Η Σερβία ως εργαστήριο υδατικής πολιτικής: Διδάγματα για την Ευρώπη

Η Σερβία, παρότι χώρα χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα, βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης για το μέλλον της διαχείρισης των υδάτινων πόρων στην Ευρώπη. Με το 92% της επικράτειάς της να ανήκει στη λεκάνη του Δούναβη, εξαρτάται έντονα από διεθνή υδατικά συστήματα, γεγονός που την καθιστά παράδειγμα μελέτης για τον υπόλοιπο ευρωπαϊκό Νότο και όχι μόνο.

Το κλίμα της Σερβίας –ηπειρωτικό με έντονες διακυμάνσεις στις βροχοπτώσεις– δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις: έντονες πλημμύρες, παρατεταμένες ξηρασίες και επιβαρυμένη ποιότητα υδάτων. Παράλληλα, οι υποδομές είναι ανεπαρκείς. Μόνο το 60% του πληθυσμού είναι συνδεδεμένο σε αποχέτευση, ενώ λιγότερο από το 20% των λυμάτων υφίστανται επεξεργασία. Οι απώλειες στο δίκτυο ύδρευσης ξεπερνούν το 40%, κυρίως λόγω παλαιότητας των εγκαταστάσεων.

Η κατάσταση περιπλέκεται από τις χαμηλές επενδύσεις σε καινοτομία και την αργή ευθυγράμμιση με την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία. Η τιμολογιακή πολιτική απέχει πολύ από την αρχή «πληρώνει ο ρυπαίνων», ενώ τα ελλιπή κίνητρα δεν επιτρέπουν την εφαρμογή προηγμένων τεχνολογιών. Ωστόσο, η ερευνητική κοινότητα της χώρας κινείται δυναμικά: πανεπιστήμια και ερευνητικά ινστιτούτα συμμετέχουν σε ευρωπαϊκά προγράμματα (όπως το Horizon Europe και το Erasmus Mundus), δίνοντας έμφαση στην κυκλική διαχείριση υδάτων, στην έξυπνη τεχνολογία και στη συμμετοχή των πολιτών.

Η εμπειρία της Σερβίας υποδεικνύει ότι οι λύσεις στη διαχείριση υδάτων δεν είναι μόνο τεχνικές. Είναι κοινωνικές, θεσμικές και οικονομικές. Η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, η ενίσχυση της εκπαίδευσης και η δημιουργία διατομεακής συνεργασίας είναι καθοριστικές για την αποτελεσματικότητα των πολιτικών.

Η Ευρώπη μπορεί να μάθει από τη Σερβία πως η διαχείριση του νερού δεν είναι μόνο ζήτημα υποδομών, αλλά και στρατηγικής πρόβλεψης, θεσμικής μεταρρύθμισης και κοινωνικής συνοχής. Μέσα από τις προκλήσεις της, η Σερβία δείχνει τον δρόμο για μια νέα, πιο ανθεκτική και καινοτόμο υδατική πολιτική στην εποχή της κλιματικής κρίσης.

Πηγή: pagenews.gr