Η Γαλλία χωρίς Προϋπολογισμό το 2026: ειδικός νόμος, πολιτικό αδιέξοδο και δύσκολες αποφάσεις μπροστά

Γαλλία: Ειδικός νόμος αντί Προϋπολογισμού και τα δύσκολα έπονται

Χωρίς εγκεκριμένο κρατικό Προϋπολογισμό θα «ξυπνήσει» η Γαλλία την 1η Ιανουαρίου 2026, σε μια θεσμικά γνώριμη αλλά πολιτικά εύθραυστη συνθήκη. Το γεγονός αποτυπώνει με σαφήνεια την αδυναμία του πολιτικού συστήματος να παραγάγει βιώσιμους συμβιβασμούς μέσα σε μια βαθιά κατακερματισμένη Εθνοσυνέλευση, όπου καμία παράταξη δεν διαθέτει σταθερή πλειοψηφία.

Η κυβέρνηση επέλεξε, για δεύτερη φορά μέσα σε έναν χρόνο, την οδό του λεγόμενου «ειδικού νόμου» (loi spéciale): ενός μεταβατικού μηχανισμού που επιτρέπει τη συνέχιση της λειτουργίας του κράτους και αποτρέπει ένα αμερικανικού τύπου shutdown. Ωστόσο, πρόκειται για μια λύση ανάγκης που παγώνει τις ισορροπίες, μεταθέτει τις δύσκολες αποφάσεις και αφήνει αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα για το έλλειμμα, τις προτεραιότητες και τη συνολική οικονομική κατεύθυνση της χώρας.

Τι προβλέπει – και τι μπλοκάρει – ο ειδικός νόμος

Ο ειδικός νόμος μεταφέρει αυτομάτως βασικά στοιχεία του ισχύοντος Προϋπολογισμού στο νέο οικονομικό έτος:

• Οι δημόσιες δαπάνες παραμένουν στα επίπεδα του 2025.
• Οι υφιστάμενοι φόροι συνεχίζουν να εισπράττονται κανονικά.
• Το κράτος διατηρεί τη δυνατότητα δανεισμού από τις αγορές, αποφεύγοντας χρηματοδοτικό σοκ.

Ταυτόχρονα όμως, παγώνει κάθε νέα δημοσιονομική πρωτοβουλία. Δεν προβλέπεται τιμαριθμική αναπροσαρμογή της φορολογικής κλίμακας, αναστέλλεται η δημιουργία νέων θέσεων στο Δημόσιο και καθυστερούν πολιτικά ευαίσθητες δεσμεύσεις. Μεταξύ αυτών και η προαναγγελθείσα αύξηση των αμυντικών δαπανών κατά 6,7 δισ. ευρώ, εκτός αν προκύψει ειδική πολιτική συμφωνία.

«Ένας ειδικός νόμος δεν είναι Προϋπολογισμός»

Η κυβέρνηση Λεκορνί υποστηρίζει ότι πρόκειται για καθαρά τεχνική λύση. Ωστόσο, σύμφωνα με τη Le Monde, στο εσωτερικό του υπουργικού συμβουλίου επικρατεί έντονος προβληματισμός. Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, σε κλειστή συνεδρίαση, φέρεται να δήλωσε με έμφαση: «Ένας ειδικός νόμος δεν είναι Προϋπολογισμός. Δεν επιλύει το πρόβλημα του ελλείμματος και θολώνει τις προτεραιότητες της χώρας». Χαρακτήρισε την κατάσταση «μη ικανοποιητική» και υπογράμμισε την ανάγκη να δοθεί στη χώρα, εντός Ιανουαρίου, ένας πλήρης Προϋπολογισμός που θα σέβεται τον στόχο για έλλειμμα 5% και θα χρηματοδοτεί τις βασικές πολιτικές επιλογές.

Πολιτικό ναυάγιο και αντικρουόμενες στρατηγικές

Η προσφυγή στον ειδικό νόμο ήρθε μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων για τον Προϋπολογισμό του 2026. Η Εθνοσυνέλευση και η Γερουσία –όπου κυριαρχεί η Δεξιά– δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε κοινό κείμενο.

• Το Σοσιαλιστικό Κόμμα επιμένει σε αυξημένη φορολόγηση υψηλών εισοδημάτων και περιουσίας.
• Το κεντροδεξιό και δεξιό μπλοκ ζητά περικοπές δαπανών και δημοσιονομική πειθαρχία.

Σε αντίθεση με τον Προϋπολογισμό της κοινωνικής ασφάλισης, όπου επετεύχθη συμφωνία με αντάλλαγμα το πάγωμα της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης-ορόσημο του Μακρόν, στο πεδίο του κρατικού Προϋπολογισμού δεν βρέθηκε κοινό έδαφος.

Το «φάντασμα» του Άρθρου 49.3

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, επανέρχεται η λεγόμενη «πυρηνική επιλογή»: το Άρθρο 49.3 του Συντάγματος, που επιτρέπει την υιοθέτηση νομοσχεδίου χωρίς ψηφοφορία, εκτός αν ανατραπεί με πρόταση μομφής. Στο Σοσιαλιστικό Κόμμα εξετάζεται το ενδεχόμενο σιωπηρής ανοχής, υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Οι Οικολόγοιδηλώνουν ότι θα στηρίξουν οποιαδήποτε πρόταση δυσπιστίας, ενώ στο προεδρικό στρατόπεδο πολλοί θεωρούν το 49.3 αναπόφευκτο αν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν.

Δημοσιονομικό «δίχτυ ασφαλείας» με κόστος

Ο ειδικός νόμος, αν και παρουσιάζεται ως ουδέτερο εργαλείο, έχει σαφείς οικονομικές συνέπειες. Παρατεταμένο πάγωμα δαπανών θα μπορούσε να οδηγήσει σε εξοικονόμηση έως 20 δισ. ευρώ, αλλά αγνοεί τη δυναμική των ανελαστικών υποχρεώσεων – όπως οι τόκοι του χρέους και οι μισθοί στο Δημόσιο – καθιστώντας τη μακροχρόνια εφαρμογή του μη ρεαλιστική.

Ένας «θερμός» χειμώνας για την Πέμπτη Δημοκρατία

Με τις δημοτικές εκλογές του Μαρτίου να πλησιάζουν, το πολιτικό κόστος βαραίνει κάθε απόφαση. Για την κυβέρνηση, προτεραιότητα είναι η αποφυγή πρότασης μομφής και η διατήρηση στοιχειώδους σταθερότητας, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει περιορισμό μεταρρυθμιστικών φιλοδοξιών.

Ο ειδικός νόμος λειτουργεί τελικά περισσότερο ως καθρέφτης της πολιτικής αδυναμίας παρά ως λύση. Η Γαλλία εισέρχεται στο νέο έτος με τα βασικά της μεγέθη σε αναμονή, δοκιμάζοντας τα όρια της Πέμπτης Δημοκρατίας και προαναγγέλλοντας έναν πολιτικά και οικονομικά εκρηκτικό χειμώνα.

Πηγή: pagenews.gr