Η Τεχεράνη ανοίγει τα Στενά του Ορμούζ για το υπολειπόμενο διάστημα της εκεχειρίας

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι ο διάπλους όλων των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ επιτρέπεται πλήρως για όσο διαρκεί η δεκαήμερη εκεχειρία στον Λίβανο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ χαιρέτισε την ανακοίνωση του Ιράν.

“Το Ιράν μόλις ανακοίνωσε ότι τα Στενά του Ιράν είναι πλήρως ανοιχτά και έτοιμα για πλήρη διάπλου. Σας ευχαριστώ!”, δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ μέσω της πλατφόρμας Truth Social, σε ένα μήνυμα γραμμένο όλο στα κεφαλαία.

Λίγο αργότερα, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι το Ιράν συμφώνησε «να μην κλείσει ποτέ ξανά τα Στενά του Ορμούζ». «Δεν θα χρησιμοποιείται πλέον ως όπλο εναντίον του κόσμου!» είπε ο πρόεδρος των ΗΠΑ με νέα ανάρτησή του.

Παράλληλα, ισχυρίστηκε ότι το Ιράν αφαιρεί όλες τις θαλάσσιες νάρκες του από τα Στενά του Ορμούζ με τη βοήθεια των ΗΠΑ, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες.

Επιπλέον διευκρίνισε ότι κανένα ποσό χρημάτων «δεν θα ανταλλαχθεί με οποιονδήποτε τρόπο» ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν υπό το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Σε ασυνήθιστα σκληρότερο τόνο μάλιστα τόνισε ότι «το Ισραήλ δεν θα βομβαρδίζει πλέον τον Λίβανο. Οι ΗΠΑ τους απαγορεύουν να το κάνουν. Φτάνει πια!!!».

Ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ωστόσο ότι ο ναυτικος αποκλεισμός των λιμανιών του Ιράν θα συνεχίσει να παραμένει σε «πλήρη ισχύ» μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία ειρήνης με την Τεχεράνη.

Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στο πρακτορείο Reuters ότι η Ουάσιγκτον θα συνεργαστεί με το Ιράν για την ανάκτηση του εμπλουτισμένου ουρανίου και τη μεταφορά του πίσω στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Θα το κάνουμε μαζί. Θα μπούμε μαζί με το Ιράν, με χαλαρούς ρυθμούς, θα κατεβούμε και θα αρχίσουμε να σκάβουμε με βαριά μηχανήματα. Θα το φέρουμε πίσω στις ΗΠΑ» είπε ο Τραμπ σε τηλεφωνική συνέντευξη που παραχώρησε. Ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλεσε και πάλι «πυρηνική σκόνη» το εμπλουτισμένο ουράνιο και πρόσθεσε ότι θα ανακτηθεί «πολύ σύντομα». Ο Τραμπ μιλά για «πυρηνική σκόνη» γιατί πιστεύει ότι μόνο αυτό απέμεινε μετά τους βομβαρδισμούς των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Ιούνιο του 2025.

Εμπορικά πλοία μπορούν να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ σε καθορισμένη διαδρομή με άδεια του Πολεμικού Ναυτικού των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, μετέδωσε η κρατική τηλεόραση του Ιράν, επικαλούμενη υψηλόβαθμο στρατιωτικό αξιωματούχο. Πολεμικά πλοία δεν θα επιτρέπεται να περάσουν από τα στενά, πρόσθεσε ο αξιωματούχος.

Πολυάριθμοι παράγοντες πρέπει να διευκρινιστούν για να αξιολογηθεί οποιασδήποτε διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ, όπως η ύπαρξη θαλάσσιων ναρκών, των ιρανικών όρων και της πρακτικής εφαρμογής, ανακοίνωσε σήμερα η Ένωση Νορβηγών Εφοπλιστών.

Πως αντέδρασε η Ευρώπη

«Η αποκατάσταση της πλήρους και μόνιμης ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ αποτελεί επείγουσα και κοινή προτεραιότητα», δήλωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης που διοργάνωσαν ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν και ο Βρετανός Πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, από το Παρίσι.

Με μήνυμά της στο «Χ», η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, επισημαίνοντας ότι η ΕΕ είναι σε θέση να συμβάλει ουσιαστικά μέσω της ανταλλαγής δορυφορικών δεδομένων, αξιοποιώντας τις δυνατότητες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, αλλά και μέσω της ενίσχυσης της επιχείρησης «Ασπίδες».

Παράλληλα, η Φον ντερ Λάιεν τόνισε τη σημασία της στενής συνεργασίας με εταίρους στη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο, με στόχο την ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων, όχι μόνο στον τομέα της ασφάλειας, αλλά και σε επίπεδο συνδεσιμότητας, η οποία όπως σημείωσε, μπορεί να συμβάλει στη μείωση των πιέσεων που δέχεται το Στενό του Ορμούζ.

«Η διέλευση μέσω πλωτών οδών όπως το Στενό του Ορμούζ πρέπει να παραμείνει ελεύθερη και ανοιχτή», δήλωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλας.

«Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, η διέλευση μέσω πλωτών οδών όπως το Στενό του Ορμούζ πρέπει να παραμείνει ανοιχτή και ελεύθερη. Αυτό έγινε σαφές σήμερα από τους ηγέτες στην έκκλησή τους για το άνοιγμα του Στενού», δήλωσε η Κάγια Κάλλας, με μήνυμά της στο «Χ».

«Οποιοδήποτε σύστημα διοδίων θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο για τις παγκόσμιες θαλάσσιες οδούς. Το Ιράν πρέπει να εγκαταλείψει οποιοδήποτε σχέδιο επιβολής τελών διέλευσης. Η Ευρώπη θα διαδραματίσει τον ρόλο της στην αποκατάσταση της ελεύθερης ροής ενέργειας και εμπορίου μόλις τεθεί σε ισχύ η εκεχειρία», αναφέρει η Κ. Κάλας και προσθέτει: «Η ναυτική αποστολή Aspides της ΕΕ λειτουργεί ήδη στην Ερυθρά Θάλασσα και μπορεί να ενισχυθεί γρήγορα για την προστασία της ναυτιλίας σε όλη την περιοχή». «Αυτός θα μπορούσε να είναι ο ταχύτερος τρόπος παροχής υποστήριξης».

Σε δήλωσή του ο εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Στεφάν Ντουζαρίκ, αναφέρει ότι ο Γενικός Γραμματέας “χαιρετίζει την ανακοίνωση του Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ τα οποία θα παραμείνουν πλήρως ανοικτά για όλα τα εμπορικά πλοία καθ’ όλη τη διάρκεια του υπόλοιπου διαστήματος της εκεχειρίας”.

Όπως σημειώνει ο κ. Ντουζαρίκ, ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες θεωρεί την απόφαση αυτή “βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση”, επαναλαμβάνοντας ότι η θέση των Ηνωμένων Εθνών παραμένει σαφής και ζητεί την “πλήρη αποκατάσταση των διεθνών δικαιωμάτων και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία πρέπει να γίνονται σεβαστά από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη”.

Παράλληλα, δηλώνει ότι ο Γενικός Γραμματέας “εξακολουθεί να στηρίζει πλήρως τις διπλωματικές προσπάθειες για την εξεύρεση ειρηνικής διεξόδου από την τρέχουσα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή”, εκφράζοντας την ελπίδα ότι “το μέτρο αυτό, σε συνδυασμό με την εκεχειρία, θα συμβάλλει στη δημιουργία εμπιστοσύνης μεταξύ των πλευρών και θα ενισχύσει τον συνεχιζόμενο διάλογο που διευκολύνεται από το Πακιστάν”.

Ευρωπαϊκό σχέδιο για αποστολή στα Στενά του Ορμούζ

Η κίνηση της Τεχεράνης, έρχεται την ημέρα που ο συνασπισμός κυρίως χωρών του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της Νότιας Κορέας, της Αυστραλίας και της Ιαπωνίας, συνεδριάζει στο Παρίσικαι αναμένεται να ανακοινώσει το γενικό περίγραμμα ενός σχεδίου για την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Οι εξελίξεις βρήκαν πολλούς Ευρωπαίους ηγέτης στο Παρίσι στην διάσκεψη που συγκάλεσαν Εμανουέλ Μακρόν και Κιρ Στάρμερ για τα Στενά του Ορμούζ

Σε κοινή συνέντευξη τύπου που παραχώρησαν μετά το πέρας της συνάντησης ο Βρετανός πρωθυπουργός και ο Γάλλος πρόεδρος καλωσόρισαν τη ανακοίνωση του Ιράν και δεσμεύτηκαν ότι δύο χώρες θα ηγηθούν μιας διεθνούς αποστολής προστασίας της ναυσιπλοίας στην περιοχή μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες.

Η αποστολή θα είναι ειρηνική και αμυντική με στόχο την εξουδετέρωση των ναρκών τόνισε ο Κιρ Στάρμερ και υποστήριξε ότρι ήδη πάνω από δώδεκα χώρες έχουν προσφερθεί να συνδράμουν.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ άδραξε την ευκαιρία για να καταφερθεί εκ νέου κατά των συμμάχων του στο ΝΑΤΟ, λέγοντας πως απορρίπτει την πρότασή τους να βοηθήσουν σε αυτό το ζήτημα.

«Τώρα που η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ έληξε, έλαβα μια κλήση από το ΝΑΤΟ που με ρωτούσαν εάν χρειαζόμαστε βοήθεια. Τους είπα να μείνουν μακριά εφόσον δεν θέλουν να γεμίσουν τα πλοία τους με πετρέλαιο. Ήταν άχρηστοι όταν τους είχαμε ανάγκη, μια χάρτινη τίγρη», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος στην πλατφόρμα του Truth Social.

Η αποστολή πρόκειται να περιλαμβάνει στρατιωτικά πλοία, συνοδεία, ένοπλες δυνάμεις, υπηρεσίες πληροφοριών, επιχειρήσεις ναρκαλιείας και ικανότητες ραντάρ. Ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη στείλει πλοία στην περιοχή, επιβεβαίωσε το Euronews.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται σε αναμμένα κάρβουνα από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, με αποτέλεσμα το κλείσιμο από το Ιράν της ζωτικής σημασίας ναυτιλιακής διόδου να προκαλέσει χάος στην παγκόσμια οικονομία, με την Ευρώπη να επηρεάζεται ιδιαίτερα.

Το συνεχιζόμενο ουσιαστικό κλείσιμο του Στενών του Ορμούζ πρώτα από το Ιράν και τώρα από τις ΗΠΑ πρόκειται να προκαλέσει ακόμη περισσότερο οικονομικό πόνο, εάν οι προσπάθειες αποτύχουν να εξασφαλίσουν μια διαρκή κατάπαυση του πυρός.

Οι έμμεσες συνομιλίες για την παράταση της τρέχουσας κατάπαυσης του πυρός βρίσκονται σε εξέλιξη, με κάποια αισιοδοξία ότι μπορεί να παραταθεί πέραν της 22ας Απριλίου, όταν πρόκειται να λήξει.

Ο Λευκός Οίκος αισθάνεται “καλά για τις προοπτικές μιας συμφωνίας”, δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου των ΗΠΑ Καρολάιν Λέβιτ στους δημοσιογράφους την Τετάρτη στην Ουάσινγκτον.

‘Στόχος είναι να προχωρήσουμε πέρα από τον σχεδιασμό’

Στρατιωτικοί στρατηγοί από το ΝΑΤΟ και άλλα μέλη του συνασπισμού εργάζονται πάνω στο σχέδιο τις τελευταίες εβδομάδες. Οι ηγέτες που ηγούνται της αποστολής είναι αποφασισμένοι ότι η εντολή θα είναι “αυστηρά αμυντική” και δεν είναι διατεθειμένοι να εμπλακούν σε μια δαπανηρή, θερμή σύγκρουση.

Η Ολλανδία έχει στείλει φρεγάτες μαζί με στρατιωτικό προσωπικό ενόψει της ανάπτυξης μιας μελλοντικής επιχείρησης.

“Ο στόχος είναι να προχωρήσουμε τώρα πέρα από τον σχεδιασμό και να προτοποθετήσουμε σκάφη στην περιοχή για να είμαστε έτοιμοι να δράσουμε όταν η σύγκρουση υποχωρήσει”, δήλωσε πηγή του ΝΑΤΟ στο Euronews.

“Αλλά θα είναι στην αμυντική πλευρά των πραγμάτων, με πλοία, αισθητήρες, ραντάρ και πλοία για την αποναρκοθέτηση”, πρόσθεσε η πηγή.

Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί σε υβριδική μορφή. Οι περισσότερες χώρες θα παρευρεθούν διαδικτυακά, ενώ ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κίρ Στάρμερ και ο Γερμανός καγκελάριος Φρέντερικ Μερτς θα συναντηθούν αυτοπροσώπως με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στο Μέγαρο των Ηλυσίων.

Ο καγκελάριος Μερτς δήλωσε την Πέμπτη ότι οποιαδήποτε γερμανική συμμετοχή σε μια αποστολή για τη διασφάλιση του στενού θα μπορούσε να γίνει μόνο μετά από “τουλάχιστον μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός” και την έγκριση της κυβέρνησης στο Βερολίνο και του κοινοβουλίου.

“Είμαστε ακόμη πολύ μακριά από αυτό”, δήλωσε.

Οι χώρες του ΝΑΤΟ ήταν αρχικά ανένδοτες ότι ο πόλεμος δεν ήταν δική τους ευθύνη, επειδή δεν είχαν ερωτηθεί εκ των προτέρων. Αλλά πιέστηκαν να παρουσιάσουν ένα σχέδιο για την επανεκκίνηση της λειτουργίας του στενού μετά το τελεσίγραφο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να υπάρξει ένα τέτοιο σχέδιο “εντός ημερών”.

Ο Τραμπ κατέστησε σαφή τη θέση του στον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε κατά τη διάρκεια του επίσημου ταξιδιού του στην Ουάσινγκτον την περασμένη εβδομάδα.

“Είναι ασφαλές να πούμε ότι ο γενικός γραμματέας είχε συγκεκριμένα συμπεράσματα από τη συνομιλία του με τον Τραμπ” κατά την επίσκεψη του Ρούτε στον Λευκό Οίκο, δήλωσε η πηγή του ΝΑΤΟ.

“Υπήρχε πραγματική απογοήτευση από τον Τραμπ και έγινε σαφές ότι πρέπει να αναλάβουμε δράση”, δήλωσε η πηγή.

‘Αυστηρά αμυντική αποστολή’

Η διεθνής ναυτιλία και οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί στα ύψη ως άμεση συνέπεια του αποκλεισμού. Περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου μεταφέρεται μέσω του στενού – μιας ζωτικής σημασίας υδάτινης οδού που βρίσκεται μεταξύ του Ιράν και του Ομάν και συνδέει τον Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν.

Ωστόσο, το Ιράν επέτρεψε τη μεταφορά του δικού του πετρελαίου και κράτησε το πέρασμα ανοιχτό για ορισμένους από τους συμμάχους του, την Κίνα και την Τουρκία.

Τη Δευτέρα, ο Τραμπ επέβαλε στις ΗΠΑ αποκλεισμό της θαλάσσιας κυκλοφορίας που εισέρχεται και εξέρχεται από ιρανικά λιμάνια.

Η κίνηση αυτή αποσκοπεί στο να πιέσει ορισμένους από τους συμμάχους του Ιράν να πείσουν το Ιράν να άρει τον δικό του αποκλεισμό. Έχει επίσης σχεδιαστεί για να παρεμποδίσει την ικανότητα της Τεχεράνης να επωφεληθεί από τις εξαγωγές πετρελαίου.

Η συνολική εντολή της αποστολής είναι ακόμη ασαφής, αλλά είναι απίθανο να είναι εγκεκριμένη από το ΝΑΤΟ, καθώς ο συνασπισμός επιμένει ότι οι επιχειρήσεις δεν περιλαμβάνουν τις ΗΠΑ, έναν βασικό σύμμαχο του ΝΑΤΟ, αλλά και ένα μέρος της σύγκρουσης.

“Ο συνασπισμός θέλει να διασφαλίσει ότι η αποστολή αυτή δεν θα συνδέεται με τους μαχητές – σε αυτή την περίπτωση τις ΗΠΑ και το Ισραήλ”, δήλωσε στο Euronews άτομο με γνώση των προετοιμασιών.

Ο Μακρόν δήλωσε ότι η “αυστηρά αμυντική αποστολή” θα είναι “ξεχωριστή από τα εμπόλεμα μέρη”, σε ανάρτησή του στο X.

Μια εντολή του ΟΗΕ ή η επέκταση της επιχείρησης Ασπίδες της ΕΕ έχουν συζητηθεί και οι δύο, αλλά μια απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για μια τέτοια επιχείρηση θα ήταν πολύ δύσκολο να επιτευχθεί.

Παρά τον μεγάλο αριθμό των χωρών που είναι πρόθυμες να δεσμεύσουν πόρους, υπάρχουν πολλοί κίνδυνοι για μια επιχείρηση τόσο βαθιάς πολυπλοκότητας, λένε οι ειδικοί.

“Υπάρχει πάντα η πιθανότητα να παρασυρθούμε σε μια ευρύτερη σύγκρουση”, δήλωσε στο Euronews ο Ed Arnold, ανώτερος ερευνητής για την ευρωπαϊκή ασφάλεια στο RUSI.

“Αν δεν είστε έτοιμοι να συμμετάσχετε στον πόλεμο, τότε ίσως να μην κάνετε το πρώτο μέρος, επειδή οι Ιρανοί θα γνωρίζουν ότι οι Ευρωπαίοι είναι πολύ αποτρεπτική δύναμη”, δήλωσε ο Arnold.

Πηγή: Pagenews.gr