Μια νέα σύγκρουση για το ποιος πληρώνει την ασφάλεια της Ευρώπης ξεσπά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Φρίντριχ Μερτς συνδέει την έγκριση του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού με τη συμμετοχή όλων των κρατών στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, προκαλώντας αντιδράσεις από Σλοβακία, Τσεχία, Ουγγαρία και Βουλγαρία.
Ο Ρόμπερτ Φίτσο μιλά για εκβιασμό και αντιπαραθέτει τη δική του δυνατότητα βέτο. Ο Αντρέι Μπάμπις αμφισβητεί τη λογική της γερμανικής πίεσης. Ο Πέτερ Μάγιαρ απορρίπτει τη σύνδεση των δύο φακέλων, αποφεύγοντας όμως τη γλώσσα Φίτσο. Ο Ρούμεν Ράντεφ επικαλείται τα δημοσιονομικά περιθώρια της Βουλγαρίας.
Οι τέσσερις κυβερνήσεις συγκλίνουν στην αντίσταση απέναντι στο γερμανικό αίτημα, αλλά δεν υιοθετούν όλες την ίδια επιχειρηματολογία ούτε απορρίπτουν κάθε μορφή στήριξης του Κιέβου.
Η επιστολή Μερτς ανεβάζει το διακύβευμα
Στην επιστολή του προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ο Γερμανός καγκελάριος θέτει τη συλλογική χρηματοδοτική δέσμευση για την Ουκρανία ως ουσιαστική προϋπόθεση για την πρόοδο των ευρύτερων δημοσιονομικών διαπραγματεύσεων.
Το Βερολίνο επιδιώκει συμμετοχή όλων, χωρίς νέες εξαιρέσεις, στην αντιμετώπιση του χρηματοδοτικού κενού του Κιέβου και μια σταθερή προοπτική χρηματοδότησης από το 2028.
«Η υποστήριξη της Ουκρανίας είναι ζήτημα της αδιαίρετης ευρωπαϊκής μας ασφάλειας, και το ίδιο πρέπει να ισχύει για τον καταμερισμό του βάρους αυτής της υποστήριξης», έγραψε.
Η κίνηση συνδέει την επείγουσα ανάγκη χρηματοδότησης του 2027 με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028–2034. Έτσι, η συζήτηση για το Κίεβο μεταφέρεται στο κέντρο της διαπραγμάτευσης για τις συνολικές ευρωπαϊκές δαπάνες.
Φίτσο: «Έχουμε το ίδιο βέτο»
Η πιο επιθετική απάντηση ήρθε από τη Σλοβακία.
Υποδεχόμενος την Τρίτη 10 Νοεμβρίου τον Τσέχο πρωθυπουργό στην Μπρατισλάβα, ο Ρόμπερτ Φίτσο κατηγόρησε τον Μερτς για εκβιασμό και υπογράμμισε ότι το οικονομικό βάρος της Γερμανίας δεν της εξασφαλίζει μεγαλύτερη θεσμική εξουσία.
«Όπως ο κ. Μερτς μιλάει για χρήση του βέτο του, μπορώ να πω ακριβώς το ίδιο. Διαθέτουμε την ίδια εξουσία βέτο με τον Γερμανό Ομοσπονδιακό Καγκελάριο», δήλωσε.
Η τοποθέτηση αποτυπώνει τη σύγκρουση ανάμεσα στη χρηματοδοτική ισχύ και στον κανόνα της ομοφωνίας.
Ο κανονισμός του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου απαιτεί ομόφωνη έγκριση από το Συμβούλιο, αφού προηγηθεί η συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Συνεπώς, τόσο η γερμανική απειλή όσο και η σλοβακική αντίδραση μπορούν να επηρεάσουν την έκβαση.
Μπάμπις: Τα 100 δισ. δεν λύνουν το πρόβλημα του 2027
Ο Αντρέι Μπάμπις αντιπαρέβαλε ότι ο προτεινόμενος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός περιλαμβάνει ήδη 100 δισ. ευρώ για την Ουκρανία.
Το επιχείρημα αναδεικνύει, όμως, και τη χρονική απόσταση ανάμεσα στους δύο φακέλους: οι προβλέψεις του νέου προϋπολογισμού αφορούν την περίοδο από το 2028, ενώ οι πρόσθετες ανάγκες που συζητούνται εμφανίζονται το 2027.
Το Κίεβο αντιμετωπίζει εκτιμώμενο χρηματοδοτικό κενό 70 δισ. ευρώ για το επόμενο έτος. Η ΕΕ επιδιώκει να καλύψει περίπου τα δύο τρίτα, δηλαδή κοντά στα 45–47 δισ. ευρώ, με τον ακριβή μηχανισμό να παραμένει υπό διαμόρφωση.
Η έκδοση νέου κοινού χρέους εξετάζεται ως βασική επιλογή. Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί τελική συμφωνία για το χρηματοδοτικό εργαλείο και τη συμμετοχή κάθε χώρας.
Μάγιαρ: Αντίθεση χωρίς ρήξη με το Βερολίνο
Ο Πέτερ Μάγιαρ εξέφρασε την αντίθεσή του μετά τη συνάντησή του με τον Μερτς στο Βερολίνο.
Υποστήριξε ότι η έγκριση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού και η νέα ουκρανική χρηματοδότηση αποτελούν διαφορετικά ζητήματα. Απέφυγε, πάντως, να χαρακτηρίσει τη γερμανική κίνηση εκβιασμό.
«Δεν θεωρώ ότι πρόκειται για εκβιασμό. Επομένως, δεν χρησιμοποιώ τέτοιες λέξεις», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η σύνδεση δεν στέλνει απαραίτητα καλό μήνυμα.
Ο Ούγγρος πρωθυπουργός επικαλέστηκε τη δυσκολία συγκράτησης του δημόσιου ελλείμματος και απέρριψε την ανάληψη νέων δεσμεύσεων κοινού χρέους υπό τις παρούσες συνθήκες.
Ταυτόχρονα, κράτησε ανοικτό τον δρόμο του συμβιβασμού, παραπέμποντας στις διαπραγματεύσεις σε Βερολίνο, Δουβλίνο και Βρυξέλλες.
Βουλγαρία: Εξαίρεση από δάνεια, στήριξη με άλλους τρόπους
Ο Ρούμεν Ράντεφ επικαλέστηκε επίσης τα δημοσιονομικά δεδομένα της χώρας του για να ζητήσει εξαίρεση από μελλοντικές πιστωτικές γραμμές προς την Ουκρανία.
Η βουλγαρική θέση διαχωρίζει τη συμμετοχή σε νέο δανεισμό από άλλες μορφές βοήθειας, όπως οι ενεργειακές ροές.
«Η Βουλγαρία σε καμία περίπτωση δεν μπλοκάρει τις αποφάσεις σε επίπεδο Συμβουλίου που λαμβάνονται ομόφωνα για να υποστηρίξουν όλοι την Ουκρανία όπως μπορούν», δήλωσε.
Η διαφοροποίηση είναι ουσιαστική: η άρνηση συμμετοχής σε έναν συγκεκριμένο μηχανισμό δεν ισοδυναμεί με συνολική απόρριψη της ευρωπαϊκής στήριξης.
Τα 90 δισ. και η μάχη για τις εξαιρέσεις
Η νέα χρηματοδότηση συζητείται επιπλέον του ήδη συμφωνημένου δανείου στήριξης ύψους 90 δισ. ευρώ για το 2026–2027.
Σλοβακία, Τσεχία και Ουγγαρία είχαν εξασφαλίσει εξαιρέσεις από εκείνο το σχήμα. Η γερμανική παρέμβαση δείχνει ότι το Βερολίνο θέλει να αποτρέψει τη διαρκή επανάληψη αυτού του μοντέλου.
Η σύγκρουση αφορά, επομένως, και τον κανόνα για το μέλλον: εάν η χρηματοδότηση μιας κοινής προτεραιότητας ασφαλείας θα αποτελεί υποχρέωση όλων ή θα οργανώνεται κάθε φορά με διαφορετικές συμμετοχές.
Για τις χώρες που επικαλούνται περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, η ευελιξία είναι όρος συμμετοχής. Για τη Γερμανία, οι συνεχείς εξαιρέσεις δημιουργούν ζήτημα άνισης κατανομής του βάρους.
Ο Κόστα αναζητεί χώρο για συμφωνία
Ο Αντόνιο Κόστα επιχειρεί να οργανώσει τη συζήτηση χωρίς να αφήσει τη σύγκρουση να παραλύσει τις διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με το Euronews, στην απάντησή του προς τον Μερτς παραπέμπει στην ειδική σύνοδο των Βρυξελλών στο τέλος του μήνα, όταν θα έχουν παρουσιαστεί οι προτάσεις της Επιτροπής. Αφήνει επίσης χώρο για ευρεία συζήτηση για την Ουκρανία στην άτυπη σύνοδο του Δουβλίνου.
Η διαπραγμάτευση συνδυάζει πλέον την άμεση χρηματοδότηση του Κιέβου, τις δεσμεύσεις από το 2028 και τον καταμερισμό του κόστους μεταξύ των κρατών.
Παρά τη δημόσια αντιπαράθεση, ο Μάγιαρ διατήρησε την προσδοκία συμφωνίας:
«Θα βρούμε μια λύση για τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Είμαι βέβαιος για αυτό».
Πηγή: pagenews.gr