Μια απροσδόκητα πολύτιμη πρώτη ύλη για την παραγωγή ανανεώσιμων καυσίμων μπορεί να κρύβεται στα υπολείμματα του καθημερινού μας καφέ. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Rovira i Virgili (Universitat Rovira i Virgili – URV) στην Ισπανία ανέπτυξαν μια αποδοτική μέθοδο εξαγωγής ελαίου από χρησιμοποιημένους κόκκους καφέ, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί για την παραγωγή βιοντίζελ. Παράλληλα, η διαδικασία διατηρεί τα υπόλοιπα συστατικά του υλικού, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή και άλλων ανανεώσιμων καυσίμων και βιομηχανικών χημικών. Τα ευρήματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Biomass and Bioenergy, σύμφωνα με τη δημοσίευση του Universitat Rovira i Virgili στο Science Daily.
Μια απλή διαδικασία που ανακτά το 90% του διαθέσιμου ελαίου
Οι χρησιμοποιημένοι κόκκοι καφέ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα οργανικά απόβλητα της καθημερινής κατανάλωσης, καθώς παράγονται σε τεράστιες ποσότητες παγκοσμίως. Η παγκόσμια παραγωγή κόκκων καφέ φτάνει περίπου τους 10 εκατομμύρια τόνους ετησίως, ενώ ένα μεγάλο μέρος του αρχικού φυτικού υλικού καταλήγει στα απορρίμματα μετά την παρασκευή του ροφήματος.
Ωστόσο, τα υπολείμματα αυτά περιέχουν περίπου 15% λιπίδια, δηλαδή λιπαρές ουσίες που μπορούν να αποτελέσουν πρώτη ύλη για την παραγωγή βιοντίζελ.
Η ερευνητική ομάδα των Jorge F. Romero, Alberto Tampieri, Daniel Montané, Magdalena Constantí και Francesc Medina, από το Τμήμα Χημικής Μηχανικής του URV, εξέτασε τρεις βασικές παραμέτρους για τη βελτιστοποίηση της εξαγωγής του ελαίου: τη θερμοκρασία, τη διάρκεια της επεξεργασίας και την ποσότητα του διαλύτη που χρησιμοποιείται.
Η καλύτερη απόδοση επιτεύχθηκε σε θερμοκρασία 45 βαθμών Κελσίου, με διάρκεια επεξεργασίας 60 λεπτών και αναλογία 35 ml εξανίου ανά γραμμάριο ξηρού υπολείμματος.
Με αυτές τις συνθήκες, οι επιστήμονες κατάφεραν να ανακτήσουν περίπου το 90% της ποσότητας ελαίου που μπορεί να εξαχθεί με τη συμβατική εργαστηριακή μέθοδο Soxhlet. Το σημαντικό πλεονέκτημα είναι ότι η νέα διαδικασία απαιτεί λιγότερο χρόνο και ενέργεια, ενώ παράγει αισθητά καθαρότερο έλαιο.
Ειδικότερα, το ποσοστό των προσμείξεων περιορίστηκε μόλις στο 0,3%, έναντι 3,9% που καταγράφηκε με τη μέθοδο Soxhlet. Η χημική ανάλυση έδειξε επίσης ότι η σύσταση των λιπαρών οξέων παραμένει κατάλληλη για την αξιοποίησή τους στην παραγωγή βιοντίζελ, με κυρίαρχα το λινελαϊκό και το παλμιτικό οξύ.
Από τα υπολείμματα καφέ σε πολλαπλά ανανεώσιμα προϊόντα
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ανακάλυψης δεν αφορά μόνο την παραγωγή βιοντίζελ, αλλά και τη δυνατότητα αξιοποίησης του υλικού που απομένει μετά την εξαγωγή του ελαίου.
Οι χρησιμοποιημένοι κόκκοι καφέ περιέχουν κυτταρίνη, ημικυτταρίνη και λιγνίνη, συστατικά που συγκροτούν τη λεγόμενη λιγνοκυτταρινούχο δομή της φυτικής βιομάζας. Τα υλικά αυτά μπορούν να αποτελέσουν πρώτη ύλη για την παραγωγή βιοαιθανόλης, γαλακτικού οξέος, πολυυδροξυαλκανοϊκών (PHA), φαινολικών ενώσεων, αλλά και συστατικών που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων.
Μάλιστα, η απομάκρυνση των λιπιδίων μπορεί να διευκολύνει την περαιτέρω επεξεργασία της βιομάζας, καθώς τα λίπη ενδέχεται να εμποδίζουν τη διείσδυση διαλυτών και καταλυτών στα υπόλοιπα συστατικά.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης πιο σύνθετες τεχνικές εξαγωγής, όπως τη χρήση υπερήχων και μικροκυμάτων. Ωστόσο, διαπίστωσαν ότι οι μέθοδοι αυτές δεν προσφέρουν αρκετά σημαντικά συνολικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τη συμβατική διαδικασία με εξάνιο, όταν συνυπολογίζονται η καθαρότητα του ελαίου, η ενεργειακή κατανάλωση και η δυνατότητα βιομηχανικής εφαρμογής.
Η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να αξιοποιηθεί στο μέλλον σε βιοδιυλιστήρια, δηλαδή εγκαταστάσεις που μετατρέπουν οργανικά υπολείμματα σε καύσιμα, χημικά και άλλα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Η έρευνα ενισχύει την προοπτική μιας κυκλικής οικονομίας, όπου τα απόβλητα μετατρέπονται σε χρήσιμους πόρους αντί να καταλήγουν σε χώρους απόρριψης. Σε μια περίοδο κατά την οποία αναζητούνται εναλλακτικές λύσεις για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των μεταφορών και ιδιαίτερα των τομέων που δύσκολα μπορούν να εξηλεκτριστούν, όπως οι βαριές μεταφορές και η αεροπορία, τα υπολείμματα του καφέ ενδέχεται να αποκτήσουν έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο.
Το ζητούμενο πλέον είναι η περαιτέρω αξιολόγηση της μεθόδου σε μεγαλύτερη κλίμακα, ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο μπορεί να εφαρμοστεί οικονομικά και περιβαλλοντικά αποδοτικά στη βιομηχανία.
Πηγή: Pagenews.gr
