ότι δεν πρέπει να ακυρώνει την αξία των υπόλοιπων παρεμβάσεων.
Παράλληλα, αμφισβήτησε την εικόνα γενικευμένης απώλειας κατοικιών που, κατά την εκτίμησή του, προβάλλεται στον δημόσιο διάλογο.
Επικαλούμενος στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την ιδιοκατοίκηση, ανέφερε ότι το σχετικό ποσοστό μειώθηκε από περίπου 76% το 2012 σε 70% στο τέλος του 2025.
«Η γενική άποψη ότι ο κόσμος χάνει τα σπίτια του δεν ισχύει», υποστήριξε.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση προκάλεσε πολιτική αντιπαράθεση, καθώς η εξέλιξη του ποσοστού ιδιοκατοίκησης δεν αποτυπώνει από μόνη της τον αριθμό των πλειστηριασμών ή τις επιπτώσεις τους στους οφειλέτες.
212 «ναι» για επιτόκιο 3% και πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ
Παρά τη σύγκρουση επί της αρχής, η Βουλή ενέκρινε με ευρύτερη πλειοψηφία την τροπολογία για τον εξωδικαστικό μηχανισμό και τις κυρώσεις στους servicers.
Η τροπολογία συγκέντρωσε:
- 212 ψήφους υπέρ
- 49 ψήφους κατά
- 27 «παρών»
Η ρύθμιση προβλέπει σταθερό επιτόκιο 3% καθ’ όλη τη διάρκεια των προβλεπόμενων ρυθμίσεων μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες.
Παράλληλα, το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων αυξάνεται από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατομμύρια ευρώ.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσίασε τις δύο παρεμβάσεις ως ουσιαστική ενίσχυση των δικαιωμάτων των δανειοληπτών και της εποπτείας της αγοράς.
«Με τη δεύτερη τροπολογία δεκαπλασιάζουμε το ανώτατο εποπτικό πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers. Από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατομμύρια ευρώ», τόνισε.
Οι 120 δόσεις και η προστασία των συνεπών οφειλετών
Ευρεία κοινοβουλευτική αποδοχή εξασφάλισαν επίσης τα άρθρα 35 και 36, τα οποία αφορούν ρυθμίσεις οφειλών σε έως 120 δόσεις.
Και τα δύο άρθρα εγκρίθηκαν με 197 ψήφους υπέρ, 37 κατά και 54 «παρών».
Ακόμη μεγαλύτερη πλειοψηφία συγκέντρωσε το άρθρο 15, που αφορά την προστασία του συνεπούς οφειλέτη από ενέργειες είσπραξης.
Η συγκεκριμένη διάταξη έλαβε 227 θετικές ψήφους, 47 αρνητικές και 14 «παρών».
Η διαφοροποίηση των ψήφων αποτυπώνει ότι, παρά την έντονη πολιτική αντιπαράθεση, υπήρξαν συγκεκριμένες παρεμβάσεις που υποστηρίχθηκαν και από βουλευτές της αντιπολίτευσης.
Ονομαστική ψηφοφορία: Τα κρίσιμα αποτελέσματα
Στην ονομαστική ψηφοφορία συμμετείχαν 288 βουλευτές, με εξαίρεση το άρθρο 38, για το οποίο ψήφισαν 287.
Τα σημαντικότερα αποτελέσματα διαμορφώθηκαν ως εξής:
| Διάταξη | Υπέρ | Κατά | Παρών |
|---|---|---|---|
| Άρθρο 3 | 204 | 49 | 35 |
| Άρθρο 4 | 212 | 70 | 6 |
| Άρθρο 5 | 211 | 55 | 22 |
| Άρθρο 11 | 204 | 64 | 20 |
| Άρθρο 13 | 203 | 34 | 51 |
| Άρθρο 14 | 201 | 61 | 26 |
| Άρθρο 15 | 227 | 47 | 14 |
| Άρθρο 17 | 201 | 68 | 19 |
| Άρθρο 19 | 159 | 111 | 18 |
| Άρθρο 21 | 158 | 111 | 19 |
| Άρθρο 22 | 158 | 130 | 0 |
| Άρθρο 24 | 158 | 119 | 11 |
| Άρθρο 27 | 159 | 112 | 17 |
| Άρθρο 30 | 160 | 119 | 9 |
| Άρθρο 32 | 169 | 70 | 49 |
| Άρθρο 33 | 161 | 113 | 14 |
| Άρθρο 35 | 197 | 37 | 54 |
| Άρθρο 36 | 197 | 37 | 54 |
| Άρθρο 38 | 226 | 35 | 26 |
| Τροπολογία | 212 | 49 | 27 |
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το άρθρο 22, το οποίο εγκρίθηκε με 158 θετικές ψήφους έναντι 130 αρνητικών, χωρίς κανένα «παρών».
Αντίθετα, τα άρθρα για τη διαφάνεια, την προστασία των συνεπών δανειοληπτών και τις ρυθμίσεις οφειλών συγκέντρωσαν αισθητά μεγαλύτερη στήριξη.
Πιερρακάκης προς αντιπολίτευση: «Οι δικαιολογίες τελείωσαν»
Η αντιπαράθεση κορυφώθηκε όταν ο Κυριάκος Πιερρακάκης κάλεσε τα κόμματα να τοποθετηθούν επί των συγκεκριμένων προστατευτικών ρυθμίσεων, αντί να επικεντρώνονται αποκλειστικά στο άρθρο 23.
«Και τώρα που η εκτελεστότητα του άρθρου 23 πλέον δεν υφίσταται, ποια είναι η απάντηση που δίνετε στους πολίτες;», διερωτήθηκε.
Στη συνέχεια έθεσε διαδοχικά ερωτήματα για τις ρυθμίσεις που προβλέπουν αυστηρότερα πρόστιμα, υποχρεώσεις ενημέρωσης και προστασία των συνεπών οφειλετών.
«Οι δικαιολογίες τελείωσαν. Θα ψηφίσετε αυτές τις διατάξεις ή θα αναζητήσετε νέο άλλοθι;», ανέφερε.
Ο υπουργός διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση παραμένει ανοιχτή στη συζήτηση προτάσεων για το ιδιωτικό χρέος, αλλά υπογράμμισε ότι δεν πρόκειται να υιοθετήσει παρεμβάσεις που θεωρεί ότι απειλούν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
«Είμαστε διατεθειμένοι, είμαι και προσωπικά διατεθειμένος να ακούσω τα πάντα. Να εξετάσουμε κάθε πρόταση», δήλωσε.
Έθεσε, ωστόσο, ένα σαφές όριο:
«Υπάρχει μια κόκκινη γραμμή: Δεν θα διακινδυνεύσουμε τη σταθερότητα της οικονομίας. Δεν θα τα τινάξουμε όλα στον αέρα».
Η τελική ψηφοφορία επιβεβαίωσε την πολιτική διαφωνία για τη συνολική κατεύθυνση του νομοσχεδίου, αλλά και τη δυνατότητα ευρύτερων συναινέσεων σε συγκεκριμένα μέτρα.
Για την κυβέρνηση, η εφαρμογή των νέων κανόνων θα αποτελέσει το επόμενο βήμα. Για την αντιπολίτευση, παραμένουν ανοιχτά τα ζητήματα της δικαστικής προστασίας, των πλειστηριασμών και της πραγματικής ισορροπίας ανάμεσα στους δανειολήπτες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Πηγή: pagenews.gr