Πολιτική

Επτά δήμαρχοι φρέναραν 584.400 τ.μ. δόμησης: Ο Μητσοτάκης αλλάζει γραμμή – Ποιος αποφασίζει τώρα;

Επτά δήμαρχοι φρέναραν 584.400 τ.μ. δόμησης: Ο Μητσοτάκης αλλάζει γραμμή – Ποιος αποφασίζει τώρα;
Πολιτική αναδίπλωση στο Μαξίμου μετά τις αντιδράσεις στα βόρεια προάστια. Ο πρωθυπουργός αποκλείει τη μεταφορά συντελεστή από δήμο σε δήμο και αφήνει στους δημάρχους τη δυνατότητα να προχωρήσουν ή να αλλάξουν δραστικά τον σχεδιασμό. Οι αριθμοί της επίμαχης μελέτης, το κοινό μέτωπο επτά δήμων, η παρέμβαση Χατζηδάκη – Παπασταύρου και το ανοιχτό ζήτημα των διατηρητέων.

Από τη μελέτη των 584.400 τετραγωνικών μέτρων στην πρωθυπουργική δέσμευση ότι δεν θα υπάρξει μεταφορά συντελεστή δόμησης από δήμο σε δήμο. Μέσα σε λίγες ημέρες, μια πολεοδομική πρόταση του υπουργείου Περιβάλλοντος εξελίχθηκε σε μείζον πολιτικό ζήτημα για την κυβέρνηση, με επτά δημάρχους των βορείων προαστίων να φτάνουν τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου στο Μέγαρο Μαξίμου και να εξασφαλίζουν ουσιαστικές διαβεβαιώσεις από τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Η συνάντηση κατέληξε σε δύο συγκεκριμένες δεσμεύσεις: δεν θα επιτραπεί μεταφορά συντελεστή δόμησης από έναν δήμο σε άλλον και οι δήμοι θα μπορούν, στο πλαίσιο της υπό διαβούλευση μελέτης, να επιλέξουν εάν θα αξιοποιήσουν το προτεινόμενο πολεοδομικό εργαλείο ή θα προχωρήσουν σε δραστικές αλλαγές.

Πρόκειται για σημαντική μεταβολή στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται πλέον ο σχεδιασμός, μετά τις αντιδράσεις για τον κίνδυνο πρόσθετης οικοδομικής επιβάρυνσης σε περιοχές με ήδη διαμορφωμένο οικιστικό χαρακτήρα.

Η κυβέρνηση, πάντως, δεν ανακοίνωσε συνολική κατάργηση της μεταφοράς συντελεστή δόμησης. Το εργαλείο παραμένει στο τραπέζι, αλλά η εφαρμογή του στις συγκεκριμένες περιοχές τίθεται υπό νέους όρους.

Το τετ α τετ στο Μαξίμου που άλλαξε τα δεδομένα

Στη σύσκεψη με τον Κυριάκο Μητσοτάκη συμμετείχαν οι δήμαρχοι Κηφισιάς Βασίλης Ξυπολυτάς, Φιλοθέης – Ψυχικού Χαράλαμπος Μπονάτσος, Χαλανδρίου Σίμος Ρούσσος, Λυκόβρυσης – Πεύκης Μάριος Ψυχάλης, Νέας Ιωνίας Παναγιώτης Μανούρης, Παπάγου – Χολαργού Ηλίας Αποστολόπουλος και Μεταμόρφωσης Στράτος Σαραούδας.

Οι δήμαρχοι είχαν ήδη εκφράσει τις αντιρρήσεις τους με κοινή παρέμβαση προς τον πρωθυπουργό, ζητώντας επανεξέταση του σχεδιασμού.

Το θέμα είχε προκαλέσει ανησυχία στις τοπικές κοινωνίες, καθώς η μεταφορά συντελεστή δόμησης θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να οδηγήσει σε πρόσθετη οικοδομική επιφάνεια σε περιοχές υποδοχής.

Η αντίδραση δεν περιορίστηκε σε έναν δήμο. Δημιουργήθηκε κοινό μέτωπο δημοτικών αρχών, με διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες, που έθεσαν το ζήτημα της προστασίας του οικιστικού περιβάλλοντος και της συμμετοχής της Αυτοδιοίκησης στις αποφάσεις.

Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης κυβερνητικά στελέχη, μεταξύ των οποίων ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.

Η μελέτη που άναψε φωτιές: 584.400 τετραγωνικά και 9.500 επιπλέον κάτοικοι

Η έκταση της προτεινόμενης παρέμβασης εξηγεί γιατί το θέμα προκάλεσε τόσο έντονες αντιδράσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπό διαβούλευση μελέτης που δημοσιοποιήθηκαν, η προβλεπόμενη πρόσθετη δόμηση στις 11 εξεταζόμενες δημοτικές ενότητες υπολογιζόταν συνολικά σε 584.400 τετραγωνικά μέτρα.

Η εκτιμώμενη αύξηση πληθυσμού έφτανε τα 9.500 άτομα.

Οι περιοχές που αναφέρονται στον σχεδιασμό περιλαμβάνουν το Ψυχικό, το Νέο Ψυχικό, τη Φιλοθέη, την Κηφισιά, τη Νέα Ερυθραία, τον Χολαργό, τον Παπάγο, το Χαλάνδρι, τη Νέα Ιωνία, τη Μεταμόρφωση και τη Λυκόβρυση.

Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν εκτιμήσεις της μελέτης, όχι οικοδομικές άδειες που έχουν ήδη εκδοθεί ούτε πρόσθετη δόμηση που έχει εγκριθεί οριστικά.

Ωστόσο, για τους δήμους, η πιθανότητα επιβάρυνσης του οικιστικού ιστού ήταν αρκετή για να σημάνει συναγερμό.

Το ερώτημα ήταν συγκεκριμένο: μπορούν περιοχές με ιδιαίτερα πολεοδομικά χαρακτηριστικά να απορροφήσουν πρόσθετη δόμηση χωρίς να επηρεαστούν το πράσινο, οι ελεύθεροι χώροι, οι μετακινήσεις και η ποιότητα ζωής;

«Όχι» στη μεταφορά από δήμο σε δήμο – Τι δεσμεύτηκε ο Μητσοτάκης

Η πιο σαφής κυβερνητική δέσμευση αφορά την απαγόρευση μεταφοράς συντελεστή δόμησης μεταξύ διαφορετικών δήμων.

Η κυβέρνηση ξεκαθάρισε ότι δεν θα υπάρξει τέτοια δυνατότητα.

Η διάκριση είναι σημαντική, επειδή ένα από τα βασικά ζητήματα που είχαν ανακύψει αφορούσε το ενδεχόμενο ένας δήμος να δεχθεί πρόσθετη δόμηση που συνδέεται με δικαιώματα ιδιοκτητών άλλων περιοχών.

Μετά τη συνάντηση, το μήνυμα του Μαξίμου ήταν ότι η συγκεκριμένη διαδημοτική μεταφορά αποκλείεται.

Παράλληλα, σύμφωνα με τις κυβερνητικές πηγές, ο πρωθυπουργός δεσμεύτηκε ότι οι δήμοι θα έχουν τη δυνατότητα να αποφασίσουν εάν θέλουν να προχωρήσουν με το προτεινόμενο εργαλείο ή να κάνουν δραστικές αλλαγές.

Η δέσμευση αφορά τον υπό διαβούλευση σχεδιασμό και δεν σημαίνει ότι οι δήμοι αποκτούν ανεξέλεγκτη αρμοδιότητα να μεταβάλλουν τους πολεοδομικούς κανόνες χωρίς τις προβλεπόμενες θεσμικές διαδικασίες.

Το Μαξίμου υπογράμμισε, πάντως, ότι η γνώμη των τοπικών κοινωνιών θα γίνει σεβαστή.

Γιατί η κυβέρνηση έκανε πίσω – Το πολιτικό βάρος των βορείων προαστίων

Η υπόθεση είχε αποκτήσει πολιτική βαρύτητα πριν ακόμη πραγματοποιηθεί η σύσκεψη.

Οι αντιδράσεις εκδηλώθηκαν σε μια περιοχή όπου η Νέα Δημοκρατία διατηρεί παραδοσιακά ισχυρή εκλογική παρουσία.

Η προοπτική πρόσθετης δόμησης σε δήμους όπως η Κηφισιά, η Φιλοθέη και το Ψυχικό δημιούργησε ανησυχίες που δεν περιορίζονταν σε τεχνικές πολεοδομικές λεπτομέρειες.

Αφορούσαν τον χαρακτήρα των περιοχών, την προστασία του πρασίνου, την αξία των ακινήτων και τη δυνατότητα των υποδομών να ανταποκριθούν σε νέα οικιστική πίεση.

Η κυβέρνηση είχε ήδη επιχειρήσει να καθησυχάσει τους δήμους πριν από τη συνάντηση.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν επρόκειτο να γίνει δεκτή μεταφορά τετραγωνικών από έναν δήμο σε άλλον.

Στο ίδιο μήκος κύματος είχε κινηθεί ο Κωστής Χατζηδάκης, τονίζοντας ότι η μελέτη δεν αποτελούσε οριστική απόφαση.

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης είχε επίσης τοποθετηθεί για την προστασία του πολεοδομικού χαρακτήρα της Φιλοθέης και του Ψυχικού.

Η παρέμβαση Μητσοτάκη ήρθε να δώσει πολιτική βαρύτητα στις προηγούμενες κυβερνητικές διαβεβαιώσεις.

Χατζηδάκης και Παπασταύρου στην πρώτη γραμμή των διορθώσεων

Το θέμα είχε ήδη απασχολήσει τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη και την ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος.

Ο Σταύρος Παπασταύρου είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο διορθώσεων στη μελέτη, αναγνωρίζοντας ότι οι παρατηρήσεις των δήμων πρέπει να εξεταστούν.

Η κυβέρνηση επιμένει ότι δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση και ότι η διαδικασία της διαβούλευσης επιτρέπει αλλαγές.

Αυτό έχει σημασία, καθώς η αρχική μελέτη δεν ισοδυναμεί με τελικό πολεοδομικό καθεστώς.

Η νέα κατεύθυνση που δόθηκε από το Μαξίμου σημαίνει ότι οι αντιρρήσεις των δήμων θα πρέπει πλέον να αποτυπωθούν και στις τελικές επιλογές του υπουργείου.

Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι να φανεί πώς οι δεσμεύσεις θα ενσωματωθούν στο οριστικό κείμενο και στις προβλεπόμενες διαδικασίες έγκρισης.

Δεν συμφωνούν όλοι οι δήμαρχοι – Τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και μια λεπτομέρεια που προέκυψε μετά τη σύσκεψη.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι επτά δήμαρχοι δεν έχουν όλοι την ίδια θέση για το πολεοδομικό εργαλείο.

Ορισμένοι δεν επιθυμούν καθόλου τη χρήση του.

Άλλοι εμφανίζονται θετικοί στην πλήρη αξιοποίησή του.

Υπάρχουν επίσης δήμαρχοι που προκρίνουν σημαντικές αλλαγές πριν από οποιαδήποτε εφαρμογή.

Αυτό σημαίνει ότι το κοινό μέτωπο απέναντι στην αρχική μελέτη δεν συνεπάγεται απαραίτητα ταυτόσημες επιλογές για κάθε δήμο.

Οι ανάγκες και τα χαρακτηριστικά των περιοχών διαφέρουν.

Άλλες δημοτικές αρχές δίνουν προτεραιότητα στην προστασία της υφιστάμενης δόμησης και άλλες μπορεί να βλέπουν δυνατότητες αξιοποίησης του εργαλείου για την απόκτηση κοινόχρηστων χώρων.

Η τελική εικόνα θα εξαρτηθεί από τις συγκεκριμένες επιλογές κάθε δήμου.

Τι είναι η μεταφορά συντελεστή δόμησης και γιατί συνδέεται με τα διατηρητέα

Η μεταφορά συντελεστή δόμησης αποτελεί ένα πολεοδομικό εργαλείο με μακρά ιστορία στην Ελλάδα.

Η βασική του λογική είναι ότι ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν μπορούν να αξιοποιήσουν πλήρως τα δικαιώματα δόμησής τους, για λόγους που συνδέονται με την προστασία του περιβάλλοντος ή της πολιτιστικής κληρονομιάς, μπορούν υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις να αποζημιωθούν μέσω της μεταφοράς των σχετικών δικαιωμάτων.

Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελούν τα διατηρητέα κτίρια.

Ένας ιδιοκτήτης μπορεί να έχει περιορισμούς στην αξιοποίηση του ακινήτου του επειδή το κτίριο προστατεύεται.

Η μεταφορά συντελεστή επιδιώκει να αντιμετωπίσει αυτή τη δυσκολία, επιτρέποντας τη χρήση αντίστοιχων δικαιωμάτων σε κατάλληλες περιοχές υποδοχής.

Το πρόβλημα είναι ότι η εφαρμογή του εργαλείου μπορεί να δημιουργήσει νέα πολεοδομική πίεση εκεί όπου μεταφέρεται η δυνατότητα δόμησης.

Γι’ αυτό η επιλογή των περιοχών υποδοχής, τα επιτρεπόμενα μεγέθη και οι περιβαλλοντικοί περιορισμοί έχουν καθοριστική σημασία.

Το δύσκολο ερώτημα: Πώς προστατεύονται τα διατηρητέα χωρίς να επιβαρύνονται άλλες περιοχές;

Η κυβερνητική αναδίπλωση δεν εξαφανίζει το πρόβλημα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει η μεταφορά συντελεστή δόμησης.

Πολλοί ιδιοκτήτες διατηρητέων ακινήτων αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος συντήρησης και περιορισμούς στην αξιοποίηση της περιουσίας τους.

Η Πολιτεία καλείται να προστατεύσει την αρχιτεκτονική κληρονομιά χωρίς να αφήνει το οικονομικό βάρος αποκλειστικά στους ιδιοκτήτες.

Από την άλλη πλευρά, οι δήμοι που καλούνται να δεχθούν πρόσθετη δόμηση θέτουν το ζήτημα της προστασίας του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής των κατοίκων.

Εδώ βρίσκεται η ουσιαστική δυσκολία της υπόθεσης.

Εάν αποκλειστεί η μεταφορά συντελεστή μεταξύ δήμων, θα πρέπει να διευκρινιστεί ποιες εναλλακτικές δυνατότητες παραμένουν για την αξιοποίηση των δικαιωμάτων που συνδέονται με διατηρητέα ακίνητα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ζήτημα των διατηρητέων του Δήμου Αθηναίων, καθώς κυβερνητικές πηγές έχουν επισημάνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ιδιοκτήτες τους.

Η τελική λύση θα πρέπει να απαντά και σε αυτό το πρόβλημα.

Ο ρόλος του Συμβουλίου της Επικρατείας

Η μεταφορά συντελεστή δόμησης δεν αποτελεί ένα εργαλείο που μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς νομικούς και πολεοδομικούς περιορισμούς.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του σχετικού πλαισίου, θέτοντας απαιτήσεις για τον ορθολογικό πολεοδομικό σχεδιασμό και την προστασία του περιβάλλοντος.

Σύμφωνα με τις κυβερνητικές αναφορές που μεταδόθηκαν μετά τη σύσκεψη, το ισχύον πλαίσιο του εργαλείου έχει λάβει σχετική έγκριση από το ΣτΕ.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε συγκεκριμένη πρόταση πρόσθετης δόμησης εγκρίνεται αυτομάτως.

Οι επιμέρους ρυθμίσεις εξακολουθούν να πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις της πολεοδομικής και περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

Για τους δήμους, επομένως, η συζήτηση δεν αφορά μόνο το εάν θα εφαρμοστεί η μεταφορά συντελεστή, αλλά και υπό ποιους όρους μπορεί να γίνει νόμιμα και χωρίς δυσανάλογες επιπτώσεις.

Πράσινο, κοινόχρηστοι χώροι και νέα δόμηση – Τι διακυβεύεται

Η κυβέρνηση υπερασπίζεται τη χρησιμότητα του πολεοδομικού εργαλείου, επισημαίνοντας ότι μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων.

Η δυνατότητα αυτή αποτελεί σημαντικό επιχείρημα υπέρ της διατήρησής του.

Ωστόσο, οι τοπικές κοινωνίες ζητούν να διασφαλιστεί ότι τα οφέλη δεν θα συνοδεύονται από ανεξέλεγκτη αύξηση της οικοδομικής επιφάνειας.

Η διαφορά ανάμεσα σε μια οργανωμένη πολεοδομική παρέμβαση και σε μια επιβαρυντική αλλαγή του οικιστικού χαρακτήρα μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι αριθμοί της μελέτης προκάλεσαν ανησυχία.

Τα 584.400 τετραγωνικά μέτρα πρόσθετης δόμησης δεν είναι ένα αμελητέο μέγεθος.

Αντίστοιχα, η εκτιμώμενη αύξηση πληθυσμού κατά 9.500 άτομα εγείρει ερωτήματα για τις μετακινήσεις, τις υποδομές, τις υπηρεσίες και τους διαθέσιμους ελεύθερους χώρους.

Οι τελικές αποφάσεις θα πρέπει να στηρίζονται στις δυνατότητες κάθε περιοχής και στις πραγματικές ανάγκες της.

Η επόμενη ημέρα: Οι δήμοι αποκτούν τον λόγο, αλλά η τελική ρύθμιση εκκρεμεί

Μετά τη συνάντηση στο Μαξίμου, το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στο υπουργείο Περιβάλλοντος και στις αλλαγές που θα γίνουν στη μελέτη.

Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι δεν θα υπάρξει μεταφορά συντελεστή δόμησης από δήμο σε δήμο.

Έχει επίσης διαβεβαιώσει ότι οι δημοτικές αρχές θα μπορούν να προχωρήσουν με το εργαλείο ή να επιλέξουν δραστικές τροποποιήσεις.

Αυτό που μένει να αποσαφηνιστεί είναι πώς ακριβώς θα αποτυπωθεί αυτή η δυνατότητα στο τελικό κανονιστικό πλαίσιο.

Οι δήμοι θα πρέπει να παρουσιάσουν τις θέσεις τους και να αξιολογήσουν τις συνέπειες των διαφορετικών επιλογών.

Παράλληλα, η κυβέρνηση θα πρέπει να αντιμετωπίσει το ζήτημα των δικαιωμάτων των ιδιοκτητών διατηρητέων κτιρίων και της δημιουργίας κοινόχρηστων χώρων.

Το Μαξίμου άκουσε τους δημάρχους – Τώρα έρχεται η ώρα των αποφάσεων

Η συνάντηση της 16ης Νοεμβρίου καταγράφεται ως σημαντική εξέλιξη σε μια αντιπαράθεση που ξεκίνησε από μια πολεοδομική μελέτη και έφτασε μέχρι το πρωθυπουργικό γραφείο.

Επτά δήμαρχοι κινητοποιήθηκαν, διατύπωσαν κοινές αντιρρήσεις και εξασφάλισαν δημόσιες κυβερνητικές δεσμεύσεις.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέκλεισε τη μεταφορά συντελεστή από δήμο σε δήμο και αναγνώρισε ότι οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να έχουν ουσιαστικό λόγο στον σχεδιασμό.

Δεν πρόκειται, ωστόσο, για οριστική απόσυρση ολόκληρου του πολεοδομικού εργαλείου.

Η συζήτηση παραμένει ανοιχτή για τις δυνατότητες εφαρμογής του μέσα στα όρια κάθε δήμου και για τις αλλαγές που θα απαιτηθούν στη μελέτη.

Το αποτέλεσμα της συνάντησης είναι πολιτικά σαφές: ο αρχικός σχεδιασμός δεν μπορεί πλέον να προχωρήσει χωρίς να ληφθούν υπόψη οι αντιρρήσεις των δήμων.

Και το ερώτημα για την επόμενη ημέρα είναι εξίσου συγκεκριμένο:

Θα περιοριστεί η νέα δόμηση ή θα αλλάξει απλώς ο τρόπος με τον οποίο θα κατανέμεται;

Η απάντηση θα δοθεί στο τελικό κείμενο του υπουργείου Περιβάλλοντος — εκεί όπου οι σημερινές πρωθυπουργικές δεσμεύσεις θα πρέπει να μετατραπούν σε συγκεκριμένους κανόνες.

Πηγή: pagenews.gr

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο