Διεθνή

Τραμπ, Πούτιν και Σι ξαναγράφουν τους κανόνες του κόσμου; Η ιστορική σύνοδος και ο φόβος μιας νέας Γιάλτας

Τραμπ, Πούτιν και Σι ξαναγράφουν τους κανόνες του κόσμου; Η ιστορική σύνοδος και ο φόβος μιας νέας Γιάλτας
«Πρωτοποριακή» χαρακτήρισε ο Σι Τζινπίνγκ την πρώτη τριμερή συνάντηση των ηγετών ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας στο Σενζέν. Ο Τραμπ μίλησε για ιστορική ευκαιρία ειρήνης, ο Πούτιν για νέα σελίδα στη διπλωματία, ενώ οι τρεις συμφώνησαν σε διάλογο για τα πυρηνικά, μεταρρύθμιση του ΟΗΕ και ενεργειακή συνεργασία. Η απουσία συγκεκριμένης συμφωνίας για την Ουκρανία εντείνει τις ανησυχίες των δυτικών συμμάχων.

Μια συνάντηση που πριν από λίγα χρόνια θα έμοιαζε σχεδόν αδιανόητη πραγματοποιήθηκε στην Κίνα, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ να κάθονται στο ίδιο τραπέζι, επιχειρώντας να διαμορφώσουν ένα νέο πλαίσιο συνεννόησης μεταξύ των τριών ισχυρότερων πυρηνικών δυνάμεων.

Η σύνοδος πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της συνόδου Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας–Ειρηνικού (APEC), με τον Σι Τζινπίνγκ να υποδέχεται τους δύο ηγέτες σε μια συνάντηση υψηλού συμβολισμού.

Σύμφωνα με τους Financial Times, οι τρεις ηγέτες χαιρέτισαν τη συνάντηση ως ιστορικό γεγονός, υπογραμμίζοντας την ανάγκη συνεργασίας για τη διεθνή ειρήνη και τη στρατηγική σταθερότητα.

Ωστόσο, πίσω από τις θερμές δηλώσεις και τις εικόνες διπλωματικής προσέγγισης, παραμένουν σημαντικά ερωτήματα.

Μπορούν η Ουάσιγκτον, η Μόσχα και το Πεκίνο να συμφωνήσουν σε μια νέα παγκόσμια ισορροπία; Και ποια θέση θα έχουν η Ευρώπη, η Ουκρανία, η Ιαπωνία και η Ταϊβάν σε μια τέτοια διαδικασία;

Σι Τζινπίνγκ: «Μια συνάντηση πρωτοποριακής σημασίας»

Ο Κινέζος πρόεδρος επιχείρησε να παρουσιάσει τη σύνοδο ως την αρχή μιας νέας περιόδου συνεργασίας μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.

«Είναι η πρώτη φορά που οι κορυφαίοι ηγέτες των τριών χωρών συγκεντρώνονται. Πρόκειται για μια συνάντηση πρωτοποριακής σημασίας», δήλωσε κατά την έναρξη των συνομιλιών.

Ο Σι υπογράμμισε ότι οι μεγάλες δυνάμεις έχουν ιδιαίτερη ευθύνη για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης.

«Όταν οι μεγάλες δυνάμεις ζουν αρμονικά, ο κόσμος βρίσκεται σε ειρήνη. Όταν συγκρούονται, ο κόσμος βυθίζεται στην αναταραχή», ανέφερε.

Η αναφορά του στη συνεργασία των τριών χωρών κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν πέρασε απαρατήρητη.

Ο Κινέζος ηγέτης υπενθύμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Σοβιετική Ένωση και η Κίνα βρέθηκαν στην ίδια πλευρά απέναντι στις δυνάμεις του Άξονα.

Με αυτή την ιστορική αναφορά, επιχείρησε να αναδείξει την κοινή ευθύνη των σημερινών μεγάλων δυνάμεων για την αποτροπή νέων παγκόσμιων συγκρούσεων.

«Η θετική αλληλεπίδραση μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων δεν είναι προαιρετική επιλογή, αλλά επιτακτική ανάγκη», υποστήριξε.

Η Κίνα επιδιώκει να εμφανιστεί ως δύναμη σταθερότητας, ικανή να συνομιλεί ταυτόχρονα με την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα, παρά τον ανταγωνισμό που χαρακτηρίζει τις σχέσεις τους.

Τραμπ: «Γράφουμε ιστορία – Η ειρήνη δεν επιτυγχάνεται αρνούμενοι τον διάλογο»

Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε την τριμερή συνάντηση ως επιβεβαίωση της δικής του προσέγγισης στην εξωτερική πολιτική.

«Είναι τιμή μου που βρίσκομαι εδώ στο Σενζέν. Πρόκειται για την πρώτη τριμερή συνάντηση μεταξύ των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Κίνας. Με αυτή την έννοια, και με πολλούς άλλους τρόπους, γράφουμε πραγματικά ιστορία», δήλωσε.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επέμεινε στην ανάγκη άμεσης επικοινωνίας ακόμη και με χώρες που βρίσκονται σε αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Πολύ συχνά, οι προηγούμενοι ηγέτες απέφευγαν να συνομιλούν με χώρες με τις οποίες είχαν διαφωνίες. Εμείς πιστεύουμε το αντίθετο», ανέφερε.

Και πρόσθεσε:

«Καμία ειρήνη δεν οικοδομήθηκε αρνούμενοι τις ευκαιρίες για επικοινωνία και διάλογο».

Η προσέγγιση του Τραμπ στηρίζεται στην πεποίθηση ότι οι προσωπικές επαφές μεταξύ ηγετών μπορούν να ξεπεράσουν διπλωματικά αδιέξοδα.

Ωστόσο, η συνάντηση με τον Πούτιν και τον Σι προκαλεί ανησυχία σε συμμάχους των ΗΠΑ, οι οποίοι φοβούνται ότι η επιδίωξη μεγάλων συμφωνιών μπορεί να οδηγήσει σε παραχωρήσεις που θα επηρεάσουν την ασφάλειά τους.

Πούτιν: «Μπορούμε να ενισχύσουμε τη σταθερότητα του κόσμου»

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν χαιρέτισε τη συνάντηση ως σημαντικό βήμα στη διεθνή διπλωματία.

Ευχαρίστησε τον Σι Τζινπίνγκ για τη διοργάνωση της πρώτης συνόδου αυτού του είδους μεταξύ των τριών μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Ο Ρώσος πρόεδρος υποστήριξε ότι οι τρεις χώρες έχουν κοινή ευθύνη για τη διατήρηση της διεθνούς ασφάλειας.

«Οι τρεις χώρες μας συνδέονται όχι μόνο από την ιδιότητά τους ως νικητριών του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά κυρίως από την κοινή ευθύνη για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας», δήλωσε.

Αναφέρθηκε επίσης στον ΟΗΕ και στις αρχές του διεθνούς δικαίου, τονίζοντας ότι οι τρεις χώρες συμμετείχαν στη δημιουργία της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης.

«Η Ρωσία, η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην ενίσχυση της ασφάλειας και της σταθερότητας στον κόσμο, εφόσον συνεργαστούν εποικοδομητικά», υποστήριξε.

Ο Πούτιν αναφέρθηκε και στην Ουκρανία, επιβεβαιώνοντας ότι το ζήτημα είχε ήδη συζητηθεί στις διμερείς επαφές του με τον Σι και τον Τραμπ.

Παρά τις αναφορές αυτές, η τριμερής σύνοδος δεν κατέληξε σε συγκεκριμένη ειρηνευτική συμφωνία.

Πυρηνικά: Οι τρεις υπερδυνάμεις συμφωνούν στον διάλογο, όχι στον αφοπλισμό

Το σημαντικότερο πεδίο της κοινής διακήρυξης αφορά τα πυρηνικά όπλα.

Οι τρεις ηγέτες επανέλαβαν την αρχή ότι «ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί».

Παράλληλα, συμφώνησαν να συνεχίσουν τον διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης πυρηνικών όπλων.

Ο Τραμπ αναγνώρισε τη δυσκολία περιορισμού των πυρηνικών οπλοστασίων.

«Είναι πραγματικά πολύ δύσκολο, επειδή όταν αποκτήσεις πυρηνικά όπλα, είναι πολύ δύσκολο να μην τα έχεις. Είναι πολύ δύσκολο να τα εγκαταλείψεις ως ηγέτης μιας χώρας», δήλωσε.

Η Κίνα επανέλαβε τη μακροχρόνια θέση της υπέρ της πλήρους κατάργησης των πυρηνικών όπλων.

Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι το Πεκίνο δύσκολα θα συμμετάσχει σε δεσμευτικές διαπραγματεύσεις μείωσης οπλοστασίων πριν περιοριστεί η μεγάλη αριθμητική διαφορά μεταξύ των κινεζικών πυρηνικών δυνάμεων και εκείνων των ΗΠΑ και της Ρωσίας.

Η κοινή διακήρυξη δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένους στόχους, ποσοτικά όρια ή χρονοδιάγραμμα διαπραγματεύσεων.

Η συμφωνία αφορά προς το παρόν τη συνέχιση των συνομιλιών, όχι μια νέα συνθήκη πυρηνικού αφοπλισμού.

Μέτωπο κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου

Ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα σημεία της συνόδου αφορά το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ICC).

Η κοινή διακήρυξη αναφέρει ότι το Δικαστήριο δεν πρέπει να καταχράται τη δικαιοδοσία του.

Ο Τραμπ χρησιμοποίησε ακόμη σκληρότερη γλώσσα, χαρακτηρίζοντας το ICC «ανεξέλεγκτο παγκοσμιοποιητικό οργανισμό».

Η τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνησή του έχει επιβάλει κυρώσεις κατά του θεσμού, ενώ ο Πούτιν βρίσκεται αντιμέτωπος με ένταλμα σύλληψης που εξέδωσε το Δικαστήριο το 2023 για την καταγγελλόμενη παράνομη μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία.

Η κοινή αναφορά δεν καταργεί τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου ούτε μεταβάλλει τα ισχύοντα εντάλματα.

Ωστόσο, αποτυπώνει μια σύγκλιση των τριών κυβερνήσεων απέναντι σε έναν διεθνή δικαστικό θεσμό.

Για την Ευρώπη και τους υποστηρικτές της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης, η εξέλιξη αυτή εγείρει ερωτήματα για το μέλλον των μηχανισμών λογοδοσίας.

Ενέργεια και ΟΗΕ: Οι υπόλοιπες δεσμεύσεις

Η κοινή δήλωση περιλαμβάνει επίσης αναφορές στη μεταρρύθμιση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και στην αύξηση της παραγωγής διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων.

Οι τρεις χώρες έχουν σημαντική επιρροή στις διεθνείς ενεργειακές αγορές, αν και οι επιμέρους οικονομικές τους επιδιώξεις διαφέρουν.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να ενισχύσουν τον ρόλο τους ως παγκόσμιου προμηθευτή ενέργειας.

Η Ρωσία παραμένει σημαντικός εξαγωγέας πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ η Κίνα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους καταναλωτές ενεργειακών προϊόντων.

Ωστόσο, δεν ανακοινώθηκαν συγκεκριμένες ποσότητες παραγωγής, επενδυτικά σχέδια ή δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα.

Αντίστοιχα, η αναφορά στη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ δεν συνοδεύτηκε από αναλυτικές προτάσεις.

Ο φόβος μιας νέας Γιάλτας – Ποιος θα αποφασίζει για την Ευρώπη;

Η ιστορική συνάντηση αναζωπυρώνει τη συζήτηση για μια πιθανή «Γιάλτα 2.0».

Το 1945, οι ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών, της Βρετανίας και της Σοβιετικής Ένωσης συναντήθηκαν στην Κριμαία, συζητώντας τη μεταπολεμική ευρωπαϊκή τάξη.

Ογδόντα ένα χρόνια αργότερα, η εικόνα των ηγετών ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας στο ίδιο τραπέζι προκαλεί ανησυχία ότι οι μεγάλες δυνάμεις θα μπορούσαν να διαπραγματευτούν ζητήματα ασφάλειας που επηρεάζουν τρίτες χώρες χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή τους.

Οι ανησυχίες αφορούν ιδιαίτερα την Ευρώπη και την Ουκρανία, αλλά και την Ιαπωνία και την Ταϊβάν.

Για τους Ευρωπαίους, το κρίσιμο ζήτημα είναι η πιθανότητα να διαμορφωθεί μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας χωρίς επαρκή ευρωπαϊκή εκπροσώπηση.

Για το Κίεβο, η βασική ανησυχία αφορά ενδεχόμενες συμφωνίες για τον τερματισμό του πολέμου που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την κυριαρχία και την εδαφική του ακεραιότητα.

Στην Ασία, η Ιαπωνία και η Ταϊβάν παρακολουθούν τις επαφές Ουάσιγκτον–Πεκίνου, καθώς οποιαδήποτε αλλαγή στις ισορροπίες ασφαλείας μπορεί να έχει άμεσες περιφερειακές συνέπειες.

Η διπλωματική σκηνοθεσία του Σι – Διαφορετική υποδοχή σε Τραμπ και Πούτιν

Η σύνοδος είχε και μια ιδιαίτερα προσεκτικά οργανωμένη διπλωματική διάσταση.

Σύμφωνα με το Associated Press, ο Σι Τζινπίνγκ υποδέχθηκε προσωπικά τον Ντόναλντ Τραμπ κατά την άφιξή του στο Σενζέν.

Αντίθετα, τον Βλαντίμιρ Πούτιν υποδέχθηκε ο Τσάι Τσι, υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Κομμουνιστικού Κόμματος και στενός συνεργάτης του Κινέζου προέδρου.

Η διαφοροποίηση προκάλεσε συζητήσεις για τη σημασία που αποδίδει το Πεκίνο στις σχέσεις του με την Ουάσιγκτον.

Ωστόσο, αναλυτές προειδοποίησαν ότι δεν πρέπει να ερμηνευθεί αυτομάτως ως μετατόπιση της Κίνας προς τις ΗΠΑ εις βάρος της Ρωσίας.

Οι σχέσεις Πεκίνου–Μόσχας είναι ήδη στενές και οι δύο ηγέτες πραγματοποιούν συχνές συναντήσεις.

Αντίθετα, η προσωπική υποδοχή του Τραμπ μπορούσε να λειτουργήσει ως μήνυμα σταθεροποίησης των αμερικανοκινεζικών σχέσεων.

Κατά την τριμερή συνάντηση, ο Σι κάθισε ανάμεσα στους δύο ηγέτες, με τον Τραμπ και τον Πούτιν εκατέρωθέν του.

Η εικόνα ανέδειξε τον ρόλο του Κινέζου προέδρου ως οικοδεσπότη μιας συνόδου με παγκόσμια προβολή.

Ουκρανία: Συζητήσεις χωρίς ειρηνευτική συμφωνία

Παρά τη σημαντική διπλωματική κινητικότητα, το ουκρανικό παραμένει το μεγαλύτερο αναπάντητο ερώτημα.

Ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι είχε ήδη συνομιλήσει εκτενώς με τον Πούτιν για τον πόλεμο.

«Ο πρόεδρος Πούτιν και εγώ είχαμε σήμερα μια μακρά συζήτηση. Αυτό ήταν σε μεγάλο βαθμό το αντικείμενό της», ανέφερε.

Ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε την ελπίδα ότι και οι δύο πλευρές επιθυμούν τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Ωστόσο, η τελική τριμερής διακήρυξη δεν περιλαμβάνει αναφορά στην Ουκρανία.

Δεν ανακοινώθηκε κατάπαυση του πυρός, συγκεκριμένο διαπραγματευτικό πλαίσιο ή συμφωνία για τις εγγυήσεις ασφαλείας του Κιέβου.

Η αντίθεση ανάμεσα στη δημόσια αισιοδοξία των ηγετών και στην απουσία συγκεκριμένων αποτελεσμάτων είναι χαρακτηριστική.

Η σύνοδος άνοιξε έναν νέο δίαυλο επικοινωνίας, αλλά δεν παρουσίασε λύση για τη μεγαλύτερη πολεμική σύγκρουση στην Ευρώπη.

Ιστορική φωτογραφία ή αρχή μιας νέας παγκόσμιας τάξης;

Η πρώτη τριμερής συνάντηση των ηγετών ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας αποτελεί αναμφισβήτητα σημαντικό διπλωματικό γεγονός.

Για τον Σι Τζινπίνγκ, προσφέρει τη δυνατότητα να αναδείξει την Κίνα ως κεντρικό συνομιλητή των μεγάλων δυνάμεων.

Για τον Ντόναλντ Τραμπ, ενισχύει την εικόνα ενός προέδρου που επιδιώκει άμεσες συμφωνίες με τους ισχυρότερους ηγέτες του κόσμου.

Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, προσφέρει διεθνή προβολή και τη δυνατότητα συμμετοχής σε συζητήσεις για τη στρατηγική σταθερότητα, παρά τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία.

Όμως η πραγματική σημασία της συνόδου θα κριθεί από όσα ακολουθήσουν.

Η κοινή διακήρυξη δεν αποτελεί συμφωνία για μια νέα παγκόσμια τάξη, ούτε περιλαμβάνει συγκεκριμένο σχέδιο επίλυσης των μεγάλων διεθνών συγκρούσεων.

Αποτελεί, ωστόσο, μια δημόσια επιβεβαίωση ότι οι τρεις ηγέτες επιδιώκουν να συνομιλούν απευθείας για ζητήματα παγκόσμιας ασφάλειας.

Και αυτό ακριβώς προκαλεί την ανησυχία των συμμάχων τους.

Το ερώτημα μετά το Σενζέν δεν είναι μόνο εάν Τραμπ, Πούτιν και Σι μπορούν να συμφωνήσουν μεταξύ τους. Είναι εάν οι συμφωνίες τους θα διαμορφώσουν το μέλλον του κόσμου με τη συμμετοχή ή ερήμην των υπόλοιπων κρατών.

Πηγή: pagenews.gr

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο