Απολίθωμα 7 εκατ. ετών αποδεικνύει: Ο Sahelanthropus tchadensis περπατούσε όρθιος

Η ανακάλυψη που άλλαξε τα δεδομένα

Ο Sahelanthropus tchadensis, γνωστός και ως «Toumaï», ανακαλύφθηκε το 2001 στην έρημο Djurab του Τσαντ από γαλλική-τσαντιανή παλαιοντολογική ομάδα υπό τον Michel Brunet. Αρχικά, η προσοχή εστίασε στο σχεδόν ολοκληρωμένο αλλά παραμορφωμένο κρανίο του, που παρουσίαζε χαρακτηριστικά όπως μικρούς κυνόδοντες και θέση του ινιακού τρήματος που υποδηλώνει όρθια στάση.

Δύο δεκαετίες αργότερα, η έρευνα επεκτάθηκε σε άλλα οστά: δύο ωλένες (антиβράχια) και ένα μηριαίο οστό (femur). Αυτά τα ευρήματα πυροδότησαν έντονη συζήτηση: Ήταν ο Sahelanthropus δίποδο hominin ή απλώς ένας πίθηκος που κινούνταν τετράποδα;

Τι αποκάλυψε η νέα μελέτη

Η ομάδα ανθρωπολόγων, με επικεφαλής τον Scott A. Williams από το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης (NYU), σε συνεργασία με ερευνητές από τα Πανεπιστήμια της Ουάσινγκτον, του Σικάγο και το Chaffey College, εφάρμοσε προηγμένες μεθόδους:

• Τρισδιάστατη γεωμετρική μορφομετρία (3D geometric morphometrics) για λεπτομερή ανάλυση σχημάτων.
• Πολλαπλή σύγκριση χαρακτηριστικών με οστά σύγχρονων και απολιθωμένων ειδών, όπως χιμπατζήδες, γορίλες και πρώιμους hominins όπως ο Australopithecus (η γνωστή «Lucy»).

Τα αποτελέσματα εντόπισαν τρία κρίσιμα χαρακτηριστικά που συνδέονται αποκλειστικά με τον διποδισμό:

1. Μηριαίο φύμα (femoral tubercle): Σημείο πρόσδεσης του λαγονομηριαίου συνδέσμου – του ισχυρότερου συνδέσμου στο ανθρώπινο σώμα, που σταθεροποιεί τους γοφούς κατά το όρθιο περπάτημα. Αυτό το χαρακτηριστικό έχει βρεθεί μόνο σε hominins.
2. Μηριαία πρόσθια στροφή (femoral antetorsion): Στροφή του μηριαίου οστού που κατευθύνει τα πόδια προς τα εμπρός, διευκολύνοντας το βάδισμα.
3. Γλουτιαίο σύμπλεγμα: Μύες παρόμοιοι με αυτούς πρώιμων hominins, που διατηρούν σταθερούς τους γοφούς κατά την ορθοστασία, το περπάτημα και το τρέξιμο.

Επιπλέον, ο Sahelanthropus είχε σχετικά μακρύ μηριαίο οστό σε σχέση με την ωλένη – χαρακτηριστικό που διαφέρει από τους πιθήκους (με μακριά χέρια και κοντά πόδια) και πλησιάζει τον Australopithecus.

Ένας «δίποδος πίθηκος» με ζωή στα δέντρα

Όπως δήλωσε ο Scott Williams: «Ο Sahelanthropus tchadensis ήταν ουσιαστικά ένας δίποδος πίθηκος που διέθετε εγκέφαλο μεγέθους χιμπατζή και πιθανότατα περνούσε ένα σημαντικό μέρος του χρόνου του στα δέντρα, αναζητώντας τροφή και ασφάλεια».

Παρά την όρθια βάδιση στο έδαφος, το είδος διατήρησε προσαρμογές για αναρρίχηση και κίνηση στα δέντρα – μια μεταβατική φάση στην εξέλιξη, όπου ο διποδισμός εμφανίστηκε νωρίς, από έναν πρόγονο που έμοιαζε πολύ με σύγχρονους χιμπατζήδες και μπονόμπο.

Γιατί είναι κρίσιμο αυτό το εύρημα

Ο διποδισμός θεωρείται το κλειδί που διαχωρίζει την ανθρώπινη γραμμή από τους πιθήκους. Η επιβεβαίωση ότι εμφανίστηκε πριν από 7 εκατομμύρια χρόνια – κοντά στη χρονική στιγμή της απόκλισης από τους χιμπατζήδες (6-8 εκατ. χρόνια πριν) – υποστηρίζει ότι η όρθια βάδιση εξελίχθηκε νωρίς και σε περιβάλλον με δάση, λίμνες και ανοιχτές εκτάσεις.

Η μελέτη καταλήγει: «Η ανάλυσή μας προσφέρει άμεσες ενδείξεις ότι ο Sahelanthropus tchadensis μπορούσε να περπατήσει στα δύο πόδια, αποδεικνύοντας ότι η διποδικότητα εξελίχθηκε νωρίς στην γενεαλογία μας».

Παρά τις ενδείξεις, ορισμένοι επιστήμονες ζητούν περισσότερα απολιθώματα για οριστική επιβεβαίωση, ενώ η συζήτηση συνεχίζεται: Είναι ο Sahelanthropus άμεσος πρόγονος μας ή παράλληλος κλάδος;

Το εύρημα αυτό ενισχύει την Αφρική ως λίκνο της ανθρωπότητας και ανοίγει νέους δρόμους για την κατανόηση των πρώτων βημάτων μας προς την ανθρώπινη μορφή.

Πηγή: Pagenews.gr