Ο υφυπουργός Ανάπτυξης προαναγγέλλει καθεστώτα ενίσχυσης για εξωστρέφεια, κοινωνική επιχειρηματικότητα και νέες τεχνολογίες. Στο επίκεντρο η σύνδεση της έρευνας με την παραγωγή, η παραμονή επιστημόνων στην Ελλάδα και η ανάδειξη της Θεσσαλονίκης σε ψηφιακό κόμβο.
«Αν η γνώση και οι νέες τεχνολογίες είναι η βενζίνη, η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι η κηροζίνη».
Με αυτή τη διατύπωση ο Σταύρος Καλαφάτης περιέγραψε τη φιλοδοξία της κυβέρνησης να μεταφέρει την Τεχνητή Νοημοσύνη από τη συζήτηση για το μέλλον στην πραγματική λειτουργία της οικονομίας.
Το πολιτικό στοίχημα που παρουσίασε ο υφυπουργός Ανάπτυξης στη συνέντευξή του στο ΕΡΤnews και στην εκπομπή «10΄ Με Τόνο», με τον Αντώνη Φουρλή, αφορά μια συγκεκριμένη μετάβαση: η γνώση που παράγεται στα ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα να δημιουργεί προϊόντα, επιχειρήσεις και θέσεις εργασίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, προανήγγειλε τρία νέα καθεστώτα του Αναπτυξιακού Νόμου, ύψους 150 εκατ. ευρώ το καθένα — συνολικά 450 εκατ. ευρώ.
Τρεις παρεμβάσεις για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Οι νέες προκηρύξεις, σύμφωνα με τον κ. Καλαφάτη, θα αφορούν:
- Την επιχειρηματική εξωστρέφεια.
- Την κοινωνική επιχειρηματικότητα.
- Τις σύγχρονες τεχνολογίες, με αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης από μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η διάκριση έχει σημασία: τα 450 εκατ. ευρώ αφορούν το σύνολο των τριών καθεστώτων και όχι αποκλειστικά την AI.
Πρόκειται επίσης για προαναγγελία προκηρύξεων. Οι επιλέξιμες δαπάνες, οι δικαιούχοι και οι προθεσμίες θα προσδιοριστούν από τους επίσημους όρους τους.
Ο υφυπουργός ενέταξε τις παρεμβάσεις στον ευρύτερο σχεδιασμό του Αναπτυξιακού Νόμου, μέσω του οποίου, όπως ανέφερε, διατίθενται σχεδόν 2 δισ. ευρώ.
Η κρίσιμη γέφυρα: Από το εργαστήριο στην παραγωγή
Η χρηματοδότηση των ερευνητικών υποδομών και η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων τους αποτελούν δύο διαφορετικούς, αλλά συνδεδεμένους στόχους.
Ένα πανεπιστήμιο μπορεί να παράγει σημαντική έρευνα χωρίς αυτή να μετατρέπεται αυτόματα σε εμπορική εφαρμογή. Χρειάζονται συνεργασίες, επιχειρηματικά σχήματα και δυνατότητα μεταφοράς τεχνολογίας.
Ο κ. Καλαφάτης έθεσε αυτή τη σύνδεση στο επίκεντρο:
«Επιδιώκουμε συντονισμένα να διασυνδέσουμε το κομμάτι των νέων τεχνολογιών με τη Βιομηχανία, γεφυρώνοντας το χάσμα μεταξύ εργαστηρίου και παραγωγής».
Αναφέρθηκε σε περισσότερα από 300 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό ερευνητικών κέντρων.
Παράλληλα, παρουσίασε ως εργαλεία σύνδεσης της γνώσης με την οικονομία:
- Το πρόγραμμα «Ερευνώ – Καινοτομώ», προϋπολογισμού άνω των 300 εκατ. ευρώ.
- Τη στήριξη νέων επιστημόνων μέσω του ΕΛΙΔΕΚ, με περίπου 300 εκατ. ευρώ.
- Τα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας, με πρόγραμμα περίπου 40 εκατ. ευρώ.
- Τη δυνατότητα δημιουργίας εταιρειών τεχνοβλαστών από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα.
Τα ποσά αφορούν διαφορετικές δράσεις και δεν παρουσιάζονται ως ενιαίο, πρόσθετο χρηματοδοτικό πακέτο.
Η AI ως εργαλείο παραγωγικότητας
Η κυβερνητική επιχειρηματολογία συνδέει την τεχνολογική πολιτική με την ανάγκη αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου.
Για μια μικρομεσαία επιχείρηση, το ουσιαστικό κριτήριο είναι αν μια νέα εφαρμογή μπορεί να βελτιώσει την οργάνωση, να περιορίσει λειτουργικά κόστη ή να διευρύνει την πρόσβαση σε αγορές.
Η πρόκληση για τις δημόσιες ενισχύσεις είναι να υποστηρίξουν επενδύσεις που έχουν συγκεκριμένο επιχειρησιακό αποτέλεσμα.
Ο υφυπουργός περιέγραψε την AI ως τεχνολογία με οριζόντια επίδραση:
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι κάτι παραπάνω από μια νέα τεχνολογία που τέμνει οριζόντια όλες τις δράσεις και τις εκφάνσεις της κοινωνίας και της οικονομίας».
Η μάχη για την παραμονή των επιστημόνων
Ο κ. Καλαφάτης συνέδεσε τις επενδύσεις στην καινοτομία με τη δημιουργία ευκαιριών για ανθρώπους υψηλής εξειδίκευσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, από το 2019 δημιουργήθηκαν 20.000 νέες, καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας στον χώρο των νέων τεχνολογιών.
Η πολιτική σημασία αυτής της κατεύθυνσης βρίσκεται στην αντιμετώπιση της φυγής επιστημονικού δυναμικού. Η παραμονή ή η επιστροφή ενός ερευνητή χρειάζεται επαγγελματική προοπτική, πρόσβαση σε υποδομές και δυνατότητα εξέλιξης.
Στην περιφερειακή διάσταση του σχεδιασμού, ο υφυπουργός αναφέρθηκε σε 13 κόμβους καινοτομίας και σε νέες ερευνητικές υποδομές σε διαφορετικές περιοχές της χώρας.
«Βήμα βήμα στηρίζουμε την οικονομία της γνώσης και τους ανθρώπους που παράγουν γνώση στα εργαστήρια, με στόχο αυτή η γνώση να έχει απτά αποτελέσματα για την επιχειρηματικότητα και την κοινωνία».
Θεσσαλονίκη: Το στοίχημα ενός διαφορετικού κόμβου
Ιδιαίτερη θέση στη συνέντευξη είχε η Θεσσαλονίκη.
Ο κ. Καλαφάτης περιέγραψε ένα οικοσύστημα που συνδυάζει πανεπιστήμια, ερευνητικές υποδομές και επιχειρηματικές πρωτοβουλίες: ΑΠΘ, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Διεθνές Πανεπιστήμιο, ΕΚΕΤΑ, AI Nucleus και Thess INTEC.
Για το Thess INTEC, ανέφερε στόχο δημιουργίας 7.000 νέων θέσεων εργασίας. Πρόκειται για προσδοκώμενο αποτέλεσμα της ανάπτυξής του, όχι για ήδη δημιουργημένες θέσεις.
Η ευρύτερη φιλοδοξία είναι η πόλη να λειτουργήσει ως τόπος παραγωγής και αξιοποίησης τεχνολογίας, με οικονομική επιρροή πέρα από τα ελληνικά σύνορα.
Όπως κατέληξε ο υφυπουργός:
«Με βασικά ανταγωνιστικά της πλεονεκτήματα τα τρία Ανώτατα Εκπαιδευτικά της Ιδρύματα υψηλού επιπέδου, με ένα ισχυρό ερευνητικό κέντρο όπως το ΕΚΕΤΑ, με το AI Nucleus αλλά και με το Thess INTEC, η Θεσσαλονίκη εξελίσσεται σε Ψηφιακό Λιμένα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης».
Πηγή: pagenews.gr