«Η φερόμενη κύρωση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει το γεγονός ότι το μνημόνιο παραμένει άκυρο και εξακολουθεί να μην παράγει οποιαδήποτε έννομη συνέπεια έναντι της Αιγύπτου».
Με αυτή τη διατύπωση, η Αίγυπτος απαντά στην προσπάθεια αναβάθμισης του τουρκολιβυκού μνημονίου μέσω της λιβυκής κοινοβουλευτικής έγκρισης, επαναφέροντας στον ΟΗΕ τις αντιρρήσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες στη Μεσόγειο.
Η ρηματική διακοίνωση της 5ης Νοεμβρίου 2026, που κυκλοφόρησε ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης με αριθμό A/81/479, περιλαμβάνει τρία μέτωπα: τη συμφωνία οριοθέτησης του 2019, τις μεταγενέστερες ενεργειακές συμφωνίες Τουρκίας–Λιβύης και τις μονομερείς λιβυκές θαλάσσιες διεκδικήσεις.
Το ισχυρότερο σημείο της παρέμβασης αφορά την εφαρμογή τους: το Κάιρο προειδοποιεί ότι απορρίπτει και πράξεις που θα στηριχθούν σε αυτά τα κείμενα, εφόσον συγκρούονται με τα δηλωμένα θαλάσσια όριά του.
Η λιβυκή έγκριση δεν αλλάζει την αιγυπτιακή θέση
Η νέα διακοίνωση ακολουθεί την απόφαση της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων, στις 20 Οκτωβρίου, να εγκρίνει το μνημόνιο που υπέγραψαν η Τουρκία και η τότε κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης στις 27 Νοεμβρίου 2019.
Η απόφαση ανέτρεψε την προηγούμενη στάση του λιβυκού Κοινοβουλίου, το οποίο είχε απορρίψει την κύρωση των συμφωνιών με την Άγκυρα.
Η Αίγυπτος δηλώνει ότι αυτή η μεταβολή δεν αίρει τις αντιρρήσεις της. Επαναλαμβάνει ότι δεν αναγνωρίζει το μνημόνιο και το θεωρεί:
«Απολύτως άκυρο και στερούμενο οποιασδήποτε έννομης συνέπειας».
Κατά την αιγυπτιακή θέση, τόσο η συμφωνία όσο και οι ενέργειες που απορρέουν από αυτή παραβιάζουν τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, σχετικές διατάξεις της Σύμβασης του ΟΗΕ του 1982 και την καθιερωμένη πρακτική θαλάσσιας οριοθέτησης.
Στο στόχαστρο και η ενεργειακή συνεργασία
Το Κάιρο επεκτείνει την απόρριψή του στις συμφωνίες που ακολούθησαν το μνημόνιο του 2019.
Πρόκειται για το μνημόνιο της 3ης Οκτωβρίου 2022, μεταξύ Τουρκίας και κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης, για συνεργασία στους υδρογονάνθρακες, και εκείνο της 25ης Ιουνίου 2025, μεταξύ της λιβυκής Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου, NOC, και της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου, TPAO.
Η διακοίνωση αναφέρει ότι η Αίγυπτος:
«Απορρίπτει αμφότερα τα μνημόνια και τα θεωρεί άκυρα και στερούμενα οποιασδήποτε απολύτως έννομης συνέπειας».
Η αντίδραση αυτή έχει σημασία για ενδεχόμενες έρευνες και άλλες ενεργειακές δραστηριότητες. Η αιγυπτιακή πλευρά καταγράφει επίσημα ότι δεν αποδέχεται τις συμφωνίες ως βάση ενεργειών που θεωρεί ότι θίγουν τα δικαιώματά της.
Αμφισβήτηση των λιβυκών οριογραμμών
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελούν τα εξωτερικά όρια θαλάσσιων ζωνών που ανακοίνωσε η Λιβύη με διακοίνωση της 27ης Μαΐου 2025.
Η Αίγυπτος υποστηρίζει ότι οι οριογραμμές επικαλύπτονται με τα δυτικά θαλάσσια όριά της. Διατυπώνει επίσης αντίρρηση για τα ανατολικά όρια της δηλωθείσας λιβυκής υφαλοκρηπίδας, αναφέροντας ότι:
«Βρίσκονται εξ ολοκλήρου εντός των θαλάσσιων ζωνών της Αιγύπτου, παραγνωρίζοντας τα κυριαρχικά δικαιώματα της Αιγύπτου στην αποκλειστική οικονομική ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της στη Μεσόγειο Θάλασσα».
Πρόκειται για σαφή καταγραφή των αιγυπτιακών διεκδικήσεων και αντιρρήσεων, σε μια περιοχή όπου οι μονομερείς δηλώσεις δεν έχουν οδηγήσει σε συμφωνημένη οριοθέτηση.
«Διατηρεί το δικαίωμα να προστατεύσει τα δικαιώματά του»
Η διακοίνωση περιλαμβάνει ρητή προειδοποίηση για ενδεχόμενες κινήσεις εφαρμογής των συμφωνιών.
Το Κάιρο δηλώνει ότι απορρίπτει μέτρα και ενέργειες που στηρίζονται στα τουρκολιβυκά μνημόνια ή στις λιβυκές δηλώσεις και έρχονται σε αντίθεση με τα θαλάσσια όρια που έχει ανακοινώσει.
Προσθέτει ότι:
«Διατηρεί το δικαίωμα να προστατεύσει τα δικαιώματά του που κατοχυρώνονται από το Διεθνές Δίκαιο και να αντιταχθεί σε οποιαδήποτε απόπειρα προσβολής τους».
Το κείμενο δεν εξειδικεύει ποια μέσα αντίδρασης προτίθεται να χρησιμοποιήσει. Καθιστά, όμως, σαφές ότι η αιγυπτιακή αντίθεση καλύπτει και τις πρακτικές συνέπειες των συμφωνιών.
Η σημασία για την Αθήνα
Για την Ελλάδα, η αιγυπτιακή παρέμβαση έχει ιδιαίτερο διπλωματικό ενδιαφέρον: ένα σημαντικό κράτος της Ανατολικής Μεσογείου επαναλαμβάνει επίσημα την απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου, υπερασπιζόμενο τα δικά του θαλάσσια συμφέροντα.
Η σύγκλιση αυτή ενισχύει τα ελληνικά επιχειρήματα απέναντι στην προσπάθεια παρουσίασης της συμφωνίας ως αποδεκτής βάσης για θαλάσσιες και ενεργειακές δραστηριότητες.
Η κυκλοφορία της διακοίνωσης ως εγγράφου του ΟΗΕ καταγράφει την αιγυπτιακή θέση· δεν συνιστά απόφαση των Ηνωμένων Εθνών επί της εγκυρότητας του μνημονίου.
Ανοιχτή πόρτα για διαπραγματεύσεις
Παρά τη σκληρή διατύπωση, η Αίγυπτος διατηρεί ανοιχτή τη διπλωματική οδό. Δηλώνει έτοιμη για συνεργασία, διαβουλεύσεις και διαπραγματεύσεις με τα γειτονικά κράτη, με καλή πίστη.
Θέτει ως βάση:
«Τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και δίκαιες και ισότιμες λύσεις, κατά τρόπο που να εξυπηρετεί τα κοινά συμφέροντα».
Το μήνυμα προς Άγκυρα και Τρίπολη είναι συγκεκριμένο: το Κάιρο απορρίπτει το υφιστάμενο πλαίσιο και τις μονομερείς διεκδικήσεις, αλλά δηλώνει διαθέσιμο να διαπραγματευτεί συμφωνημένα θαλάσσια σύνορα, διατηρώντας στο ακέραιο τα δικαιώματα που επικαλείται.
Πηγή: pagenews.gr
