Μπορεί ένας πρωθυπουργός που ετοιμάζεται να παραδώσει την εξουσία να οδηγήσει τη χώρα του σε μια νέα στρατιωτική σύγκρουση; Αυτό είναι το ερώτημα που κυριαρχεί στο πολιτικό σκηνικό του Ισραήλ, καθώς ο Μπενιαμίν Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπος με τη νέα κοινοβουλευτική πραγματικότητα, χωρίς όμως να έχει παραδώσει ακόμη την κυβερνητική εξουσία.
Η αντιπαράθεση ξέσπασε μετά τις προειδοποιήσεις του εντολοδόχου πρωθυπουργού Γκάντι Άιζενκοτ, ο οποίος ζήτησε αυτοσυγκράτηση από την απερχόμενη κυβέρνηση, εν μέσω ανησυχιών για ενδεχόμενη νέα στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν.
Η απάντηση του υπουργού Άμυνας Ίσραελ Κατζ ήταν κατηγορηματική: η κυβέρνηση διατηρεί την ευθύνη για την εθνική ασφάλεια και δεν χρειάζεται την πολιτική συναίνεση της αντιπολίτευσης για να ασκήσει τις αρμοδιότητές της.
Το ζήτημα ξεπερνά την προσωπική αντιπαράθεση των δύο πολιτικών στρατοπέδων. Αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις για τον πόλεμο, τη λειτουργία των ισραηλινών θεσμών και τις ισορροπίες ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.
Κατζ: Η κυβέρνηση διατηρεί την ευθύνη για την ασφάλεια
Ο Ίσραελ Κατζ υπερασπίστηκε τη στάση της απερχόμενης κυβέρνησης, απορρίπτοντας την άποψη ότι η μεταβατική πολιτική περίοδος συνεπάγεται αδυναμία ανάληψης στρατιωτικής δράσης.
Ο υπουργός Άμυνας υποστήριξε ότι η κυβέρνηση Νετανιάχου έχει αποδείξει πως μπορεί να διαχειριστεί τις απειλές που αντιμετωπίζει το Ισραήλ.
«Επέδειξε αποφασιστικότητα και κοινή λογική στη διαχείριση του ιρανικού ζητήματος, απόλυτο συντονισμό με τον ισραηλινό στρατό και αυτό θα ισχύσει και σήμερα αν οι περιστάσεις το απαιτήσουν», δήλωσε.
Η αναφορά του στο Ιράν είχε ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα.
Ο Κατζ δεν περιορίστηκε στην υπεράσπιση των προηγούμενων κυβερνητικών αποφάσεων. Ξεκαθάρισε ότι η απερχόμενη ηγεσία εξακολουθεί να θεωρεί την αντιμετώπιση των απειλών από την Τεχεράνη βασική της αρμοδιότητα.
Η τοποθέτησή του ερμηνεύεται ως απάντηση στην προσπάθεια της νέας πολιτικής πλειοψηφίας να επιβάλει μεγαλύτερη αυτοσυγκράτηση μέχρι να ολοκληρωθεί ο σχηματισμός κυβέρνησης.
Άιζενκοτ: «Καταστροφικές συνέπειες για την ισραηλινή δημοκρατία»
Από την πλευρά του, ο Γκάντι Άιζενκοτ απηύθυνε σαφή προειδοποίηση στον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο εντολοδόχος πρωθυπουργός, ο οποίος έχει διατελέσει αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, ζήτησε από την απερχόμενη κυβέρνηση να μην προχωρήσει σε στρατιωτικές πρωτοβουλίες που δεν υπαγορεύονται από άμεση απειλή.
«Η προσφυγή στη στρατιωτική βία χωρίς άμεση και απευθείας απειλή θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες για την ισραηλινή δημοκρατία», προειδοποίησε.
Η δήλωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της στρατιωτικής εμπειρίας του Άιζενκοτ.
Δεν πρόκειται για έναν πολιτικό που αμφισβητεί γενικά τη δυνατότητα του Ισραήλ να υπερασπίζεται την ασφάλειά του.
Η ένστασή του αφορά τον χρόνο, τις συνθήκες και την πολιτική νομιμοποίηση μιας ενδεχόμενης μεγάλης στρατιωτικής επιχείρησης.
Σύμφωνα με την προσέγγισή του, η απερχόμενη κυβέρνηση οφείλει να διαχωρίσει τις αναγκαίες επιχειρήσεις αντιμετώπισης άμεσων απειλών από αποφάσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ευρύτερη πολεμική κλιμάκωση.
Το Ιράν στο επίκεντρο της σύγκρουσης
Η αντιπαράθεση εκδηλώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Νετανιάχου έχει επανειλημμένα διατυπώσει απειλές κατά της Τεχεράνης.
Οι δηλώσεις του έχουν προκαλέσει ανησυχίες για το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής αντιπαράθεσης.
Η προοπτική αυτή αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της πολιτικής μετάβασης στο Ισραήλ.
Μια επιχείρηση εναντίον του Ιράν θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα στρατιωτικά δεδομένα τα οποία θα κληθεί να διαχειριστεί η επόμενη κυβέρνηση.
Παράλληλα, μια κλιμάκωση θα μπορούσε να επηρεάσει τις σχέσεις του Ισραήλ με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τις αραβικές χώρες και τους ευρωπαϊκούς εταίρους.
Η σημασία του Ιράν δεν περιορίζεται στη στρατιωτική αντιπαράθεση.
Η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, οι ενεργειακές αγορές και η σταθερότητα στον Περσικό Κόλπο επηρεάζονται άμεσα από την πιθανότητα μιας νέας σύγκρουσης.
Για τον λόγο αυτόν, οποιαδήποτε απόφαση στρατιωτικής δράσης έχει συνέπειες που ξεπερνούν τα σύνορα του Ισραήλ.
Νετανιάχου – Άιζενκοτ: Συνάντηση για την εθνική ασφάλεια
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου συμφώνησε να συναντηθεί με τον Γκάντι Άιζενκοτ για να συζητήσουν ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση των δύο πλευρών, η συνάντηση προγραμματίστηκε στο γραφείο του πρωθυπουργού, με τη συμμετοχή του στρατιωτικού συμβούλου του Νετανιάχου.
Η εξέλιξη ακολούθησε την καταγγελία του Άιζενκοτ ότι δεν του είχαν διαβιβαστεί οι αναγκαίες πληροφορίες για κρίσιμα ζητήματα ασφαλείας.
Ο εντολοδόχος πρωθυπουργός έκανε λόγο για παραβίαση του προβλεπόμενου πρωτοκόλλου ενημέρωσης.
Η συνάντηση θεωρείται σημαντική, καθώς επιχειρεί να αποκαταστήσει έναν θεσμικό δίαυλο επικοινωνίας ανάμεσα στην απερχόμενη και την επόμενη πολιτική ηγεσία.
Ωστόσο, η πραγματοποίησή της δεν συνεπάγεται ότι οι δύο πλευρές συμφωνούν ως προς τις στρατιωτικές επιλογές.
Ο Νετανιάχου εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι η κυβέρνησή του έχει την ευθύνη της εθνικής ασφάλειας.
Ο Άιζενκοτ επιμένει στην ανάγκη αυτοσυγκράτησης και πλήρους ενημέρωσης.
Λίμπερμαν: «Μια απερχόμενη κυβέρνηση δεν νομιμοποιείται να σύρει το Ισραήλ σε πόλεμο»
Στην πολιτική αντιπαράθεση παρενέβη και ο Αβίγκντορ Λίμπερμαν, πρώην υπουργός Άμυνας και πολιτικός σύμμαχος του Γκάντι Άιζενκοτ.
Ο Λίμπερμαν, ο οποίος έχει συνεργαστεί στο παρελθόν με τον Νετανιάχου πριν εξελιχθεί σε έναν από τους σκληρότερους επικριτές του, έθεσε το ζήτημα του κοινοβουλευτικού ελέγχου.
«Σας προειδοποιώ: μία απερχόμενη κυβέρνηση δεν νομιμοποιείται να λαμβάνει αποφάσεις που μπορεί να σύρουν το Ισραήλ σε έναν πόλεμο χωρίς κοινοβουλευτικό έλεγχο και χωρίς την πλήρη συναίνεση όλων των θεσμών ασφαλείας», δήλωσε.
Η παρέμβασή του ενισχύει την πολιτική πίεση προς την κυβέρνηση Νετανιάχου.
Ο Λίμπερμαν δεν περιορίζεται στην αμφισβήτηση μιας συγκεκριμένης στρατιωτικής επιλογής.
Θέτει ευθέως το ερώτημα εάν μια απερχόμενη κυβέρνηση πρέπει να λαμβάνει αποφάσεις με ενδεχόμενες μακροχρόνιες συνέπειες χωρίς ουσιαστικό κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Η αντιπαράθεση αποκτά έτσι και θεσμική διάσταση, καθώς αφορά τις σχέσεις ανάμεσα στην εκτελεστική εξουσία, την Κνεσέτ και τους μηχανισμούς εθνικής ασφάλειας.
Τι προβλέπει η ισραηλινή νομοθεσία
Η πολιτική σύγκρουση δεν σημαίνει ότι η απερχόμενη κυβέρνηση έχει αυτομάτως χάσει τις νόμιμες αρμοδιότητές της.
Μέχρι τον σχηματισμό και την ανάληψη καθηκόντων της νέας κυβέρνησης, ο Νετανιάχου παραμένει πρωθυπουργός.
Επομένως, εξακολουθεί να είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση των κρατικών υποθέσεων, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων εθνικής ασφάλειας.
Ωστόσο, η έναρξη πολέμου ή σημαντικής στρατιωτικής επιχείρησης υπόκειται στις διαδικασίες που προβλέπει το ισραηλινό θεσμικό πλαίσιο.
Το άρθρο 40 του Βασικού Νόμου για την Κυβέρνηση ρυθμίζει τις αποφάσεις που αφορούν την έναρξη πολέμου και τις μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις που ενδέχεται να οδηγήσουν σε πόλεμο.
Η σχετική αρμοδιότητα δεν ταυτίζεται με μια απεριόριστη προσωπική εξουσία του πρωθυπουργού.
Απαιτείται η τήρηση των προβλεπόμενων κυβερνητικών διαδικασιών και των θεσμικών υποχρεώσεων ενημέρωσης.
Αυτό ακριβώς αποτελεί τον πυρήνα της διαφωνίας.
Η κυβέρνηση Νετανιάχου επιμένει στη συνέχεια της εκτελεστικής εξουσίας.
Η πλευρά Άιζενκοτ ζητά μεγαλύτερη θεσμική αυτοσυγκράτηση σε μια περίοδο πολιτικής μετάβασης.
Η Μέση Ανατολή μπροστά σε νέα αβεβαιότητα
Οι εξελίξεις στο Ισραήλ παρακολουθούνται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τις χώρες της περιοχής.
Η πιθανότητα μιας νέας αντιπαράθεσης με το Ιράν θα μπορούσε να επηρεάσει συνολικά τις περιφερειακές ισορροπίες.
Οι συνέπειες μιας στρατιωτικής κλιμάκωσης δεν θα περιορίζονταν απαραίτητα στο ισραηλινοϊρανικό μέτωπο.
Θα μπορούσαν να επεκταθούν στον Λίβανο, στη Συρία και σε άλλες περιοχές όπου δραστηριοποιούνται δυνάμεις και οργανώσεις που συνδέονται με την ευρύτερη περιφερειακή αντιπαράθεση.
Παράλληλα, η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και οι ενεργειακές τιμές αποτελούν σημαντικές παραμέτρους για την παγκόσμια οικονομία.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα δημιουργούσε πρόσθετες προκλήσεις σε μια περίοδο ήδη αυξημένης γεωπολιτικής και ενεργειακής αβεβαιότητας.
Το πολιτικό δίλημμα του Νετανιάχου
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη πολιτική πραγματικότητα.
Από τη μία πλευρά, εξακολουθεί να έχει την ευθύνη διαχείρισης της εθνικής ασφάλειας μέχρι να αναλάβει η επόμενη κυβέρνηση.
Από την άλλη, οι πολιτικοί του αντίπαλοι προειδοποιούν ότι μια μεγάλη στρατιωτική απόφαση σε αυτή τη μεταβατική περίοδο θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή θεσμική κρίση.
Η παρέμβαση του Ίσραελ Κατζ δείχνει ότι η απερχόμενη κυβέρνηση δεν προτίθεται να αποδεχθεί πολιτικούς περιορισμούς πέρα από εκείνους που προβλέπει η νομοθεσία.
Η στάση του Άιζενκοτ δείχνει, αντίθετα, ότι η νέα πολιτική πλειοψηφία επιδιώκει να αποκτήσει ουσιαστική ενημέρωση και να αποτρέψει στρατιωτικές πρωτοβουλίες που δεν θεωρεί απολύτως αναγκαίες.
Η συνάντηση των δύο ηγετών αποτελεί ένα πρώτο βήμα θεσμικής επικοινωνίας.
Δεν εξαλείφει, όμως, τη βαθύτερη πολιτική διαφωνία.
Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο ποιος θα κυβερνήσει το Ισραήλ, αλλά ποιος θα αναλάβει την πολιτική ευθύνη για μια πιθανή στρατιωτική κλιμάκωση πριν ολοκληρωθεί η αλλαγή εξουσίας.
Και όσο το Ιράν παραμένει στο επίκεντρο των στρατιωτικών προειδοποιήσεων, αυτή η διαφωνία αποκτά διαστάσεις που ξεπερνούν την εσωτερική πολιτική σκηνή της Ιερουσαλήμ.
Πηγή: pagenews.gr