Ανατροπή στο κληρονομικό δίκαιο: Σύντροφοι χωρίς γάμο αποκτούν πλέον δικαιώματα

Το ελληνικό κληρονομικό δίκαιο αλλάζει ριζικά μετά από δεκαετίες. Η Ομάδα Εργασίας του υπουργείου Δικαιοσύνης παρουσίασε νομοσχέδιο που αναγνωρίζει για πρώτη φορά κληρονομικά δικαιώματα στους συντρόφους σε ελεύθερη ένωση, ενώ εξισώνει πλήρως τα δικαιώματα συζύγων και συντρόφων με σύμφωνο συμβίωσης.

Όπως τόνισε ο πρόεδρος της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής, ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ και ακαδημαϊκός Απόστολος Γεωργιάδης, «η σημερινή οικογενειακή πραγματικότητα δεν περιορίζεται στους παραδοσιακούς συγγενικούς δεσμούς. Το δίκαιο οφείλει να αναγνωρίσει τις ουσιαστικές προσωπικές σχέσεις που δημιουργούνται στις σύγχρονες μορφές συμβίωσης».

Εξίσωση δικαιωμάτων γάμου και συμφώνου συμβίωσης

Οι νέες διατάξεις καταργούν κάθε διάκριση μεταξύ θρησκευτικού/πολιτικού γάμου και συμφώνου συμβίωσης. Οι σύζυγοι και οι σύντροφοι με σύμφωνο αντιμετωπίζονται πλέον ισότιμα ως προς την κληρονομική διαδοχή.

Σημαντική αλλαγή επέρχεται και στη νόμιμη μοίρα, που αναθεωρείται μετά από 80 χρόνια. Το ποσοστό του επιζώντος συζύγου αυξάνεται από 25% σε 33,3% (1/3), ενώ τα παιδιά διατηρούν τα 2/3. Τα ποσοστά παραμένουν ίδια ανεξαρτήτως αριθμού παιδιών.

Περιορισμένη προστασία για συντρόφους σε ελεύθερη ένωση

Για πρώτη φορά, το νομοσχέδιο εισάγει κληρονομικά δικαιώματα και για ζευγάρια που ζουν μαζί χωρίς γάμο ή σύμφωνο. Οι σύντροφοι εντάσσονται στην πέμπτη τάξη κληρονομικής διαδοχής και κληρονομούν μόνο αν δεν υπάρχουν συγγενείς του εκλιπόντος.

Οι προϋποθέσεις είναι αυστηρές:

• Η συμβίωση πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον τρία χρόνια.
• Ο επιζών πρέπει να προσφύγει στη Δικαιοσύνη εντός 4 μηνών από τον θάνατο, αποδεικνύοντας την «ικανή και αναγκαία συνθήκη» της συμβίωσης.

Παραδείγματα εφαρμογής

Παράδειγμα 1 Ζευγάρι συμβιώνει 10 χρόνια χωρίς διαθήκη και χωρίς συγγενείς. Ο επιζών μπορεί να ζητήσει την κληρονομιά δικαστικά. Αν αποδειχθεί η συμβίωση, γίνεται μοναδικός κληρονόμος. Διαφορετικά, η περιουσία περιέρχεται στο Δημόσιο.

Παράδειγμα 2 Ηλικιωμένος συζούσε 20 χρόνια με σύντροφο χωρίς γάμο, αφήνει δύο παιδιά από προηγούμενο γάμο. Τα παιδιά κληρονομούν, αλλά η σύντροφος δικαιούται την οικοσκευή και χρήση της κατοικίας για έναν χρόνο. Αν προσέφερε ουσιαστική φροντίδα, μπορεί να λάβει και χρηματική αποζημίωση.

Παράδειγμα 3 Σύζυγος πεθαίνει χωρίς διαθήκη, αφήνει μόνο τη σύζυγο και ξαδέλφια. Πλέον, η σύζυγος λαμβάνει ολόκληρη την περιουσία (αντί για το 50% που ίσχυε).

Παράδειγμα 4 80χρονος αφήνει σύζυγο και έναν γιο από προηγούμενο γάμο. Η σύζυγος παίρνει το 1/3, ο γιος τα 2/3. Η σύζυγος μπορεί να διεκδικήσει την οικογενειακή στέγη ή την επικαρπία της.

Παράδειγμα 5 Αν ο αποβιώσας βρισκόταν σε διάσταση με τον/την σύζυγο πάνω από δύο χρόνια χωρίς διαζύγιο, ο/η σύζυγος αποκλείεται από την κληρονομιά. Κληρονόμος γίνεται το παιδί (ή τα παιδιά).

Η μεταρρύθμιση ανταποκρίνεται στις σύγχρονες κοινωνικές πραγματικότητες, ενισχύοντας την προστασία των πιο ευάλωτων μελών της οικογένειας, ενώ παράλληλα σέβεται τη βούληση του διαθέτη.

Πηγή: Pagenews.gr