Βαλτική Θάλασσα: Το νέο πεδίο μάχης ΝΑΤΟ-Ρωσίας – Υπόγεια απειλή και υβριδικές επιθέσεις

Η Βαλτική Θάλασσα μετατρέπεται ραγδαία σε πεδίο αντιπαράθεσης, με επίκεντρο όχι μόνο την επιφάνεια, αλλά κυρίως τον βυθό της. Υβριδικές επιθέσεις, δολιοφθορές σε κρίσιμες υποδομές και παραβιάσεις χωρικών υδάτων αποτελούν πλέον καθημερινότητα. Το ΝΑΤΟ καλείται να προσαρμοστεί σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, όπου ο κίνδυνος δεν έρχεται μόνο από πολεμικά πλοία, αλλά από «σκιώδη» στόλο και μη επανδρωμένα οχήματα.

Σε σύγκριση με τα ογκώδη, πυρηνοκίνητα ρωσικά υποβρύχια, το σουηδικό Α26 (Saab) μοιάζει μικροσκοπικό: μήκος 66 μέτρα. Όμως, η μικρή του διάσταση το καθιστά ιδανικό για τα θολά, ρηχά νερά της Βαλτικής. Διαθέτει ειδική θυρίδα για υποθαλάσσια drones, αισθητήρες και δύτες, προσφέροντας απόκρυψη, παρακολούθηση και ευελιξία. Η Πολωνία αποφάσισε στις 26 Νοεμβρίου να αγοράσει τρία Α26, με συνολικό κόστος περίπου 2,8 δισ. δολάρια – μια επένδυση που δείχνει πόσο κρίσιμη θεωρείται η υποβρύχια άμυνα.

Κρίσιμες υποδομές στο στόχαστρο

Ο βυθός της Βαλτικής είναι γεμάτος από καλώδια τηλεπικοινωνιών, αγωγούς ενέργειας και υποθαλάσσια δίκτυα. Ο αγωγός Balticconnector συνδέει Φινλανδία-Εσθονία, ο Baltic Pipe μεταφέρει αέριο από Νορβηγία στην Πολωνία, ενώ δέκα τερματικοί σταθμοί LNG λειτουργούν στις ακτές, με δύο ακόμα υπό κατασκευή. Εκατοντάδες ανεμογεννήτριες δεσπόζουν ανοιχτά Δανίας, Γερμανίας και Πολωνίας, ενώ η χώρα εξαρτάται όλο και περισσότερο από αυτές τις υποδομές.

Από το 2023 έχουν καταγραφεί τουλάχιστον έντεκα ύποπτες δολιοφθορές, πολλές από τον «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας – δεξαμενόπλοια που παρακάμπτουν κυρώσεις. Χαρακτηριστικά περιστατικά: ζημιές στον Balticconnector και σε καλώδιο Φινλανδίας-Εσθονίας, με μήνες αποκατάστασης. Επιπλέον, μη επανδρωμένα αεροσκάφη από ρωσικά πλοία εντοπίστηκαν πάνω από αεροδρόμια Δανίας, Γαλλίας και Γερμανίας.

Το ΝΑΤΟ και η πρόκληση της υβριδικής απειλής

Το ΝΑΤΟ διαθέτει πλεονέκτημα σε συμβατικές ναυτικές δυνάμεις: οκτώ από τα εννέα κράτη που βρέχονται από τη Βαλτική είναι μέλη της Συμμαχίας. Ωστόσο, η Ρωσία διατηρεί ικανότητες για σοβαρές ζημιές. Οι υβριδικές επιθέσεις επιτρέπουν άρνηση εμπλοκής, δοκιμή των ορίων του Άρθρου 5 και μέτρηση της προθυμίας των συμμάχων για κλιμάκωση.

Η αντίδραση του ΝΑΤΟ παραμένει κυρίως αμυντική. Η επιχείρηση Baltic Sentry (από το 2025) ενίσχυσε τις περιπολίες, αλλά το διεθνές δίκαιο περιορίζει τον έλεγχο εμπορικών πλοίων. Η επιτήρηση του βυθού είναι εξαιρετικά δύσκολη λόγω ρηχού, θολού και θορυβώδους περιβάλλοντος – το σόναρ δυσκολεύεται να διακρίνει απειλές.

Η λύση: Υποβρύχια, drones και νέα τεχνολογία

Νέες λύσεις όπως υδροακουστικοί αισθητήρες, υποβρύχια Α26 και μη επανδρωμένα οχήματα υπόσχονται να καλύψουν κενά. Όμως, η δημιουργία ενιαίου συστήματος επιτήρησης θα πάρει χρόνια. Το σουηδικό πρόγραμμα Α26 καθυστερεί μέχρι το 2031, ενώ η Πολωνία θα περιμένει τα δικά της μέχρι τη δεκαετία του 2030.

Οι πιθανοί στόχοι αυξάνονται: υπεράκτια αιολικά πάρκα, νέοι σταθμοί LNG, ο πρώτος πυρηνικός σταθμός της Πολωνίας (2036). Η προστασία κοστίζει ακριβά, αλλά είναι μικρότερη από το κόστος αποκατάστασης μιας επιτυχημένης επίθεσης.

Η Βαλτική δεν είναι πια ήσυχη θάλασσα. Είναι ένας «ψυχρός πόλεμος» κάτω από την επιφάνεια, όπου η υπομονή, η τεχνολογία και η αποφασιστικότητα του ΝΑΤΟ θα κρίνουν την επόμενη μέρα.

Πηγή: Pagenews.gr