Η Ευρώπη διώχνει μετανάστες ενώ δεν έχει εργαζόμενους: το πολιτικό παράδοξο που απειλεί την οικονομία

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις πιο βαθιές πολιτικές αντιφάσεις της σύγχρονης ιστορίας της. Την ώρα που κυβερνήσεις σκληραίνουν τη στάση τους απέναντι στη μετανάστευση, ενισχύουν τις επιστροφές και επενδύουν σε αποτρεπτικές πολιτικές συνόρων, η ίδια η ευρωπαϊκή οικονομία ασφυκτιά από έλλειψη εργατικού δυναμικού. Το αποτέλεσμα είναι ένα πολιτικό αδιέξοδο, όπου η ρητορική κερδίζει τις κάλπες αλλά υπονομεύει τη βιωσιμότητα των κοινωνιών.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ευρωπαϊκών θεσμών, περισσότερες από 4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας παραμένουν ακάλυπτες σε όλη την Ε.Ε., κυρίως σε τομείς όπως η υγεία, η φροντίδα ηλικιωμένων, η γεωργία, οι κατασκευές και οι μεταφορές. Σε χώρες όπως η Γερμανία, οι ελλείψεις προσωπικού θεωρούνται πλέον δομική απειλή για την ανάπτυξη, με εργοδοτικούς φορείς να προειδοποιούν ότι χωρίς μετανάστευση η οικονομία θα «παγώσει».

Παράλληλα, το δημογραφικό πρόβλημα επιδεινώνεται ραγδαία. Σήμερα, περίπου 1 στους 5 Ευρωπαίους είναι άνω των 65 ετών, ενώ έως το 2050 το ποσοστό αυτό αναμένεται να ξεπεράσει το 30%. Την ίδια στιγμή, ο ενεργός πληθυσμός συρρικνώνεται, με λιγότερους νέους να εισέρχονται στην αγορά εργασίας από όσους αποχωρούν. Χωρίς εισροή μεταναστών, τα ασφαλιστικά συστήματα και τα δημόσια οικονομικά οδηγούνται μαθηματικά σε ασφυξία.

Κι όμως, αντί η μετανάστευση να αντιμετωπίζεται ως εργαλείο οικονομικής και κοινωνικής σταθερότητας, μετατρέπεται σε πολιτικό φόβητρο. Το 2024 και το 2025 καταγράφηκε αύξηση των απελάσεων και των «εθελοντικών επιστροφών», ενώ νέα ευρωπαϊκά σύμφωνα δίνουν έμφαση στην αποτροπή αντί στην ένταξη. Το μήνυμα είναι σαφές: λιγότεροι μετανάστες, περισσότερος έλεγχος, αυστηρότερο πλαίσιο.

Το πρόβλημα είναι ότι η πραγματικότητα δεν υπακούει στα συνθήματα. Σε πολλές χώρες, πάνω από το 15% των εργαζομένων σε κρίσιμους τομείς είναι μετανάστες, ενώ στον κλάδο της φροντίδας ηλικιωμένων το ποσοστό ξεπερνά το 30%. Χωρίς αυτούς, νοσοκομεία, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και μικρομεσαίες επιχειρήσεις απλώς δεν λειτουργούν. Η απομάκρυνση μεταναστών δεν «λύνει» το πρόβλημα – το μεταφέρει στην καρδιά της οικονομίας.

Ταυτόχρονα, η αποτυχία ένταξης επιδεινώνει την κατάσταση. Σε αρκετές χώρες της Ε.Ε., η ανεργία μεταξύ μεταναστών παραμένει διπλάσια από εκείνη των γηγενών, όχι λόγω έλλειψης διάθεσης για εργασία, αλλά εξαιτίας γραφειοκρατίας, μη αναγνώρισης προσόντων και κοινωνικών φραγμών. Έτσι, η Ευρώπη χάνει παραγωγικό δυναμικό που ήδη βρίσκεται εντός των συνόρων της.

Η πολιτική μετανάστευση, όπως εφαρμόζεται σήμερα, δεν απαντά στις πραγματικές ανάγκες. Αντί να σχεδιάζεται με βάση δεδομένα, δημογραφία και αγορά εργασίας, καθορίζεται από δημοσκοπήσεις και πολιτική πίεση. Το αποτέλεσμα είναι μια Ευρώπη που χρειάζεται μετανάστες αλλά φοβάται να το παραδεχτεί.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η Ευρώπη μπορεί να περιορίσει τη μετανάστευση, αλλά αν μπορεί να επιβιώσει χωρίς αυτήν. Και όσο η πολιτική απάντηση αποφεύγει την αλήθεια, τόσο το κόστος –οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό– θα αυξάνεται.

Πηγή: pagenews.gr