Ο Ζελένσκι επιταχύνει ειρηνευτικό σχέδιο με Τραμπ και Ευρωπαίους — ελπίδα αλλά και σφοδρές αντιθέσεις»

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι βρίσκεται σε κρίσιμες διαπραγματεύσεις με τον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ και Ευρωπαίους ηγέτες για την επίτευξη ειρήνης στη χώρα του μετά από περισσότερα από τέσσερα χρόνια πολέμου με τη Ρωσία. Η κατάσταση παραμένει ιδιαιτέρως ρευστή, με σημαντικές εξελίξεις να διαμορφώνονται στο τέλος του 2025 και τις αρχές του 2026.  

Το ειρηνευτικό σχέδιο και οι πολύπλοκες συνομιλίες

Η Ουκρανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επεξεργαστεί ένα αναθεωρημένο ειρηνευτικό σχέδιο περίπου 20 σημείων, το οποίο αποτελεί εξέλιξη ενός αρχικού προσχεδίου 28 σημείων που θεωρήθηκε ανεπαρκές και ευνοϊκό για τη Ρωσία, σύμφωνα με δημοσιεύματα. Το σχέδιο περιλαμβάνει ενότητες όπως:

• εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, πιθανώς παρόμοιες με το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, ώστε να αποτραπεί μελλοντική ρωσική επιθετικότητα.
• Το ενδεχόμενο δημιουργίας αποστρατιωτικοποιημένων ζωνών σε περιοχές όπως ο Ντονμπάς, με διεθνή παρακολούθηση.
• Προτάσεις για το μέλλον του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια και άλλων κρίσιμων σημείων.
• Οικονομικές και αναπτυξιακές δεσμεύσεις για την ανοικοδόμηση της χώρας μετά τον πόλεμο.

Παρά την πρόοδο σε πολλά σημεία του σχεδίου, τεχνικά και ουσιαστικά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά, ιδίως σχετικά με τον έλεγχο των κατεχόμενων εδαφών και τη διαχείριση στρατιωτικών δυνάμεων μετά από ενδεχόμενη συμφωνία.

Ο ρόλος των ΗΠΑ και της συνάντησης με τον Τραμπ

Σε πρόσφατη συνάντηση στη Φλόριντα, ο Τραμπ προσέφερε στις ΗΠΑ 15ετείς εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία ως μέρος του ειρηνευτικού πλαισίου, μια πρόταση που ο Ζελένσκι αποδέχτηκε με επιφύλαξη, ζητώντας ενδεχομένως ακόμη μακρύτερη δέσμευση.

Παρά τα θετικά στοιχεία, πολλοί από τους «δύσκολους» όρους — όπως η κατάσταση του Ντονμπάς και η κρίσιμη περιοχή γύρω από το εργοστάσιο της Ζαπορίζια — παραμένουν ακαθάριστοι, με τη Ρωσία να δείχνει απροθυμία για συμβιβασμό και να επιμένει σε δικές της απαιτήσεις.

Διεθνής στήριξη και ευρωπαϊκή κινητοποίηση

Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές δυνάμεις εντείνουν τις προσπάθειες για ειρηνευτική διπλωματία:

• Εθνικοί σύμβουλοι ασφαλείας από περισσότερες από 30 χώρες συναντήθηκαν στο Κίεβο για να συζητήσουν ειρηνευτικές προτάσεις και να διαμορφώσουν ευρωπαϊκό πλαίσιο συνεργασίας με την Ουκρανία.
• Εκτός από υποστήριξη σε θέματα ασφάλειας, η διεθνής κοινότητα συμφώνησε σε εκτεταμένο χρηματοδοτικό πακέτο ανάκαμψης (~800 δισ. δολάρια) για την μεταπολεμική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Παράλληλα, Ευρωπαίοι ηγέτες εργάζονται για το σχηματισμό μιας “Coalition of the Willing” (Συμμαχίας των Διαθέσιμων), μιας ομάδας κρατών που θα υποστηρίζουν την Ουκρανία στρατιωτικά, οικονομικά και διπλωματικά, με στόχο την ενίσχυση της θέσης της στις συνομιλίες με τη Ρωσία.

Κύρια ανοιχτά ζητήματα και αντιπαραθέσεις

Παρόλο που υπάρχουν βάσιμες ελπίδες για μια συμφωνία ειρήνης στις επόμενες εβδομάδες, όπως εκτίμησε ο Πολωνός πρωθυπουργός, τα πιο σοβαρά σημεία διαφωνίας παραμένουν:

• Ο έλεγχος των κατεχόμενων εδαφών, ειδικά στην περιοχή του Ντονμπάς και γύρω από τη Ζαπορίζια.
• Η ερώτηση για παραχώρηση εδαφών από την Ουκρανία που προκαλεί έντονες αντιδράσεις στο Κίεβο και στην κοινωνία.
• Η ανάγκη για διαρκείς και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας, ώστε η Ουκρανία να μην αντιμετωπίσει μελλοντική ρωσική επιθετικότητα.

Η Μόσχα συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και δίνει σκληρό τόνο στη θέση της, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο δύσκολη την επίτευξη μιας συμφωνίας χωρίς σημαντικούς συμβιβασμούς.

Το ειρηνευτικό σχέδιο για την Ουκρανία βρίσκεται σε μια σημειακή φάση: υπάρχουν πραγματικές πιθανότητες για τερματισμό του πολέμου, αλλά και βαθιά διχογνωμία σε κρίσιμα ζητήματα, όπως οι εγγυήσεις ασφάλειας και ο έλεγχος των εδαφών. Η επερχόμενη συνάντηση με τον Τραμπ, η ευρωπαϊκή στήριξη και η πίεση για συμφωνία ανοίγουν το δρόμο για αλλαγές, όμως η ειρήνη παραμένει ευάλωτη μέχρι ότου υπάρξει σαφής ανταπόκριση από τη Ρωσία και συμφωνία σε όλα τα δύσκολα σημεία του πλαισίου.

Πηγή: pagenews.gr