Η Ευρώπη θα βρίσκεται στο Αμπού Ντάμπι. Το ερώτημα είναι πόσο κοντά θα βρίσκεται στις αποφάσεις.
Λίγες ώρες πριν από την επανέναρξη των αμερικανομεσολαβούμενων συνομιλιών Ουκρανίας–Ρωσίας, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε συντονισμό θέσεων με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Την ίδια στιγμή, το Κρεμλίνο επέμεινε ότι οι διαπραγματεύσεις παραμένουν αυστηρά τριμερείς, με τη συμμετοχή Μόσχας, Κιέβου και Ουάσιγκτον.
Η διαφορά ανάμεσα στην ευρωπαϊκή παρουσία και στην άμεση συμμετοχή στο τραπέζι βρίσκεται στον πυρήνα της διπλωματικής αναμέτρησης. Για την Ουκρανία, ζητούμενο είναι να προχωρήσουν οι συνομιλίες χωρίς να αποσυνδεθούν από τους Ευρωπαίους εταίρους της. Για την ΕΕ, να έχει λόγο σε αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα τη δική της ασφάλεια.
Οι συναντήσεις έχουν προγραμματιστεί για την Τρίτη 10 και την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου. Δεν έχει ανακοινωθεί συμφωνία ούτε έχει επιβεβαιωθεί απευθείας ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση με τη ρωσική αντιπροσωπεία.
Ο συντονισμός Ζελένσκι–φον ντερ Λάιεν
«Η Ούρσουλα και εγώ συντονίσαμε επίσης τις θέσεις μας ενόψει της συνάντησης στο Αμπού Ντάμπι. Καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε το τριμερές σχήμα να αποδώσει αποτελέσματα», ανέφερε ο Ουκρανός πρόεδρος.
Η επικοινωνία δεν περιορίστηκε στη σύνθεση των συνομιλιών. Σύμφωνα με την ουκρανική προεδρία, συζητήθηκαν οι ευρωπαϊκές εγγυήσεις ασφαλείας, το σχέδιο ανάκαμψης και η στήριξη της χώρας ενόψει του χειμώνα.
Το Κίεβο ανακοίνωσε επίσης συμφωνία για την ενεργοποίηση ειδικού ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης βοήθειας, ώστε να αντιμετωπιστούν επείγουσες ανάγκες. Δεν δημοσιοποιήθηκαν συγκεκριμένο ποσό ή ολοκληρωμένη εκταμίευση.
Η σύνδεση της διπλωματίας με την άμεση υποστήριξη έχει πρακτική σημασία. Μια Ουκρανία που αντιμετωπίζει διακοπές ηλεκτροδότησης, ύδρευσης και θέρμανσης προσέρχεται στις διαπραγματεύσεις υπό συνεχιζόμενη πίεση. Η ενίσχυση των υποδομών της αφορά τόσο την καθημερινότητα των πολιτών όσο και την αντοχή της χώρας στη διάρκεια των συνομιλιών.
Ποιοι Ευρωπαίοι πηγαίνουν — και με ποιον ρόλο
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι η ΕΕ θα συμμετάσχει σε συναντήσεις στο Αμπού Ντάμπι, στο πλαίσιο της ειρηνευτικής προσπάθειας. Η εκπροσώπηση περιλαμβάνει τόσο την Επιτροπή όσο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Σύμφωνα με το Euronews, την κοινή ευρωπαϊκή ομάδα θα εκπροσωπήσουν ο Μπγιορν Ζάιμπερτ, επικεφαλής του γραφείου της φον ντερ Λάιεν, και η Άννα-Μαρία Μπούρα, επικεφαλής σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Αντόνιο Κόστα.
Παράλληλα, ο Ρουστέμ Ουμέροφ ανακοίνωσε παρουσία εκπροσώπων της Ε4 —Βρετανίας, Γαλλίας, Γερμανίας και Ιταλίας— καθώς και του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η ουκρανική αντιπροσωπεία θα πραγματοποιήσει χωριστές συναντήσεις συντονισμού μαζί τους.
Η Ε3 και η Ε4 περιγράφουν διαφορετικές ομάδες κρατών και δεν ταυτίζονται με την ΕΕ. Η Βρετανία συμμετέχει στην ευρωπαϊκή προσπάθεια ως ξεχωριστός εταίρος, ενώ η παρουσία του ΝΑΤΟ προσθέτει μια διακριτή συμμαχική διάσταση.
Το ουσιαστικό κριτήριο επιρροής θα είναι εάν οι διαβουλεύσεις αυτές θα μπορούν να διαμορφώνουν τις προτάσεις πριν συζητηθούν με τη Ρωσία και όχι απλώς να ενημερώνουν τους Ευρωπαίους εκ των υστέρων.
Η Μόσχα επιμένει στο τριμερές σχήμα
Το Κρεμλίνο έσπευσε να περιορίσει τις προσδοκίες για διεύρυνση των διαπραγματεύσεων.
Η ρωσική θέση είναι ότι οι συνομιλίες θα διεξαχθούν μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας με αμερικανική μεσολάβηση. Οι επαφές των Ευρωπαίων με το Κίεβο και την Ουάσιγκτον παρουσιάζονται από τη Μόσχα ως ξεχωριστοί δίαυλοι.
Η διάκριση επιτρέπει στη ρωσική πλευρά να αποδέχεται ότι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θα βρίσκονται στην ίδια πόλη, χωρίς να αποδέχεται ότι αποκτούν ισότιμη θέση στην κύρια διαπραγμάτευση.
Ο Ζαν-Νοέλ Μπαρό είχε δηλώσει ότι η Γαλλία θα βρίσκεται στο Αμπού Ντάμπι για να συμμετάσχει στις συζητήσεις. Ωστόσο, η γαλλική ανακοίνωση και η ρωσική επιμονή στο τριμερές σχήμα δείχνουν ότι το ακριβές πλαίσιο παραμένει αντικείμενο διπλωματικής διαχείρισης.
Κούσνερ: Από τον τερματισμό του πολέμου στην ευρωπαϊκή ασφάλεια
Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ προγραμματίζουν επαφές με τους Ουκρανούς και τους Ευρωπαίους εταίρους πριν από τις τριμερείς συναντήσεις.
Ο Κούσνερ περιγράφει τέσσερις συνδεδεμένες προτεραιότητες: τερματισμό των μαχών, αξιόπιστες μεταπολεμικές εγγυήσεις ασφαλείας, οικονομική ανάκαμψη της Ουκρανίας και ανθρωπιστικά μέτρα.
Έχει επίσης αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο ευρύτερου πολυμερούς σχήματος εφόσον υπάρξει πρόοδος. Αυτή η προοπτική, όμως, δεν αποτελεί συμφωνημένο επόμενο στάδιο.
Το πιο ευαίσθητο σημείο είναι η πιθανή μετάβαση από τις ρυθμίσεις για την Ουκρανία σε μια ευρύτερη συζήτηση για την αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης. Μια τέτοια ατζέντα θα μπορούσε να αγγίξει ζητήματα που υπερβαίνουν κατά πολύ μια κατάπαυση του πυρός.
Οι Βρυξέλλες επιμένουν ότι οι αποφάσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια απαιτούν ευρωπαϊκή συμμετοχή. Η Επιτροπή υπογράμμισε επίσης ότι η ευρύτερη συζήτηση για το πλαίσιο ασφαλείας πρέπει να ακολουθήσει τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Οι εγγυήσεις ασφαλείας και το χάσμα Κιέβου–Μόσχας
Οι δύο πλευρές προσέρχονται με βαθιές διαφορές.
Σύμφωνα με το Associated Press, η Ρωσία επιμένει σε εδαφικές απαιτήσεις, αποκλεισμό της ουκρανικής ένταξης στο ΝΑΤΟ και περιορισμούς στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις. Η Ουκρανία απορρίπτει εδαφικές παραχωρήσεις και στρατιωτικούς περιορισμούς, ζητώντας κατάπαυση του πυρός και εγγυήσεις που θα αποτρέπουν νέα εισβολή.
Το διακύβευμα για τους Ευρωπαίους είναι συγκεκριμένο: ποιος θα εγγυηθεί μια συμφωνία, με ποια μέσα και με ποιες δεσμεύσεις.
Η ευρωπαϊκή οικονομική και πολιτική στήριξη μπορεί να είναι κρίσιμη για την εφαρμογή μιας διευθέτησης. Αυτό δεν εξασφαλίζει αυτομάτως αντίστοιχη επιρροή στη διαμόρφωσή της, εξηγεί όμως γιατί οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επιδιώκουν να συμμετέχουν από την αρχή.
Μαύρη Θάλασσα, ενέργεια και επισιτιστική ασφάλεια
Η φον ντερ Λάιεν έθεσε παράλληλα την ανάγκη αποκατάστασης και διατήρησης της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα και επανέλαβε τη στήριξή της σε κατάπαυση του πυρός που θα καλύπτει υποδομές ενέργειας και τροφίμων.
Η ατζέντα αυτή συνδέει την ουκρανική επιβίωση με ευρύτερα ευρωπαϊκά και διεθνή συμφέροντα: ασφαλείς θαλάσσιες μεταφορές, λειτουργία λιμανιών, εξαγωγές αγροτικών προϊόντων και προστασία ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Δεν έχει ανακοινωθεί ρωσική αποδοχή αυτής της πρότασης. Αποτελεί, ωστόσο, ένα σαφές πεδίο στο οποίο θα μπορούσε να κριθεί εάν η διπλωματική επανεκκίνηση παράγει πρακτικά αποτελέσματα.
Η Ευρώπη αναζητεί και κοινή φωνή
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη ρωσική στάση. Αφορά και την ευρωπαϊκή οργάνωση.
Η Τζόρτζια Μελόνι έχει ζητήσει ειδικό Ευρωπαίο απεσταλμένο, εκφράζοντας ανησυχία για τον κατακερματισμό των διπλωματικών σχημάτων. Ο Αντόνιο Κόστα συμφώνησε να συζητηθεί το θέμα στην άτυπη σύνοδο του Δουβλίνου αργότερα αυτή την εβδομάδα.
Η παρουσία πολλών ευρωπαϊκών εκπροσώπων μπορεί να διευρύνει τους διαύλους επικοινωνίας. Χρειάζεται, όμως, κοινή εντολή για να μετατραπεί σε διαπραγματευτική ισχύ.
Από την πλευρά του Κιέβου, ο Ουμέροφ περιέγραψε τον στόχο της αποστολής:
«Στόχος μας είναι μια διαρκής και βιώσιμη ειρήνη, εγγυημένη ασφάλεια για την Ουκρανία και πραγματικές δυνατότητες μεταπολεμικής ανάκαμψης».
Πηγή: pagenews.gr