Ιράν σε κρίση: Μια κυβέρνηση υπό αμφισβήτηση και οι επιπτώσεις στις αγορές πετρελαίου

Το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια από τις πιο σοβαρές πολιτικές και κοινωνικές κρίσεις των τελευταίων ετών, καθώς μαζικές διαδηλώσεις και οικονομικές πιέσεις μετατρέπονται σε πρόβλημα νομιμοποίησης για το καθεστώς, ενώ οι επιπτώσεις εγείρουν ανησυχίες και στις διεθνείς αγορές πετρελαίου. Η κατάσταση έχει μετατραπεί από τοπικές διαμαρτυρίες σε μια ευρύτερη κρίση εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση — με πιθανές επιπτώσεις που ξεπερνούν τα σύνορα της χώρας.

Ανάφλεξη κοινωνικών αντιδράσεων και κρίση νομιμοποίησης

Οι διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στο Τεχεράνη και σε σημαντικά οικονομικά κέντρα έχουν εξαπλωθεί σε όλες τις 31 επαρχίες του Ιράν, υποδηλώνοντας μια βαθιά ριζωμένη δυσαρέσκεια που αφορά περισσότερο από την οικονομία. Οι αρχικές διαμαρτυρίες λόγω της πτώσης της ιρανικής λίρας, της υπερπληθωριστικής πίεσης και της κρίσης αγοραστικής δύναμης, μετατράπηκαν σε ευρύτερη αντιπολίτευση στο καθεστώς και τη στρατηγική του.

Μεταξύ των αιτημάτων και της εξέγερσης υπάρχει επίσης γενιά που απορρίπτει τις βασικές ιδεολογικές επιλογές της Ισλαμικής Δημοκρατίας, από την εξωτερική πολιτική μέχρι τους κοινωνικούς κανόνες. Αναφορές δείχνουν τουλάχιστον 34 διαδηλωτές και τέσσερις αστυνομικούς νεκρούς, καθώς και πάνω από 2.200 συλλήψεις σε όλη τη χώρα — γεγονός που αναδεικνύει την έκταση της κρίσης.

Αν και η κλίμακα των διαδηλώσεων δεν έχει φτάσει ακόμα τις μαζικές κινητοποιήσεις του 2022‑23, η φθορά της εμπιστοσύνης στο καθεστώς — αυτό που οι αναλυτές περιγράφουν ως κρίση νομιμοποίησης — αποτελεί ενδεχομένως μεγαλύτερη απειλή από την απλή οικονομική δυσαρέσκεια.

 Η κρίση και οι διεθνείς αγορές πετρελαίου

Εν τω μεταξύ, η πολιτική αστάθεια στο Ιράν έχει πλέον καθαρό αντίκτυπο στη διεθνή αγορά ενέργειας. Η πιθανότητα διακοπών στην παραγωγή πετρελαίου — δεδομένου ότι το Ιράν παράγει πάνω από 3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα — κρατά το πετρέλαιο σε στάση αυξημένης ευαισθησίας.

Οι ανησυχίες για πιθανές διαταραχές στις εξαγωγές, συνδυασμένες με γεωπολιτικές εντάσεις σε άλλες περιοχές πηγών πετρελαίου, έχουν ήδη προκαλέσει μικρές αυξήσεις στις τιμές του Brent και του WTI — παρά την υπεροπροσφορά που εξακολουθεί να επηρεάζει τις τιμές.

Σύμφωνα με αναλυτές, η πολιτική αστάθεια στο Ιράν ενδέχεται να γίνει στρατηγικός «μοχλός» μεταβολής της προσφοράς πετρελαίου, περισσότερο από ό,τι σε άλλες πηγές όπως η Βενεζουέλα — γεγονός που καθιστά πιο κρίσιμη τη θέση της Τεχεράνης στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.

 Μια εξουσία σε τραυματισμό

Η κρίση στο Ιράν δεν είναι μόνο θέμα οικονομικού σοκ, αλλά και πολιτικού τραυματισμού για μια κυβέρνηση που έχει βασιστεί σε ιδεολογική συνεκτικότητα επί δεκαετίες. Η διαμάχη μεταξύ των απαιτήσεων για μεταρρυθμίσεις, την εθνική πολιτική και την εξωτερική φιλοσοφία του καθεστώτος δείχνει ένα βαθμό ρήξης στο εσωτερικό κοινωνικό συμβόλαιο της χώρας — ειδικά ανάμεσα στις νεότερες γενιές.

Παράλληλα, η επιβολή εθνικού αποκλεισμού πρόσβασης στο διαδίκτυο και οι προσπάθειες των αρχών να περιορίσουν την κυκλοφορία της πληροφορίας υπογραμμίζουν μια κατάσταση όπου το κράτος παλεύει να διατηρήσει τον έλεγχο της αφήγησης — μια μάχη που συχνά προηγείται της ίδιας της δυνατότητας κυβερνητικής επιβίωσης.

Η ανησυχία πολλών πολιτικών αναλυτών είναι ότι, όσο η νομιμοποίηση του ηγέτη και του πολιτικού συστήματος φθείρεται, τόσο πιο ευάλωτες γίνονται οι δομές εξουσίας στο εσωτερικό και στην περιφερειακή σκακιέρα.

Η κρίση στο Ιράν συνδυάζει εσωτερικές κοινωνικές αντιδράσεις, αποσταθεροποίηση της πολιτικής νομιμοποίησης και πιθανές επιπτώσεις στη διεθνή αγορά πετρελαίου — μια σύνθεση που έχει ήδη προκαλέσει ανησυχίες στο πεδίο της οικονομίας και της γεωπολιτικής.

Από οικονομική ανάπτυξη και παραγωγή ενέργειας μέχρι την ίδια τη συνέχεια του πολιτικού συστήματος, η κατάσταση στην Τεχεράνη βρίσκεται στο επίκεντρο μιας μεγάλης, πολυδιάστατης κρίσης με εσωτερικές και εξωτερικές διαστάσεις.

DISCLAIMER

Το παρόν άρθρο αποτελεί δημοσιογραφική ανάλυση βασισμένη σε διαθέσιμες ειδήσεις και ρεπορτάζ. Οι αναφορές σε γεγονότα, εμπειρογνώμονες και πολιτικές εξελίξεις αποτυπώνουν την κοινά τεκμηριωμένη δημοσιογραφική εικόνα και δεν συνιστούν πολιτική θέση του συντάκτη.

Πηγή: pagenews.gr