Κίνα: Ο μεγαλύτερος πελάτης της Βενεζουέλας δεν την χρειάζεται πια

Η Βενεζουέλα βιώνει μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της σύγχρονης ιστορίας της. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, κλιμακώνουν την πίεση με την κατάσχεση δεξαμενόπλοιων, την επιβολή νέων κυρώσεων και την απόπειρα απομάκρυνσης της κινεζικής επιρροής από τη Λατινική Αμερική. Ωστόσο, η μεγάλη ειρωνεία είναι ότι η Κίνα –ο μεγαλύτερος και πιο σταθερός πελάτης του βενεζολάνικου πετρελαίου τα τελευταία χρόνια– φαίνεται να μην χρειάζεται πια τόσο πετρέλαιο από τη χώρα της Νότιας Αμερικής.

Η αλλαγή αυτή δεν οφείλεται σε πολιτικές αποφάσεις ή σε νέες κυρώσεις. Οφείλεται σε μια βαθιά δομική μετάβαση στην ίδια την κινεζική οικονομία και στην ενεργειακή της στρατηγική.

Το τέλος της εποχής των «teapot refiners»

Για περισσότερο από μια δεκαετία, η Κίνα απορροφούσε τεράστιες ποσότητες βαρέος, παχύρρευστου αργού από τη Βενεζουέλα, κυρίως μέσω των λεγόμενων «teapot refiners» – μικρών, ιδιωτικών διυλιστηρίων στην επαρχία Σαντόνγκ. Αυτά τα διυλιστήρια, που συχνά λειτουργούσαν στα όρια της βιωσιμότητας, αγόραζαν το βενεζολάνικο πετρέλαιο με μεγάλες εκπτώσεις και το μετέτρεπαν κυρίως σε άσφαλτο για την κατασκευαστική έκρηξη των δρόμων και των υποδομών.

Η άνθηση της κινεζικής αγοράς ακινήτων μέχρι το 2020-2021 έδινε σε αυτά τα διυλιστήρια υψηλή κερδοφορία. Όμως, όταν η φούσκα έσκασε, η ζήτηση για άσφαλτο κατέρρευσε. Οι teapot refiners αναγκάστηκαν να στραφούν σε ακόμα μεγαλύτερες εκπτώσεις από χώρες υπό κυρώσεις (Βενεζουέλα, Ιράν, Ρωσία) για να επιβιώσουν, αλλά πλέον ακόμα και αυτή η τακτική φτάνει στα όριά της.

Σήμερα, τα μικρά διυλιστήρια λειτουργούν κάτω από το 50% της δυναμικότητάς τους, ενώ τα αποθέματα βενζίνης στην Κίνα βρίσκονται στα υψηλότερα εποχιακά επίπεδα των τελευταίων δύο δεκαετιών.

Η επανάσταση των ηλεκτρικών οχημάτων αλλάζει τα πάντα

Η Κίνα έχει πλέον ξεπεράσει το σημείο καμπής: τα ηλεκτρικά οχήματα αποτελούν πάνω από το 50% των πωλήσεων νέων αυτοκινήτων. Η ζήτηση για βενζίνη και ντίζελ παραμένει στάσιμη από την εποχή του Covid, ενώ η μοναδική περιοχή αύξησης είναι τα πετροχημικά και τα πλαστικά – προϊόντα που απαιτούν ελαφρούς υδρογονάνθρακες, όχι το βαρύ αργό της Βενεζουέλας.

Η Sinopec, η μεγαλύτερη κρατική εταιρεία διύλισης της Κίνας, προβλέπει ότι η συνολική ζήτηση αργού πετρελαίου στην χώρα θα κορυφωθεί πριν από το τέλος του 2026 ή στις αρχές του 2027. Αυτό σημαίνει ότι η Κίνα, που τις τελευταίες δεκαετίες ήταν ο κύριος μοχλός αύξησης της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου, πλέον αποσύρεται από την αγορά ως «καταναλωτής τελευταίας ανάγκης».

Οι δηλώσεις Τραμπ και η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα

Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε συνέντευξη Τύπου στις 3 Ιανουαρίου 2026, δήλωσε ξεκάθαρα: «Θα πουλάμε πετρέλαιο, πιθανώς σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες». Το μήνυμα είναι διπλό: από τη μία πλευρά, η Ουάσιγκτον θέλει να ανακτήσει τον έλεγχο της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας και να περιορίσει την κινεζική επιρροή. Από την άλλη, δεν αποκλείει πωλήσεις σε «άλλες χώρες» – δηλαδή στην Κίνα.

Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Ακόμα και αν οι ΗΠΑ άρουν μερικώς τις κυρώσεις και επιτρέψουν στην Κίνα να αγοράζει βενεζολάνικο πετρέλαιο, η ζήτηση από το Πεκίνο δεν πρόκειται να επιστρέψει στα προηγούμενα επίπεδα. Οι teapot refiners δεν έχουν πια τα περιθώρια να αγοράζουν με έκπτωση, ενώ τα μεγάλα κρατικά διυλιστήρια προτιμούν ελαφρύτερα και πιο εύκολα επεξεργάσιμα κράσματα.

Η Ινδία ίσως είναι η μόνη χώρα με την τεχνική δυνατότητα να επεξεργαστεί περισσότερο βαρύ πετρέλαιο, αλλά και εκεί η ζήτηση δεν είναι ανεξάντλητη.

Μια δύσκολη συγκυρία για την ανασυγκρότηση της PDVSA

Η Βενεζουέλα χρειάζεται επειγόντως μακροπρόθεσμους, σταθερούς αγοραστές για να ανασυγκροτήσει την PDVSA, την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία που έχει καταστραφεί από δεκαετίες διαφθοράς, κακής διαχείρισης και υποεπενδύσεων. Όμως, σε μια εποχή που οι παγκόσμιες επενδύσεις στην εξόρυξη πετρελαίου μειώνονται δραστικά λόγω της ενεργειακής μετάβασης, δεν θα μπορούσε να υπάρξει χειρότερη στιγμή για να ψάξει η χώρα νέους πελάτες.

Η Κίνα, που κάποτε έβλεπε τη Βενεζουέλα ως στρατηγικό εταίρο και πηγή φθηνού αργού, πλέον κοιτάζει αλλού. Το Πεκίνο έχει ήδη ικανοποιήσει την «όρεξή» του για πετρέλαιο – από την άσφαλτο μέχρι τη βενζίνη και το ντίζελ. Το επόμενο κεφάλαιο της Βενεζουέλας θα γραφτεί χωρίς τον πιο πιστό (και σχεδόν μοναδικό) αγοραστή της τελευταίας δεκαετίας.

Η εποχή που η Κίνα «έσωζε» το καθεστώς Μαδούρο αγοράζοντας το πετρέλαιό του με έκπτωση φαίνεται να τελείωσε οριστικά.

Πηγή: Pagenews.gr